Πώς ξέρουμε ότι υπάρχουμε;
Η ερώτηση είναι προφανής μέχρι να επιχειρήσετε να απαντήσετε.
Ας δούμε όμως το θέμα σοβαρά.
Πώς ξέρετε στ' αλήθεια ότι υπάρχετε;
Στο έργο του «Στοχασμοί περί της πρώτης φιλοσοφίας»,
ο Καρτέσιος προσπάθησε να απαντήσει αυτό ακριβώς το ερώτημα,
καταρρίπτοντας όλες τις προκατειλημμένες θεωρίες κι απόψεις,
ξεκινώντας ουσιαστικά από το μηδέν.
Είχε αποκτήσει όλες τις γνώσεις του μέσω των αισθήσεών του.
Το ίδιο κι εσείς, σωστά;
Ξέρετε ότι βλέπετε αυτό το βίντεο με τα μάτια σας, το ακούτε με τα αυτιά σας.
Με τις αισθήσεις σας αντιλαμβάνεστε τον κόσμο όπως είναι.
Οι αισθήσεις σας δεν σας απατούν. Τουλάχιστον όχι πάντα.
Μπορείτε από μακριά να μπερδέψετε ένα άτομο με κάποιο άλλο,
ή να είστε βέβαιοι ότι θα πιάσετε τη μπάλα αλλά αυτή σας ξεφεύγει μέσα από τα χέρια.
Αυτήν ακριβώς τη στιγμή, ξέρετε ότι αυτό που έχετε μπροστά σας υπάρχει πραγματικά.
Τα μάτια σας, τα χέρια σας, το σώμα σας. Είστε εσείς.
Μόνο ένας τρελός θα το αρνούνταν αυτό κι εσείς ξέρετε πως δεν είστε τρελοί.
Μόνο κάποιος που θα ονειρευόταν, θα αμφέβαλλε για αυτό.
Αλίμονο, κι αν είστε εσείς αυτός που ονειρεύεται;
Τα όνειρα μοιάζουν αληθινά.
Στα όνειρά σας πιστεύετε ότι κολυμπάτε, πετάτε, σκοτώνετε τέρατα με γυμνά χέρια,
ενώ το πραγματικό σας σώμα βρίσκεται στο κρεβάτι.
Όχι, αποκλείεται... Όταν είστε ξύπνιοι, ξέρετε ότι είστε ξύπνιοι.
Όταν όμως δεν είστε ξύπνιοι, δεν το ξέρετε ότι δεν είστε,
επομένως, δεν μπορείτε να αποδείξετε ότι δεν ονειρεύεστε.
Ίσως το σώμα που πιστεύετε πως έχετε να μην είναι στα αλήθεια εκεί.
Ίσως όλη η πραγματικότητα, ακόμη κι οι αφηρημένες της έννοιες,
όπως ο χρόνος, τα σχήματα, τα χρώματα κι οι αριθμοί, να είναι ψεύτικες,
όλα δημιουργήματα μιας σατανικής μεγαλοφυΐας.
Σκεφτείτε το λίγο.
Ο Καρτέσιος διερωτάται αν μπορείτε να διαψεύσετε την πιθανότητα
να έχετε πέσει θύμα ενός ιδιοφυούς δαίμονα
που σας έκανε να πιστεύετε ότι η πραγματικότητα είναι αληθινή.
Ίσως αυτός ο διαβολικός απατεώνας να σας ξεγέλασε για τα καλά.
Ο κόσμος, η αντίληψή σας, το σώμα σας, είναι όλα ψεύτικα.
Δεν μπορείτε να αποδείξετε ότι δεν είναι όλα ψεύτικα.
Γιατί τότε πώς θα υπήρχατε χωρίς αυτά;
Δε θα μπορούσατε. Άρα, δεν υπάρχετε.
Η ζωή δεν είναι παρά ένα όνειρο, αν και πλέον στοιχηματίζω
πως δεν σας φαίνεται και πολύ μαγικό το ταξίδι, σωστά;
Μάλλον νιώθετε σαν το κορόιδο της υπόθεσης, υπάρχετε δεν υπάρχετε.
Το πιστεύετε; Πειστήκατε επιτέλους;
Αν όχι, πολύ καλά. Αν ναι, ακόμη καλύτερα.
Διότι αν πειστήκατε, αποδεικνύετε πως είστε ένα πεπεισμένο ον.
Δεν μπορεί να μην είστε τίποτα, εάν νομίζετε ότι είστε κάτι,
ακόμη κι αν θεωρείτε πως αυτό το κάτι είναι ένα τίποτα,
γιατί ανεξάρτητα από το ό,τι σκέφτεστε, είστε ένα σκεπτόμενο πράγμα,
κι όπως είπε και ο Καρτέσιος «σκέφτομαι άρα υπάρχω»,
έτσι υπάρχετε κι εσείς, στ' αλήθεια.