Her şey küçücük yaşam formlarından yapılan
ekosistemlerle kaplıdır: bakteri, virus, mantar.
Masalarımız, bilgisayarlarımız, kalemlerimiz, binalarımız
Her yer bu mikrobik canlıların yaşam alanıdır.
Bu şeyleri dizayn ettiğimizde, hem görünmez dünyaların
tasarımı hakkında hem de
bizim kişisel ekosistemimizle nasıl iletişim kurdukları
hakkında fikir yürütebiliriz.
Vücudumuz trilyonlarca mikroba ev sahipliği yapar
ve bu yaratıklar kim olacağımızı belirler.
Bağırsağınızdaki mikroplar kilonuzu ve ruh halinizi etkiler.
Cildinizdeki mikroplar bağışıklık sisteminizi güçlendirmeye yardım eder.
Ağzınızdaki mikroplar nefesinizi tazeleyebilir
ya da
dokunduğumuz tüm şeyler üzerindeki ekosistemlerle kendi kişisel
ekosistemlerimizin iletişimi için anahtar rol oynar.
Mesela, bir kaleme dokunduğunuzda,
mikrobiyal bir degiş-tokuş olur.
Eğer bizi çevreleyen görünmez ekosistemlerimizi kendimiz tasarlayabilirsek,
bu, bize sağlığımız üzerinde olumlu etkileri olan
eşi benzeri görülmemiş bir yol açacaktır.
İnsanlar hep bana sorar,
Mikrobiyal ekosistemlerimizi tasarlayabilmek gerçekten mümkün müdür?
Bu cevabın evet olacağına inanıyorum.
Bence bunu tam da şu an yapıyoruz,
fakat bilinçsizce yapıyoruz.
Şimdi hem bilinçli hem de biliçsiz tasarım
yoluyla bu görünmez dünyalara nasıl etki ettiğimizi açıklayan
ve bana farklı bir bakış açısı kazandıran
mimari odaklı araştırmamı
sizlerle paylaşmak istiyorum.
Burası Oregon Üniversitesinde bulunan Lillis İş Merkezi.
Bu binadaki 300'den fazla odanın örnekleme çalışması için
mimar ve biyologlardan oluşan bir ekiple çalıştım.
Biz burada, bu binanın fosil kaydı gibi birşey bulmaya çalıştık
ve yaptık ta, tozdan örnek aldık.
Tozdaki bakteri hücrelerini çıkardık,
onlari açtık ve gen dizilerini karşılaştırdık.
Bu, grubumdaki insanların proje boyunca
çok fazla vakum yaptığı anlamına geliyor.
Bu Tim'in resmidir,
tam da bu resmi çektiğimde, bana hatırlattı,
dedi ki " Jessica, son çalıştığım laboratuvar grubunda
Costa Rica yağmur ormanında saha çalışması yapıyordum
ve işler benim için dramatik olarak değişti.
Şimdi sana ofislerde bulduğumuz ilk şeyi göstereceğim.
Autodesk 'le üzerinde ortaklaşa çalıştığım bir görüntüleme aygıtı
aracılığıyla elde ettiğimiz veriyi göstereceğim.
Bu yöntemde, veriye bakarken
ilk önce çemberin dış çevresine bakarsan
orada geniş bakteri grupları göreceksin
şu pempe lobun şekli ise sana,
her grubun kendi içindeki bağıntılı zenginliği hakkında birşeyler söyler.
Saat 12:00'da ofislerde bir sürü
alfaproteobakteri göreceksin, saat birde ise
bu basilleri daha az göreceksin
Hadi bu binanın farklı bölümlerinde neler olduğuna bir göz atalım.
Tuvaletlerin içleri,
gerçekten benzer ekosistemlere sahiptir.
ve sınıfların içleri
onlar da benzer ekosistemlere sahiptir.
Fakat bu bölümlerin ters yüzlerine bakarsanız,
esas olarak birbirlerinden farklı olduklarını
görebilirsiniz.
Ben banyoları tropikal bir yağmur ormanı olarak düşünmeyi severim.
Tim'e dedim ki " Sadece mikropları görebilseydin
tıpkı Costa Rica' da olmak gibi olurdu."
Ve ayrıca ofisleri de ılıman bir çayır olarak düşünmeyi severim.
Bu bakış açısı bir tasarımcı için gerçek bir güçtür,
çünkü ekolojiye yeni ilkeler kazandırabilirsin
ve ekolojinin çok önemli bir ilkesi de dağılımdır,
yani organizmaların hareket etme şeklidir.
Mikropların insanlar ve hava yoluyla dağıldığını
biliyoruz..
Bu yüzden bu binada yapmak istediğimiz ilk şey
hava sistemine bakmak oldu.
Makine mühendisleri insanların ısı ve hava akımı
değerlerinden emin olmaları için, onların rahatlığı için
hava yayılım ünitelerini tasarlarlar.
Fizik ve Kimya ilkelerini kullanarak bunu yaparlar,
fakat biyolojiyi de kullanabilirler.
Eğer bu binadaki hava dağılım
ünitelerinden birindeki mikroplara bakarsanız
birbirlerine çok benzediklerini görürsünüz.
ve bunları farklı bir hava dağıtım ünitesi
içindeki mikroplarla karşılaştırırsanız
esas olarak birbirlerinden farklı olduklarını görürsünüz.
Bu binadaki odalar takımadalar içerisindeki adalara benzer,
bu, mekanik mühendislerinin ekoloji mühendisleri
gibi davranarak bu binada istedikleri yaşam alanlarını
planlayabilecek yeteneğe sahip oldukları anlamına gelir.
Bu, mikropların insanlar tarafından nasıl yayıldığını gösteren başka bir bakış açısıdır.
Tasarımcılar, insanlar arsındaki etkileşimi kolaylaştırmak
ya da fikirleri paylaşmak için
laboratuvar ve ofis gibi yerlerde sık sık biraraya gelir.
İnsanlarla etrafta hareket eden bu mikroplardan
birbirlerine yakın odalarda bulunanların gerçekten benzer
yaşam alanlarına sahip olduklarını bekleyebilirsiniz.
Aslında bizim de tam olarak bulduğumuz da buydu.
Birbirlerine bitişik sınıflar,
benzer ekosistemlere sahipti,
fakat daha uzak
mesafedeki bir ofise giderseniz,
ekosistemin tamamen farklılaştığını görürsünüz.
Bu biyocoğrafik şablonlar üzerindeki dağılım
çözümlenmesi gerçekten zor problemlerin
çözülebileceğini düşünmem için
bana güç verdi,
tıpkı hastanelerden kapılan enfeksiyonlar gibi.
Binanın kısmi bir ekolojik probleme
sahip olduğuna inanıyorum.
Şimdi sizlere bu bina hakkında bir hikaye daha anlatacağım.
Charlie Brown 'la birlikte çalışıyorum.
O bir mimar.
Charlie küresel iklim değişimi hakkında derin endişelere sahip biri.
Hayatını çevreci tasarıma adadı.
Onunla tanıştığımda onun tasarım seçimlerinin
bu binanın biyolojisi ve ekolojisine nasıl
etki yapacağının anlaşılması için
nicel bir yöntemle çalışmak gerektiğini farkettim
Gerçekten çok heyecanlıydı, çünkü yaptığı işe yeni bir boyut kazandırmıştı.
Sadece enerji ve insan sağlığı
hakkında kafa patlatıyordu.
Bu bina içindeki bazı havalandırma sistemlerinin
tasarlanmasında yardımcı oldu.
Size ilk olarak göstereceğim şey
binanın dışındaki havadan aldığımız bir örnek
Gördüğünüz şey dışarıdaki bakteri topluluklarının
zamanla nasıl değiştiğini ifade eder.
Sonrasında ise size deneysel olarak oynamalar
yaptığımız sınıflarda neler olduğunu göstereceğim.
Geceleyin odaları hava alamayacak
şekilde bloke ettik.
Birçok binada bu işlem yapılır,
muhtemelen çalıştığınız binalarda da,
şirketler bu şekilde faturalardan tasarruf ediyorlar.
Bu odalar cumartesiye kadar bu şekilde kaldılar,
havalandırmaları tekrar açıp
odaların içlerine girdiğimizde,
gerçekten çok kötü kokuyorlardı.
Verilerimiz bizde, önceki gün insanların odaların havaları içinde
bıraktıkları bakteri topluluklarını kullanarak birşey yapabilme
izlenimini doğurdu .
Diğer odaların aksine
bunlar dışarıdan panjurlar aracılığıyla gelen havanın bulunduğu
sürdürülebilir bir pasif tasarım stratejisi kullanılarak yapıldı.
Bu odalarda hava izlenimi nispeten daha iyiydi
ve Charlie bunu gördüğünde oldukça şaşırdı.
Bu tasarım süreciyle
iyi bir seçim yaptığını hissetti
çünkü hem etkili enerjiyi elde etmiş
hem de binayı yerleşik mikrobiyal alandan temizlemişti..
Size verdiğim örnekler mimarlık hakkındaydı,
fakat hepsi birşeylerin tasarımıyla alakalıydı.
İstediğimiz mikroorganizma türleriyle tasarımlar yaptığınızı hayal edin
bir uçak içinde
ya da bir telefon yüzeyinde.
Henüz yeni keşfettiğim bir mikroorganizma var.
BLIS adını verdiğimiz, hem patojenleri def ediyor
hem de ferah bir nefes
almanızı sağlıyor.
Eğer telefonlarımız üzerinde BLIS'e sahip olsaydık harika olmaz mıydı?
Tasarım için bilinçli bir yaklaşım gerekir.
Ben buna bioinform tasarım diyorum
ve bunun mümkün olacağını düşünüyorum.
Teşekkürler..
(Alkış)