Bu hayvan, dünya yüzündeki en inanılmaz hayvanlardan biri.
Bu bir tapir.
Bu ise bir yavru tapir,
hayvan krallığındaki en tatlı hayvan yavrusu.
(Gülüşmeler)
Açık ara.
Burada bir rekabet yok.
Hayatımın son 20 yılını Brezilya'daki tapirleri
araştırmaya ve korumaya adadım,
gerçekten de inanılmazdı.
Ama artık çalışmamın etkisini
ciddi anlamda düşünüyorum.
Bu çok sevdiğim hayvanların korunması için gerçekten
ne katkı yaptığımla ilgili olarak kendimi sorguluyorum.
Hayatta kalmalarını sağlama konusunda
etkili olabiliyor muyum?
Yaptıklarım yeterli mi?
Sanırım buradaki büyük soru şu,
tapirleri araştırıp korunmalarına katkıda bulunuyor muyum,
yoksa sadece yok olmalarını mı dokümante ediyorum?
Dünya çok sayıda, farklı konservasyon (yabani hayatı koruma) kriziyle karşı karşıya.
Hepimiz bunu biliyoruz. Her gün haberlerde.
Tropikal ormanlar ve diğer ekosistemler yok ediliyor,
iklim değişikliği, birçok tür yok olmanın eşiğinde:
Kaplanlar, aslanlar, filler, gergedanlar, tapirler.
Bu ova tapiri, benim çalıştığım tapir türü,
Güney Amerika'daki en büyük karasal memeli.
Çok büyükler. Çok güçlüler.
Yetişkinleri 300 kiloya erişebilir.
Bu bir atın yarısı büyüklüğünde.
Çok muhteşemler.
Tapirler genelde Amazon gibi tropikal ormanlarda bulunur;
üreme ve hayatta kalmada ihtiyaç duydukları tüm kaynakları
bulmak için kesinlikle geniş toprakların bulunduğu bir ortama ihtiyaç duyarlar.
Ancak habitatları yok ediliyor
ve coğrafi olarak dağıldıkları birçok bölgede avlandılar.
Ancak bu çok büyük şanssızlık,
çünkü tapirler bulundukları habitatlar için çok önemliler.
Otoburlar.
Diyetlerinin yüzde 50'si meyveden oluşuyor
ve meyve yediklerinde çekirdeklerini yutuyorlar,
bunları dışkıları yoluyla habitatın her yanına yayıyorlar.
Ormanın yapısını ve çeşitliliğini şekillendirip korumada
büyük bir rol oynuyorlar
ve bu yüzden tapirler ormanın bahçıvanları olarak biliniyor.
İnanılmaz değil mi?
Eğer düşünürseniz,
tapirlerin yok olması tüm biyo-çeşitliliği
ciddi olarak etkileyecektir.
Tapirle ilgili çalışmalarıma 1996'da başladım; henüz çok gençtim,
üniversiteden yeni mezundum; öncü bir araştırma ve konservasyon programıydı.
O noktada, tapirler hakkında hemen hemen hiç bilgimiz yoktu,
bunun nedeni büyük oranda çalışılmalarının çok zor olması.
Gece yaşayan, yalnız, yakalanması zor hayvanlar
ve bu hayvanlar hakkında çok basit bilgileri edinerek başladık.
Ama yabani hayatı koruyan bir kişi ne yapar?
Öncelikle veriye ihtiyacımız var.
Alan araştırmasına ihtiyacımız var.
Konservasyon işini destekleyecek uzun dönemli veri kümeleri lazım
ve size söylediğim gibi tapirleri araştırmak çok zor,
bu yüzden onları araştırmak için dolaylı yöntemlere başvurmak zorundayız.
Onları yakalayıp uyuşturmak durumundayız,
böylece boyunlarına GPS tasmaları takarak
hareketlerini izleyebiliriz,
dünyanın dört bir yanındaki yaban hayatı korumacıları bu tekniği kullanıyor.
Ardından alanı nasıl kullandıkları,
tabiatta nasıl hareket ettikleri,
öncelikli habitatlarının ne olduğu
ve diğer pek çok şey hakkında bilgi toplayabiliriz.
Sonra öğrendiklerimizi aktarmamız lazım.
İnsanları tapirler hakkında ve bu hayvanların
ne kadar önemli olduğu konusunda eğitmemiz lazım.
Dünyanın pek çok yerinde insanların tapirin
ne olduğunu bilmemeleri inanılmaz.
Aslında çoğu insan bunun tapir olduğunu düşünüyor.
Size bunun tapir olmadığını söyleyebilirim.
(Gülüşmeler)
Bu büyük bir karıncayiyen.
Tapirler karınca yemezler. Hiç. Asla.
Sonra eğitim vermek, beceri kazandırmak zorundayız.
Geleceğin yaban hayatı korumacılarını yetiştirmek bizim sorumluluğumuz.
Birçok konservasyon savaşını kaybediyoruz,
bizim yaptığımızı yapan daha çok insana ihtiyacımız var,
bu kişilerin yetenekleri ve bunu yapmaya arzuları olmalı.
Sonuçta, biz yabani hayatı koruyanlar,
konservasyon işini bilfiil desteklemek için
verimizi uygulamada,
biriken bilgimizi uygulamada kullanabilmemiz lazım.
İlk tapir programımız,
dünyadaki en fazla tehdit altında bulunan
biyomlardan biri olan
Brezilya'nın doğu bölgesindeki Atlantik Ormanı'nda yürütüldü.
Atlantik Ormanı'nın yok edilmesi,
Güney Amerika'nın doğu bölgelerinde
Avrupa kolonileşmesini başlatan Portekizlilerin
Brezilya'ya ayak basmalarıyla 1500'lerin başlarında başladı.
Bu orman, kereste, tarım, sığır çiftlikleri
ve şehirlerin inşası için neredeyse tamamen temizlendi
ve bugün Atlantik Ormanı'ndan geriye sadece
yüzde 7'si kalmıştır.
Tapirler çok küçük, izole, birbirinden kopuk popülasyonlar olarak yaşarlar.
Atlantik Ormanı'nda, tapirlerin çayırlar ve tarımsal açık alanlarda hareket ederek
bir orman parçasından
diğer orman parçasına gittiklerini bulduk.
Bu yüzden bu bölgedeki ana yaklaşımımız,
habitatı birbirine bağlayan bu orman parçaları arasında
yaban hayatı koridorları kurmak üzere
potansiyel yerleri belirlemek için
tapir verimizi kullanmaktı.
Böylece tapirler ve birçok farklı hayvan tabiatta güvenle geçebilirdi.
Atlantik Ormanı'ndaki 12 yıl sonunda,
2008'de tapir konservasyonu çabalarımızı Bolivya ve Paraguay sınırı yakınlarındaki
Brezilya'nın batı kısmında bulunan
Pantanal'a genişlettik.
Burası dünyadaki en büyük, sürekli temiz su taşkın havzası,
inanılmaz bir yer
ve Güney Amerika'daki ova tapirleri için en önemli sığınaklardan biri.
Pantanal'da çalışmak çok heyecan vericiydi,
çünkü alanda büyük, sağlıklı tapir popülasyonları bulduk
ve tapirleri tehditlerden oldukça uzak olan,
bulabileceğimiz en doğal koşullarda
çalışma imkânı bulduk.
Pantanal'da GPS tasmaları yanında başka bir teknik de kullanıyoruz:
Kamera tuzakları.
Bu kamera hareket sensörleriyle donanımlı
ve hayvanlar önüne geldiğinde fotoğrafını çekiyor.
Bu harika cihazlar sayesinde,
konservasyon stratejilerini geliştirmeye çalışırken
bulmacanın çok önemli parçaları olan
tapirlerin üremesi ve toplumsal örgütlenmesi hakkında
değerli bilgileri bir araya getirebildik.
Şu anda, 2015'te bir kez daha çalışmalarımızı Brezilya Cerrado'ya,
Brezilya'nın ortasındaki
açık çayırlara ve bodur ağaç ormanlarına genişletiyoruz.
Bugün bu bölge ülkemdeki ekonomik gelişmenin tam merkezinde,
burada doğal habitat ve yaban hayatı popülasyonları
farklı tehditler yüzünden hızla yok oluyor,
sığır çiftçiliği, büyük şeker kamışı ve
soya fasülyesi ekim alanları, kaçak avcılık,
yolda ölümler, bunlardan birkaçı.
Bir şekilde tapirler hâlâ orada,
ki bu bana umut veriyor.
Ancak belirtmeliyim ki Cerrado'daki bu yeni program
biraz da yüzümüze bir tokat gibiydi.
Araba sürerken otobanda
ölü tapirler ve şeker plantasyonlarında
olmamaları gereken yerlerde tapirlerin dolaştığına dair
işaretler gördüğünüzde,
çocuklarla konuştuğunuzda ve size aileleri tapirleri kaçak avlayıp
yedikleri için tapir etinin tadını bildiklerini söylediklerinde
gerçekten kalbiniz kırılır.
Cerrado'daki durum şunu anlamama sebep oldu --
bana bir tür aciliyet hissi verdi.
Dalgaya karşı yüzüyorum.
Bu hayvanları kurtarmaya yönelik 20 yıllık
yoğun çabaya rağmen, eğer onların yok olmasını
önlemek istiyorsak, hâlâ yapacak çok işimiz var.
Bu sorunların hepsini çözmek için yollar bulmalıyız.
Gerçekten de öyle ve biliyor musunuz?
Konservasyon dünyasında kalıpların dışında düşünmek zorunda olduğumuz
bir noktaya geldik.
Şimdi olduğumuzdan çok daha yaratıcı olmak zorundayız.
Size söylediğim gibi, Cerrado'daki tapirler için yolda ölümler büyük sorun,
bu sebeple biz de tapirlere yerleştirdiğimiz GPS tasmaları
üzerine yansıtıcı etiketler koyma fikrini bulduk.
Bunlar büyük tırlarda çarpışmayı önlemek için
kullanılan etiketlerle aynı.
Tapirler karanlık olunca otobanlarda karşıya geçerler,
bu yüzden umarım etiketler sürücülerin bu parlayan şeyin otobanı geçtiğini
görmelerini sağlayacak
ve belki de biraz yavaşlayacaklar.
Şimdilik bu sadece çılgınca bir fikir.
Bilmiyoruz. Bu yol, tapirlerin yolda ölüm miktarını azaltacak mı göreceğiz.
Ancak ana nokta, belki de bu tür şeylerin yapılması gerekiyor.
Şu an aklımdaki bütün bu
sorularla boğuşsam da,
tapirlerle bir anlaşmam var.
Tüm kalbimle
tapir konservasyonunun benim gayem olduğunu biliyorum.
Benim tutkum.
Yalnız değilim.
Arkamda kocaman bir destek ağı var
ve beni durdurmanın bir yolu yok.
Muhtemelen hayatımın geri kalanında bunu yapmaya devam edeceğim.
Bunu adaşım Patrícia için yapmaya devam edeceğim,
çok yıllar önce Atlantik Ormanı'nda yakalayıp izlediğimiz
ilk tapirlerden biriydi;
Pantanal'daki Rita ve yavrusu Vincent için.
Yine Pantanal'da geçen sene Aralık'ta yakaladığımız
yavru tapir Ted için yapmaya devam edeceğim.
Bunu yıllar içinde
karşılaşmaktan memnun olduğum yüzlerce tapir ve
gelecekte karşılaşacağımı
bildiğim daha birçokları için yapmaya devam edeceğim.
Bu hayvanlar önemsenmeyi hak ediyor.
Bana ihtiyaçları var. Bize ihtiyaçları var.
Ve biliyor musunuz? Biz insanlar şimdi ve gelecekte,
dışarı çıkıp sadece tapirleri değil, diğer bütün güzel türleri de görerek,
fayda sağladığımız
bir dünyada yaşamayı
hak ediyoruz.
Çok teşekkürler.
(Alkış)