ขณะคุณกำลัง เตรียมพร้อมอยู่หน้าประตูฟุตบอล
ทันใดนั้นเองคุณก็รู้สึกคันอย่างมาก ที่ด้านหลังของศีรษะ
พวกเราล้วนแล้วแต่ประสบกับความน่ารำคาญ ของอาการคันที่ไม่น่าสะดวกสบายเช่นนี้
แต่คุณได้เคยคิดบ้างหรือไม่ว่าทำไมเราถึงคัน
โดยเฉลี่ยแล้วคนทั่วไป จะรู้สึกถึงอาการคันหลายสิบครั้งในแต่ละวัน
อาการคันเหล่านี้สามารถถูกกระตุ้นได้โดย
อาการแพ้
ความแห้ง
แม้แต่โรคบางชนิด
นอกจากนี้ยังมีปัจจัยลึกลับ ที่ทำให้คันอย่างไม่มีสาเหตุ
หรือเพียงแค่เราพูดถึงอาการคัน
ตอนนี้คุณกำลังเกาหัวอยู่หรือเปล่า?
เอาเถอะครับ เรามาลองดูหนึ่งในสาเหตุ ที่มักพบได้ทั่วไป นั่นก็คือ แมลงกัดต่อย
เมื่อยุงกัดคุณ
มันจะปล่อยสารต้านการแข็งตัวของเลือด เข้าสู่ร่างกายของคุณ
สารประกอบนี้จะป้องกันไม่ให้เลือดแข็งตัว
พวกเราจะมีอาการแพ้สารประกอบนั้นเล็กน้อย
ซึ่งจะกระตุ้นร่างกายให้ปล่อยฮีสตามีน
ที่เป็นสารเคมีที่ทำให้ หลอดเลือดฝอยของเราบวมขึ้น
ทำให้การไหลเวียนของโลหิตเพิ่มขึ้น
ช่วยเร่งการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันของเรา
ให้รับรู้ถึงภัยคุกคาม
นี่คือคำอธิบายของอาการบวม
และมันเป็นเหตุผลเดียวกันกับที่ละอองเกสร สามารถทำให้ดวงตาของคุณบวมขึ้น
ฮิสตามีนยังกระตุ้นเซลล์ประสาท ที่เกี่ยวข้องกับการคันอีกด้วย
เป็นเหตุผลว่าทำไมเราถึงคันเวลาถูกแมลงกัด
แต่ว่าเราก็ยังไม่เข้าใจอย่างถ่องแท้ เกี่ยวกับความรู้สึกคัน
อันที่จริง ข้อมูลเท่าที่พวกเรารู้
มาจากการศึกษากลไกอาการคันในหนูทดลอง
นักวิจัยค้นพบว่าสัญญานอาการคันที่ผิวหนัง
จะถูกส่งผ่านเส้นประสาทชั้นย่อยๆ ที่เกี่ยวข้องกับความเจ็บปวด
เส้นประสาทเหล่านี้จะสร้างโมเลกุลที่ชื่อ natriuretic polypeptide B
ซึ่งจะกระตุ้นให้เกิดการส่งสัญญาณ ตามไขสันหลังไปจนถึงสมอง
ซึ่งเป็นสถานที่ที่ทำให้เกิดความรู้สึกคัน
เมื่อเราเกาด้วยเล็บมือลงบนผิวหนังของเรา
จะเกิดการส่งสัญญาณการรับรู้ความเจ็บอ่อนๆ ที่จะแทนที่ความรู้สึกคัน
ซึ่งการเบี่ยงเบนความรู้สึกนี้ ทำให้เรารู้สึกคันน้อยลง
แท้จริงแล้วยังมีเหตุผลเชิงวิวัฒนาการ ของอาการคันหรือไม่
หรือเป็นเพียงกลไกง่ายๆ ที่ทำให้เรารำคาญใจ
ทฤษฎีหลักก็คือ ผิวหนังของเรา วิวัฒนาการให้ไวต่อการสัมผัส
เพื่อที่พวกเราจะได้มีกลไกไว้รับมือ กับความเสี่ยงจากโลกภายนอก
ถ้าพวกเราลองคิดดู
การตอบสนองอัตโนมัติโดยการเกา จะขจัดเอาสิ่งที่เป็นอันตราย
ที่สามารถต่อสร้างความระคายเคือง ต่อผิวหนังของเราออกไป
เช่น เหล็กในที่เป็นอันตราย
แมลงกัดต่อย
หรือกิ่งก้านของต้นไม้ที่มีพิษ
นี่อาจจะอธิบายได้ว่า ทำไมเราถึงไม่รู้สึกคันภายในร่างกาย
อย่างในลำไส้ของเรา
ที่ซึ่งปลอดภัยจากภัยคุกคามภายนอก
ลองจินตนาการถึงความบ้าบอที่จะเกิดขึ้น หากเรามีความรู้สึกคันภายในร่างกาย
ในบางคนข้อบกพร่องเล็กน้อยในการส่งสัญญาณ เป็นต้นเหตุของอาการคัน
ซึ่งมักจะทำให้เกิดอาการคันอย่างรุนแรง สามารถเป็นอันตรายต่อสุขภาพจริงๆ ได้
ตัวอย่างเช่น อาการที่เกิดจากภาวะทางจิต ที่เรียกว่า delusory parasitosis
ผู้ที่มีอาการจะเชื่อว่าร่างกายของพวกเขา ถูกสัตว์จำพวกไรหรือหมัดบุกรุก
โดยการวิ่งไปวิ่งมาบนผิวหนัง รวมถึงใต้ผิวหนังของพวกเขา
ทำให้พวกเขารู้สึกคันอย่างไม่หยุดหย่อน
อีกปรากฎการณ์ที่เรียกว่าอาการคันหลอก
สามารถเกิดกับคนไข้ที่ถูกตัดแขนหรือขา
เพราะการบาดเจ็บทำให้เกิดความเสียหาย อย่างรุนแรงต่อระบบประสาท
มันทำให้เกิดความสับสน ในการส่งสัญญาณกระแสประสาทของร่างกาย
และสร้างความรู้สึกคันที่แขนขา ในส่วนที่ไม่ได้มีอยู่อีกต่อไปแล้ว
เหล่าแพทย์ต่างกำลังหาวิธีในการรักษา อาการคันที่ผิดปกติเหล่านี้
ในคนที่ถูกตัดแขนขา การรักษาอาการคัน จะใช้กระจกสะท้อนแขนขาข้างที่ยังเหลืออยู่
แล้วให้ผู้ป่วยเกาแขนหรือขาข้างนั้น
จะเป็นการสร้างภาพลวงตาเพื่อหลอกสมอง
ให้เข้าใจว่าการคันนั้นได้ถูกเกาแล้ว
น่าประหลาดที่ว่าวิธีนี้เป็นวิธีที่ได้ผล
นักวิจัยยังคงกำลังค้นหายีน ที่เกี่ยวข้องกับอาการคัน
และพยายามที่จะพัฒนาวิธีรักษา และสกัดกั้นหนทางที่จะทำให้เกิดอาการคัน
ในคนไข้ที่มีอาการหนักๆ
การไม่ได้เกาในจุดที่มีอาการคัน ทำให้รู้สึกเหมือนอยู่ในนรกของตนเอง
ดานเต้ (Dante Alighieri) นั้นก็เห็นด้วย
นักกวีชาวอิตาเลียนที่ได้เขียน เกี่ยวกับส่วนหนึ่งในนรก
ที่บุคคลจะถูกลงโทษโดยการถูกทิ้งลงไปในหลุม ที่พวกเขาจะต้องเกาไปตลอดกาล