شما در یک دروازه، آماده بازی ایستادهاید
ناگهان یک خارش شدید پشت سرتان حس میکنید.
همه ما یک خارش آزاردهنده را تجربه کردهایم،
اما آیا تا به حال فکر کردهاید چرا خارش میگیریم؟
یک انسان معمولی روزانه دهها بار خارش میگیرد.
چیزهای زیادی میتوانند باعث خارش شوند،
مثل واکنشهای آلرژیک،
خشکی،
و حتی بعضی از بیماریها.
و بعضی خارشهای مرموز که بدون هیچ دلیل خاصی
یا فقط به دلیل صحبت کردن در مورد خارش به وجود میآیند.
شما همین الان دارید سرتان را میخارانید، درسته؟
در هر صورت، بیاید درمورد یکی از رایجترین دلیلها صحبت کنیم: نیش حشرات.
وقتی پشه شما را نیش میزند،
چیزی را وارد بدن شما میکند که ضدانعقاد نام دارد
که از لخته شدن خون شما جلوگیری میکند.
این مخلوط، که ما نسبتا به آن حساسیم،
باعث انتشار هیستامین میشود،
این ماده شیمیایی مویرگها را متورم میکند،
این جریان خون را افزایش میدهد،
و به طور موثری واکنشِ ایمنیِ بدن، به این تهدیدِ حس شده را
سریع میکند.
این دلیل ورم کردن است،
و به همین دلیل گرده باعثِ پف کردن چشمانتان میشود.
هیستامین همچنین عصبهایی که موجبِ خارش میشوند را درگیر میکند،
چیزی که باعث خارشِ جایِ نیشِ حشرات میشود.
اما دلیل حسِ خارش، هنوز کاملآ مشخص نیست.
در حقیقت بیشترین چیزی که میدانیم
از مطالعهِ مکانیسمِ خارش در موش میآید.
محققان کشف کردهاند که سیگنالهای خارش در پوست آنها
با عصبهایی منتقل میشوند که با درد مرتبط هستند.
این عصبهای مخصوص یک ملکول به نامِ پلی پپتید سدیمبی میسازند،
که سیگنالی را از ستون فقرات به مغز میفرستند
جایی که آنجا حس خارش ایجاد میشود.
وقتی ما میخارانیم، عملِ ناخنهای ما روی پوست
باعث یک درد خفیف میشود که حسِ خارش را از بین میبرد.
این تقریبا شبیه یک حواسپرت کردن است که حس تسکین ایجاد میکند.
اما آیا یک هدف تکاملی برای خارش وجود دارد؟
یا فقط برای آزردن ماست؟
نظریه غالب این است که پوست ما به لمس حساس است
به طوری که ما برای مبارزه با خطرهای دنیای بیرون آماده هستیم.
دربارهش فکر کنید.
پاسخ ِغیرارادیِ خاراندن هر چیز مضری
که در پوست ما نهان باشد را دور میکند،
مثل یک گزیدگی،
نیش یک حشره،
یا گیاهان سمی.
پس دلیل اینکه چرا در داخل بدنمان حسِ خارش نداربم، مشخص میشود،
مثل داخل رودهها،
جایی که از تهدیدات خارجی، در امان است،
هر چند تصورش، دیوانهکننده است.
در بعضی افراد، خطا در مورد خارش،
موجب خارش شدید میشود که میتواند برای سلامتی آنها مضر باشد.
حالتِ روانی "توهم انگل" مثالی فوقالعاده است،
که فرد حس میکند کرمها و ککها به بدنش حجوم آوردهاند و
رو و زیر پوستش راه میروند،
و دائما باعث خارش میشود.
پدیده دیگری که "خارش فانتوم" نامیده میشود،
در بیمارانی اتفاق میافتد که عضوی از بدنشان قطع شده.
چون که این جراحت، آسیب شدیدی به سیستم عصبی وارد کرده
باعث گیج شدن سیگنالهای عصبیِ عادی میشود
و در اندامی که قطع شده حس ایجاد میکند.
پزشکان، به تازگی درمانهایی برای نابهنجاریهای خارش پیدا کردهاند.
در قطعِ عضو، آیینه برای نشان دادنِ عضو باقی مانده استفاده میشود،
آن که بیمار آن را میخاراند.
این یک توهم ایجاد میکند و مغز فکر میکند که
خارش موهوم، از بین رفته است.
خیلی عجیب است، ولی واقعا جواب میدهد.
محققان همچنین در موردِ نقشِ ژنها در خارش تحقیق کردهاند
و در موردهای شدید، برای از بین بردنِ خارش
درمانها را پیدا کردهاند.
اگر خارشی که برطرف نمیشود حسی شبیه جهنم دارد،
دانته همین نظر را دارد
شاعر ایتالیایی در مورد قسمتی از جهنم نوشته
که مردم در چالههایی بودند و بدنشان تا ابد میخارید.