İki bilim adamı 1861 yılında
konuşma ve hafızanın nasıl çalıştığı
konusunda bir tartışmaya giriştiler.
Earnest Aubertin, lokalistik modeliyle beynin
spesifik bölümlerinin, spesifik görevler için
ayrı ayrı çalıştığını iddia etti.
Ancak Pierre Grantiolet, dağıtılmış bir modeli
yani beynin farklı kısımlarının farklı işlemleri
gerçekleştirmek için beraber çalıştıkları bir modeli savundu.
Başladıkları bu tartışma, yüzyıl boyunca tarihin en önemli
bilim insanları tarafından devam ettirildi.
Aubertin ve lokalistik modelini büyük isimler destekliyordu.
17inci yüzyılda René Descartes özgür irade ve ruh görevlerini
pineal epifizine yükledi.
Ve 18'inci yüzyılın sonlarında Frans Joseph Gall isimli bir öğrenci
sınıfında en iyi hafızaya sahip olanların gözlerinin daha belirgin olduklarını fark etti
ve bunun nedenini, beyinde karşılık gelen bölgenin daha
gelişmiş olmasına bağladı.
Gall, doktor olarak frenoloji hakkkında bir inceleme yaptı.
Buna göre güçlü beyin aktiviteleri gelişmiş beyin bölümlerine, yani
kafatasındaki çıkıntılara denk geliyordu.
Frenolojinin 19uncu yüzyıldaki popülerliği
Aubetin'in lokalistik modelini güçlendirdi
Ancak Gall hiçbir zaman yaptığı beyin haritalarının herkes için
geçerli olup olmadığını incelemek için bilimsel bir araştırma
yapma ihtiyacı duymadı.
Ve 1840ta Pierre Flourens frenolojiye hayvan beyinlerinin bazı
bölümlerini yok edip hangi fonksiyonların kaybedildiğini
inceleyerek meydan okudu.
Flourens, beyin zarının zedelenmesinin
genel olarak hareket ve karar verme yeteneklerini etkilediğini gördü
ancak hangi bölgenin hangi spesifik göreve sahip olduğunu bulamadı ve beyin zarının
bütün olarak beyinsel fonksiyonları yerine getirdiği sonucuna vardı.
Flourens Gratiolet'e karşı kısa süren bir zafer kazanmış oldu, ancak
Gall'ın eski öğrencisi Jean-Baptiste Bouillaud,
Flourens'in vardığı sonuca karşı çıktı.
konuşma bozukluğu olan hastaların hepsinin
ön loblarının hasarlı olduğunu gözlemlemesi
ve 1861de Paul Broca'nın sadece konuşma yetisini kaybeden ancak anlama yetisinde sorun olmayan
birinin otopsisi sonucu
çok yoğun ön lob hasarı ortaya çıkması ışında
dağıtılmış modeli geçersiz gösterdi.
Lokalist model kazandı
1870te Karl Wernicke sol temporal lobun bir bölümünün konuşmayı
anlamakla ilgili olduğunu buldu
yakın zamanda Eduard Hitzig ve Gustav Fritsch
bir köpreğin beyin zarını uyararak ön lobun bir kısmının kas
hareketlerinden sorumlu olduğunu keşfettiler
Bu bulgulardan yola çıkan David Ferrier, beyin zarının her bölümünü
vücudun hareket eden bir yeriyle ilişkilendirdi
ve 1909 da, Korbinian Brodmann 52 ayrı kısımdan oluşan kendi beyin haritasını yaptı
Böylece Aubertin'in zaferi kesinleşmiş oldu
Ancak nörolog Karl Wernicke ortaya ilginç bir fikir attı
Konuşma ve anlama ile ilişkili bölümler yan yana olmadıkları için onları
birleştiren dokunun
zarar görmesi günümüzde resptiv afazi
diye bilinen spesifik türde bir dil bozukluğuna yol açabilirdi.
Wernicke'in bağlantıcı modeli, birden fazla bölgenin hasar
görmesi sonucu oluşan hastalıkları açıklamakta yardımcı oldu.
modern nöroloji beyinin Gratiolet'in, Aubertin'in ve hatta
Wernicke'nin bile hayal edebileceğinden çok daha komplike olduğunu gösteriyor
Günümüzde, hipokampüs iki farklı beyin fonksiyonuyla ilişkilendirilmiştir:
anıları yaratmak ve konum bilgisini işlemek
Ayrıca artık iki tür bağlantıyı inceliyoruz:
beraber çalışan yan yana iki bölge arasındaki
anatomik bağlantı ve
yine bir işlem için beraber çalışan ancak
ayrı olan iki bölge arasındaki fonksiyonel bağlantı
Görmek gibi çok basit gozüken bir fonksiyon
aslında beynin farklı yerlerindekeki biçim, renk ve pozisyonu
işleyen birçok küçük işlemi gerçekleştiren
kısımların birlikte çalışmasıyla mümkün olabiliyor.
Bazı bölümler çalışmamaya başladığında bir objeyi tanımamıza rağmen
göremeyebiliriz veya tam tersi olabilir.
Anılar için bile farklı çeşitler mevcut.
ve ilk defa bisiklete binmek gibi bir şeyi hatırlamak
taşıtları, bisikletin şeklini, zilin sesini ve o an yaşanan
duyguları temsil eden bölgelerin birbirleriyle
bağlantılarını gerektiriyor.
Sonuç olarak hem Gratiolet hem de Aubertin haklı çıktı.
Ve biz hala algının nasıl gerçekleştiğini anlamak için onların modellerini kullanıyoruz.
Örneğin, artık beyin aktivitelerini o kadar küçük zaman dilimlerinde gözlemleyebiliyoruz ki
kişinin bir şeyi hatırlamasında kullandığı bölgesel işlemleri
görebiliyoruz.
Bu farklı işlemlerin ve bölgelerin birlikte çalışıyor olması
tecrübe ettiğimiz anıların akıcı ve düzgün kalmasını sağlıyor.
Başlangıçta zıt gibi gözüken iki modelin aslında daha büyük bir modelin
iki özelliği olduğu ortaya çıktı
ki bunlar bile beyni anlamamızı sağlayan
bilimsel metodlar ilerledikçe değiştirilip geliştirileceklerdir.