Եյլի համալսարանի Բեյնեկե հազվագյուտ գրքերի ու ձեռագրերի գրադարանում
գտնվում է 240 էջ ունեցող գրքի միակ օրինակը:
Ըստ վերջերս արված ածխածնային անալիզի, այն գրվել է 1420թ,
որի մոմաթղթե էջերը լի են հանգույցանման ձեռագրով գրված տեքստերով
և կարծես ինչ-որ մեկի երազից վերցված նկարներով:
Իրական և երևակայելի բույսեր,
թռչող ամրոցներ,
լոգանք ընդունող կանայք,
աստղագիտական դիագամներ,
կենդանակերպի նշաններ,
մարդկային դեմքերով արևներ ու լուսիններ, որոնք պատկերված են տեքստերի կողքին:
Այս 24x16 սմ չափսերով գիրքը կոչվում է Վոյնիչի ձեռագիր,
և համարվում է պատմության չբացահայտված ամենամեծ առեղծվածներից մեկը:
Իսկ ո՞րն է պատճառը:
Ոչ ոք չի կարողանում հասկանալ, թե ինչ է այնտեղ գրված:
Այն իր անունը ստացել է Վիլֆրիդ Վոյնիչից՝
լեհ գրքավաճառից, ով գտել էր այն Հեզիտական մի քոլեջում՝
Իտալիայում, 1912 թվականին:
Նա շփոթված էր:
Ո՞վ է գրքի հեղինակը:
Որտե՞ղ է այն գրվել:
Ի՞նչ են այս տարօրինակ բառերն ու վառ պատկերները նշանակում:
Ի՞նչ հանելուկ է թաքնված գրքի էջերում:
Նա գնեց գիրքը քոլեջի աղքատ քահանայից
և ի վերջո բերեց այն ԱՄՆ,
որտեղ ավելի քան մեկ դար մասնագետները դրա շուրջ գլուխ են կոտրում:
Գաղտնագրեր ուսումնասիրողներն ասում են,
որ տեքստն ունի իրական լեզվի բոլոր հատկանիշները,
պարզապես այդ լեզվի մասին ոչ ոք երբևէ չի լսել:
Ի ապացույց դրան, գոյություն ունեցող լեզուներում
տառերն ու տառերի խմբերը կիրառվում են որոշակի հաճախականությամբ,
իսկ Վոյնիչի ձեռագրի լեզուն
ունի նշաններ, որոնք հնարավոր չէ գրել պատահականորեն:
Բացի այդ, մենք շատ ավելի շատ բան գիտենք, քան տեսնում ենք:
Տառերը տարբերվում են գրության ոճով և չափսերով:
Մի քանիսը փոխառված են այլ գրերից, բայց մեծ մասն իր նմանը չունի:
Համեմատած մեծ տառերը կոչվել են «կախաղան-տառեր»:
Ձեռագիրը ամբողջությամբ զարդարված է
ոլորանման զարդանախշերով:
Թվում է, թե այն գրել են երկու կամ ավել մարդիկ,
իսկ նկարչությունն արված է ընդհանրապես մեկ ուրիշի կողմից:
Տարիների ընթացքում ձեռագրի վերաբերյալ 3 վարկած է ձևավորվել:
Առաջինն այն է, որ այն գրված է ծածկագրով,
որն իր մեջ գաղտնի միտք է թաքցնում:
Ըստ երկրորդի, այն կեղծիք է և գրված է գոյություն չունեցող լեզվով՝
դյուրահավատ գնորդից գումար կորզելու համար:
Ոմանք կարծում են, որ գրքի հեղինակը մի միջնադարյան խաբեբա է:
Ոմանք էլ գտնում են, որ հեղինակը հենց Վոյնիչն էր:
Ըստ երրորդ տեսակետի էլ, ձեռագիրը գրվել է իրական լեզվով,
սակայն մինչ այժմ անհայտ այբուբենով:
Գուցե միջնադարյան գիտնականները ձգտում էին ստեղծել այբուբեն մի այնպիսի լեզվի համար,
որով խոսում, բայց դեռ չէին գրում:
Այդ դեպքում Վոյնիչի ձեռագիրը կարող է նմանվել ռոնգոռոնգո գրին՝
ստեղծված Զատկի կղզում,
որն այդ քաղաքակրթության կործանումից հետո դարձավ անընթեռնելի:
Չնայած նրան, որ ոչ ոք չի կարող կարդալ Վոյնիչի ձեռագիրը,
մարդիկ մշտապես փորձում են գուշակել, թե ինչ է գրված այնտեղ:
Մարդիկ, ովքեր հավատում են, որ ձեռագիրը այբուբեն ստեղծելու փորձ էր
գտնում են, որ այն հավանաբար հանրագիտարան է,
որ պարունակում է այն ստեղծած մշակույթի մասին ամբողջ տեղեկությունը:
Մյուսները գտնում են, որ այն գրվել է 13-րդ դարի փիլիսոփա Ռոջեր Բեքոնի կողմից,
ով ձգտում էր հասկանալ քերականության համընդհանուր օրենքները,
կամ էլ 16-րդ դարի եղիսաբեթյան շրջանի միստիկ գրող Ջոն Դիի կողմից,
ով զբաղվում էր ալքիմիայով և կանխագուշակությամբ:
Ըստ որոշ ծայրահեղ տեսությունների գիրքը գրել են Իտալիայի վհուկները
կամ էլ նույնիսկ այլմոլորակայինները:
100 տարի տևող փնտրտուքներից հետո
գիտնականները մի փոքր լույս են սփռել գաղտնիքի վրա:
Բեկումնալից էր ածխածնային անալիզը:
Ժամանակակից պատմաբանները նաև գտել են ձեռագրի սկզբնաղբյուրն ու անցած ուղին՝
1612 թ. այն եղել է Հռոմում և Պրահայում,
և հավանաբար Սուրբ Հռոմեական կայսրության կայսեր Ռուդուլֆ II-ի կողմից
փոխանցվել իր բժիշկ Հակոբ Սինապիուսին:
Ի հավելում պատմական այս բեկումնալից դեպքերի
լեզվաբանները կարծես թե գտել են ձեռագրի որոշ բառերի
նախնական իմաստները:
Հնարավո՞ր է արդյոք, որ այս 7 աստղերի կողքին գրված բառը լինի Tauran,
դա Ցլի անվանումն է, Պլեադա կոչվող համաստեղության մեջ,
որը ներառում է 7 աստղ:
Կարո՞ղ է այս բառը լինել Centaurun, նշանակելով Centaurea բույսը՝ տերեփուկը:
Միգուցե, սակայն նման առաջխաղացումը դանդաղ է:
Ի՞նչ կգտնենք, եթե կարողանանք գաղտնազերծել գրվածը:
15-րդ դարում ապրող նկարչի երազների գի՞րքը:
Մի փունջ անհեթեթությու՞ն:
Թե՞ մի մոռացված մշակույթի անհետ կորած գիտելիքները:
Իսկ դուք ի՞նչ եք կարծում: