Đeo dây vào,
chúng ta sẽ đi tới sao Hỏa.
Không chỉ riêng một vài phi hành gia
hàng ngàn người sẽ định cư ở sao Hỏa.
Và tôi nói cho bạn biết rằng họ sẽ làm điều đó sớm thôi.
Một số trong các bạn cuối cùng sẽ làm việc trên sao Hỏa,
và tôi đảm bảo rằng con bạn sẽ sống ở đó.
Nghe có vẻ phi lý, nên tôi sẽ chia sẻ với các bạn
làm thế nào và khi nào điều đó sẽ xảy ra.
Nhưng trước tiên tôi muốn thảo luận câu hỏi:
Tại sao chúng ta phải làm thế?
12 năm trước,
tôi có buổi nói chuyện trên TED về 10 cách thế giới có thể bị diệt.
Chúng ta cực kỳ dễ bị các thiên hà bất định tấn công
Một thiên thạch đơn lẻ, to lớn có thể tiêu diệt chúng ta mãi mãi.
Để tồn tại, chúng ta phải vươn xa hơn ngoài ngôi nhà Trái đất.
Thử nghĩ xem đó quả là một bi kịch
nếu tất cả những gì con người đạt được đột nhiên bị phá hủy.
Và thêm một lý do chúng ta nên đi là:
khám phá là bản chất DNA của chúng ta.
2 triệu năm trước con người đã tiến hóa ở Châu Phi
sau đó chậm rãi nhưng chắc chắn lan rộng ra toàn hành tinh
bằng cách vươn ra những nơi hoang vu nằm ngoài không gian của họ.
Những thứ này nằm trong chúng ta.
Và chúng làm mọi thứ phát triển.
Một số sự tiến bộ vĩ đại nhất trong nền văn minh và công nghệ
đã xuất hiện vì chúng ta đã đi tìm kiếm.
Vâng, có thể làm nhiều việc
bằng số tiền cần có để thiết lập một thuộc địa thịnh vượng trên sao Hỏa.
Và đúng, chúng ta nên quan tâm nhiều hơn cho ngôi nhà của chính chúng ta.
Và chúng ta có thể sẽ hủy hoại sao Hỏa như chúng ta đã làm đối với Trái Đất.
Nhưng hãy suy nghĩ trong một lát,
vào thời John F. Kennedy phát biểu rằng chúng ta sẽ đưa con người lên mặt trăng.
Ông đã khuyến khích cả một thế hệ ước mơ.
Sẽ xúc động biết bao nếu chứng kiến cuộc hạ cánh trên sao Hỏa.
Có lẽ sau đó chúng ta nhìn lại Trái đất
và thấy có một vài người thay vì nhiều người
và có lẽ sau đó chúng ta sẽ nhìn về Trái đất,
khi chúng ta đang chật vật sinh tồn trên sao Hỏa,
và nhận ra ngôi nhà Trái đất tuyệt vời đến thế nào
Nên hãy để tôi nói về cuộc hành trình ngoạn mục mà chúng ta sắp thực hiện.
Nhưng đầu tiên,
một vài sự thật đáng kinh ngạc về nơi chúng ta sắp đến.
Bức tranh này thể hiện kích thức thật của sao Hỏa sao so với Trái đất.
Sao Hỏa không giống hành tinh chúng ta.
Nó nhỏ hơn một nửa kích thước Trái đất,
và dù sự thật là nó nhỏ hơn,
nhưng bề mặt của sao Hỏa mà bạn có thể đứng lên đó
tương đương với bề mặt của Trái đất,
bởi Trái đất hầu như được bao phủ bởi nước.
Bầu khí quyển trên sao Hỏa rất mỏng,
mỏng hơn 100 lần so với trên Trái đất
và không thể hít thở khí quyển ở đó, vì 96% là cacbon đioxit.
Trên sao Hỏa rất lạnh.
Nhiệt độ trung bình là âm 81 độ,
mặc dù nhiệt độ trên đó khá đa dạng.
Một ngày ở sao Hỏa tương đương với một ngày ở Trái đất,
cộng thêm 39 phút.
Các mùa và năm trên sao Hỏa dài gấp đôi các mùa và năm trên Trái Đất.
Và với bất cứ ai muốn đeo thêm đôi cánh và bay thử một ngày nào đó,
lực hấp dẫn trên sao Hỏa ít hơn rất nhiều so với Trái đất.
và đó là nơi mà
bạn có thể nhảy qua chiếc xe thay vì phải đi vòng qua nó.
Bây giờ, như bạn thấy đấy, sao Hỏa không thật sự giống Trái đất,
nhưng đó là nơi dễ sống nhất ngoài Trái đất trong hệ mặt trời của chúng ta.
Đây là vấn đề.
Sao Hỏa xa rất xa,
xa chúng ta gấp một ngàn lần so với mặt trăng.
Mặt trăng cách 250,000 dặm
các phi hành gia Apollo đã mất 3 ngày để đến được đó.
Sao Hỏa thì cách 250 triệu dặm
và chúng ta sẽ mất 8 tháng để đến được đó
240 ngày.
Và nếu chúng ta phóng tên lửa vào một ngày thật cụ thể,
vào một thời điểm rất cụ thể,
cứ hai năm một lần,
khi sao Hỏa và Trái đất thẳng hàng,
thì khoảng cách mà tên lửa phải đi sẽ là khoảng cách ngắn nhất.
240 ngày bị nhốt trong cái hộp thiếc với đồng nghiệp là thời gian rất dài.
Và trong khi đó, hồ sơ theo dõi các chuyến đến sao Hỏa thì tệ hại.
Chúng ta và người Nga, người châu Âu, người Nhật Bản,
người Trung Quốc và Ấn Độ,
thực ra đã gửi 44 chiếc tên lửa lên đó,
và phần lớn trong số đó, hoặc đã nổ hoặc mất tích.
Chỉ 1/3 các phi vụ lên sao Hỏa là thành công.
Và hiện giờ chúng ta cũng không có tên lửa đủ lớn để lên sao Hỏa.
Chúng ta từng có loại tên lửa đó Saturn V.
Một vài chiếc Saturn V có thể đưa chúng ta lên sao Hỏa.
Nó là cỗ máy hoành tráng nhất mà con người từng chế tạo,
và đó là tên lửa đã đưa chúng ta đến mặt trăng.
Nhưng chiếc Saturn cuối cùng đựơc dùng năm 1973 để phóng trạm không gian Skylab,
và chúng ta đã quyết định làm thứ gì đó mà gọi là con thoi
thay vì tiếp tục tiến hành ở sao Hỏa sau khi chúng ta đáp xuống mặt trăng.
Tên lửa lớn nhất hiện nay
chỉ đủ to bằng một nửa để có thể đưa bất kỳ thứ gì lên sao Hỏa.
Vì thế, lên sao Hỏa không hề dễ dàng
và điều đó gợi lên một câu hỏi rất thú vị
chừng nào sẽ có người đầu tiên thật sự đặt chân lên đó?
Hiện, một vài học giả cho rằng nếu chúng ta lên sao Hỏa vào 2050,
đó sẽ là một thành tựu lớn.
Ngày nay, NASA có vẻ như cho thấy rằng họ có thể đưa con người lên đó vào 2040.
Có lẽ họ có thể.
Tôi tin rằng họ có thể đưa con người vào quỹ đạo sao Hỏa vào 2035.
Nhưng nói thẳng,
Tôi không nghĩ họ quan tâm tên lửa phóng lên sao Hỏa vào 2035 hay không
vì chúng ta đã ở đó vào thời gian đó rồi.
Chúng ta sẽ đáp xuống sao Hỏa vào 2027.
Và lý do là
người đàn ông này rất quyết tâm làm điều đó.
Tên ông ấy là Elon Musk, CEO của Tesla Motors và SpaceX.
Thực ra, ông ấy nói với tôi rằng chúng ta sẽ đáp xuống sao Hỏa vào 2025,
nhưng Elon Musk lạc quan hơn tôi nhiều --
và sẽ có cách thôi --
nên tôi sẽ cho anh ta vài năm dư ra vậy.
Tuy vậy ...
bạn sẽ phải hỏi chính mình,
ông ấy thật sự có thể làm điều đó vào năm 2025 hoặc 2027?
Hãy nhìn một thập kỷ của Elon Musk dưới góc nhìn cụ thể hơn.
10 năm trước ở đâu rồi nhỉ?
Đó là xe điện Tesla.
Vào năm 2005, rất nhiều người trong ngành công nghiệp xe hơi nói rằng,
trong 50 năm tới, chúng ta sẽ không có chiếc xe ôtô điện đàng hoàng.
Và đây là ở đâu?
Đó là chiếc tên lửa Falcon 9 của SpaceX,
nhấc bổng 6 tấn phụ kiện lên Trạm không gian Quốc tế.
10 năm trước,
SpaceX không hề phóng hay bắn tên lửa đi đâu cả.
Nên tôi cho rằng đây là cuộc cá cược khá hay
rằng người đang cách mạng hóa ngành công nghiệp xe hơi
trong vòng dưới 10 năm
và người đã tạo ra cả một công ty tên lửa trong vòng chưa tới 10 năm
sẽ đưa chúng ta lên sao Hỏa vào năm 2027.
Bây giờ bạn cần biết điều này:
nhà nước và robot không còn điểu khiển cuộc chơi này nữa.
Các công ty tư nhân đang nhảy vào ngành vũ trụ
và họ sẽ rất hạnh phúc khi đưa bạn lên sao Hỏa.
Và đó gợi lên câu hỏi rất lớn.
Chúng ta thật sự có thể sống trên sao Hoả?
Bây giờ NASA có thể sẽ không đưa chúng ta lên đó cho tới năm 2040,
hoặc có thể lên đó trước NASA thời gian dài,
nhưng NASA đã có vai trò quan trọng khi tìm ra cách chúng ta sống trên sao Hỏa.
Hãy nhìn vấn đề theo hướng này.
Đây là thứ bạn cần để sống ở Trái đất:
thức ăn, nước, nơi ở và quần áo.
Và đây là những gì bạn cần để sống ở sao Hỏa:
tất cả những thứ kể trên, cộng thêm oxy.
Ví thế, hãy nhìn vào thứ quan trọng nhất trong danh sách này trước tiên.
Nước là thứ cơ bản của cuộc sống như chúng ta đã biết,
và quá là nặng để chúng ta mang nước từ Trái đất lên sao Hỏa để sống,
vì vậy chúng ta cần tìm nước nếu muốn xây dựng cuộc sống trên sao Hỏa.
Và nếu bạn nhìn sao Hỏa, nó nhìn rất khô,
nhìn cứ như toàn bộ hành tinh là một sa mạc.
Nhưng hóa ra lại không phải.
Riêng đất trên sao Hỏa thôi đã chứa tới 60% nước.
Và một vài tàu vũ trụ mà chúng ta đang có bay xung quanh sao Hỏa đã cho thấy --
nhân tiện, đó là ảnh thật đấy --
rất nhiều vết lõm trên sao Hỏa có chứa một lớp nước đá.
Quả là một nơi không tồi để xây dựng thuộc địa.
Đây là toàn cảnh một cuộc đào nhỏ thực hiện bởi Phoenix Lander vào năm 2008,
chỉ ra rằng ngay bên dưới bề mặt lớp đất là đá --
thứ màu trắng đó là đá.
Trong bức tranh thứ hai,
được chụp 4 ngày sau bức tranh thứ nhất,
có thể thấy vài trong số đó đang bốc hơi.
Tàu vũ trụ cũng cho thấy
có một lượng nước rất lớn nằm dưới mặt đất trên sao Hỏa
cũng như đá băng.
Sự thật là, nếu chỉ nước đá tại 2 cực của sao Hỏa tan chảy,
phần lớn hành tinh sẽ chìm 30ft dưới nước.
Và sẽ có nguồn nước rất lớn trên đó,
nhưng đa số trong đó là đá, phần lớn nằm dưới đất,
cần rất nhiều năng lượng và nhân lực để lấy nó.
Đây là thiết bị đã được nung nóng tại đại học Washington
vào năm 1998.
Nó cơ bản là một máy hút ẩm công nghệ thấp.
Và hóa ra là bầu khí quyển sao Hỏa thường là 100% ẩm thấp.
Nên, thiết bị này có thể tách toàn bộ lượng nước con người cần
hoàn toàn từ bầu khí quyển trên sao Hỏa.
Việc tiếp theo chúng ta phải lo lắng là chúng ta sẽ thở cái gì.
Thẳng thắn mà nói tôi đã bị sốc
khi biết rằng NASA đã tìm ra cách giải quyết.
Có một nhà khoa học tại MIT tên là Michael Hecht.
Và anh ấy đã phát triển cỗ máy này, Moxie.
Tôi yêu thứ này.
Đó là cỗ máy đảo ngược tế bào nhiên liệu, về cơ bản,
là hút khí quyển trên sao Hỏa và bơm ra khí oxy.
Và bạn phải nhớ rằng CO2
cacbon đioxit chiếm 96% bầu khí quyển của sao Hỏa
CO2 cơ bản là 78% khí oxy.
Bây giờ, người du lịch tiếp theo mà NASA gửi lên sao Hỏa vào 2029
sẽ có một trong những thiết bị trên tàu,
và thiết bị này có thể sản xuất đủ khí oxy
để giúp một người sống vô thời hạn.
Nhưng bí mật là --
và đó chỉ dành cho thử nghiệm --
bí mật là ban đầu thứ này được thiết kế
theo tỉ lệ 1/100.
Tiếp theo, chúng ta sẽ ăn gì?
Chúng ta sẽ sử dụng thủy canh để trồng thực phẩm,
nhưng chúng ta sẽ không thể trồng
nhiều hơn 15 đến 20 phần trăm thức ăn cần
ít nhất là cho tới khi nước chảy trên bề mặt của sao Hỏa
và chúng ta thực sự có tiềm năng và khả năng để trồng trọt.
Trong lúc đó,
phần lớn thức ăn chúng ta sẽ đến từ Trái đất,
và là thức ăn khô.
Và sau đó chúng ta cần vài chỗ nghỉ ngơi.
Đầu tiên chúng ta có thể sử dụng tòa nhà bơm hơi
cũng như chính phi thuyền không gian.
Nhưng điều này chỉ có hiệu quả vào ban ngày.
Có quá nhiều bức xạ mặt trời và bức xạ từ các tia vũ trụ.
Vì vậy chúng ta sẽ phải đi dưới lòng đất.
Bây giờ, hóa ra đất trên sao Hỏa,
nhìn chung, rất tốt để làm gạch.
Và NASA cũng đã nhìn ra điều này.
Họ sẽ cho một ít nhựa polymer vào gạch,
đặt chúng vào lò vi sóng,
và sau đó bạn sẽ có thể xây nhà với những bức tường cực kỳ dày.
Hay chúng ta có thể sống dưới lòng đất trong hang động hoặc các bồn dung nham,
những thứ đó nhiều vô kể.
Và cuối cùng là quần áo.
Trên Trái đất chúng ta có cả mét bầu khí quyển ở trên chúng ta,
tạo ra 15 pounds ( khoảng 7kg) áp lực đè lên chúng ta,
và chúng ta liên tục đẩy áp lực đó ra.
Trên sao Hỏa, hầu như không có trọng lực.
Nên Dava Newman,
một nhà khoa học tại MIT,
đã tạo ra bộ quần áo không gian trơn bóng này.
Nó sẽ giúp chúng ta đứng yên,
ngăn chặn bức xạ và giữ ấm cho chúng ta.
Hãy nghĩ về điều này một chút nào.
Thức ăn, nhà ở, quần áo, nước, oxy...
có thể lo liệu được.
Chúng ta thực sự có thể.
Nhưng vẫn còn một chút khó khăn và phức tạp.
Vì thế dẫn đến điều tiếp theo--
một bước đi rất lớn --
sống cuộc sống tốt đẹp trên sao Hỏa.
Đó chính là địa khai hóa hành tinh:
làm cho nó trở nên giống Trái đất hơn,
tái cấu trúc toàn bộ hành tinh.
Nghe có vẻ rất kiêu ngạo,
nhưng sự thật là
công nghệ làm ra tất cả mọi thứ tôi sắp nói thật sự tồn tại.
Đầu tiên, chúng ta sưởi ấm sao Hỏa.
Sao Hỏa cực kỳ lạnh lẽo vì bầu khí quyển rất mỏng.
Câu trả lời nằm ở đây, tại cực Bắc và cực Nam của sao Hỏa,
cả 2 đầu đều được bao phủ
bởi một lượng cacbon đioxit đông lạnh đáng kinh ngạc --
đá khô.
Nếu chúng ta làm nóng nó,
nó bốc hơi trực tiếp vào bầu khí quyển
và làm đặc bầu khí quyển như trên Trái đất.
Và như chúng ta biết,
CO2 is khí nhà kính cực mạnh.
Bây giờ, các làm mà tôi yêu thích nhất là xây dựng một cánh buồm mặt trời thật lớn
và tập trung vào nó --
nó hoạt động như một cái gương --
và tập trung vào cực Nam của sao Hỏa trước tiên.
Khi hành tinh quay, nó sẽ nung nóng tất cả số lượng đá khô đó, làm nó bốc hơi
và đi vào bầu khi quyển.
Thật sự nó sẽ không mất quá lâu
để nhiệt độ trên sao Hỏa bắt đầu tăng lên,
có lẽ ít hơn 20 năm.
Ngay bây giờ,
vào một ngày tuyệt vời tại xích đạo,
giữa mùa hè trên sao Hỏa,
nhiệt độ trên sao Hỏa có thể lên tới 70 độ,
nhưng sau đó chúng tụt xuống âm 100 độ về đêm.
( Cười )
Những gì chúng ta đang tiến đến là hiệu ứng nhà kính:
tăng nhiệt độ vừa đủ để thấy rất nhiều đá trên sao Hỏa --
đặc biệt là đá nằm trong đất -- tan chảy.
Sau đó sẽ có phép màu thật.
Khi bầu khí quyển đặc lại, mọi thứ sẽ tốt hơn.
Chúng ta sẽ được bảo vệ bởi bức xạ,
chúng ta ấm hơn, làm hành tinh ấm hơn,
vì vậy chúng ta sẽ có nước chảy
có thể trồng trọt được.
Sau đó nước bốc hơi vào không khí, lại hình thành nên một tầng khí nhà kính.
Sẽ có mưa và tuyết trên sao Hỏa.
Và một bầu khí quyển dày hơn, sẽ tạo ra đủ áp lực
và chúng ta có thể vứt bỏ bộ quần áo không gian ấy.
Chúng ta chỉ cần 5 pounds áp lực để tồn tại.
Đến cuối, sao Hỏa sẽ trở nên rất giống British Colombia.
Chúng ta sẽ vẫn còn vấn đề phức tạp
như tạo bầu khí quyển có thể thở,
và nói thẳng ra có thể mất 1000 năm để hoàn thiện.
Nhưng con người thông minh vô cùng và cực kỳ dễ thích nghi.
Không ai biết được công nghệ tương lai sẽ làm được những gì
hay cơ thể con người có thể làm nên điều kỳ diệu gì.
Trong ngành sinh học ngay lúc này đây,
chúng ta đang ngay trên bờ vực của việc có thể hoàn toàn điều khiển gen của mình,
gen trong cơ thể chúng ta đang làm gì,
và chắc chắn rằng cuối cùng,
sẽ là tiến hóa của loài người.
Chúng ta có thể tạo ra các giống loài con người trên Trái đất
chỉ khác một chút so với loài người trên sao Hỏa.
Nhưng bạn sẽ làm gì? Bạn sẽ sống như thế nào?
Sẽ giống như trên Trái đất thôi.
Ai đó sẽ xây dựng một nhà hàng,
người nào đó sẽ xây một công ty đúc sắt.
Người khác sẽ àm phim tài liệu về sao Hỏa
và bán bộ phim đó ở Trái đất.
Vài tên ngốc sẽ bắt đầu chương trình truyền hình thực tế.
( Cười )
Sẽ có những công ty phần mềm,
sẽ có những khách sạn, những quán bar.
Từng này là chắc chắn:
nó sẽ là sự kiện đột phá nhất trong cuộc đời chúng ta,
và tôi cho rằng đó sẽ là điều xúc động nhất.
Hỏi thử một bé gái 10 tuổi xem cô bé có muốn lên sao Hỏa không.
Những đứa trẻ đang học tiểu học sẽ chọn sống trên đó.
Bạn còn nhớ khi con người lên mặt trăng không?
Khi điều đó xảy ra, mọi người nhìn nhau và nói,
"Nếu có thể làm việc này, chúng ta có thể làm mọi thứ".
Chúng ta sẽ nghĩ gì khi chúng ta tạo ra được khu thuộc địa trên sao Hỏa?
Quan trọng nhất là,
đó sẽ khiến chúng ta trở thành giống loài du lịch vào không gian.
Có nghĩa là con người vẫn sẽ sống sót cho dù có chuyện gì xảy ra trên Trái đất.
Chúng ta sẽ không bao giờ là những loài người cuối cùng.
Cám ơn.
( Vỗ tay )