Eğer çalıştıysanız ve çarpma tablosunu ezberlediğinizi umarak artık bir çok çarpma işlemini yapabilirsiniz
.
Şunu bilmelisiniz ki, aklıma daha iyi bir kelime gelmediğinden, çarpma böyle yapılır.
.
Bu arada, size sadece çarpma sistemini öğretiyor olmayacağız, aynı zamanda neden çarpma işlemi yaparız, onu da göstereceğiz..
.
O zaman yapamayacağınızı düşündüğünüz bir çarpma sorusu ile başlayalım.
.
Şimdi 16 kere 9 kaç eder ?
16 kere 9.
Hemen şunu cevabı vereceksinizdir: ama ben 16'nın çarpım tablosunu ezberlemedim, bunu yapamam.
.
Bnim cevabım ise, sen bunu yapabilirsin olacak çünkü bu soruyu sizin cevabını bildiğiniz problemlere ayıracağız.
.
Öncelikle 9 çarpı birler basamağını buraya koyalım.
.
Yani 9 çarpı 6.
9 çarpı 6 ne eder biliyor olmalısınız.
Buraya yazıyorum.
54 eder.
Bu işlemi çarpım tablonuzdan biliyor olmalısınız.
Yapmanız gereken 54'ün dördünü birler basamağına yazıp, onlar basamağındaki beşi taşımanız.
.
Yapmanız gereken tek şey bu.
Taşımak fiilini toplama işlemi yapraken de kullanabiliyoruz, her neyse buna da taşımak diyeceğiz.
.
Daha iyi kelimelere olmadığı için.
Şimdi 9 çarpı 1.
9 çarpı 1.
Bu çok kolay.
9 çarpı 1 9'dur.
Bir şeyi bir ile çarparsak kendisi olarak kalır.
Ama elimizde önceden taşıdığımız beşimiz var, yani dokuz çarpı 1, artı 5.
.
Yani 5'i de eklemek zorundayız.
Ne çıkıyor ?
9 çarpı 1, artı 5; yani 9 artı beş o da eşittir 14.
.
Durun şuraya yazayım.
14.
İşte buldunuz.
16 çarpı 9 eşittir 144.
Eğer çarpım tablonuzu hatırladıysanız, 12 çarpı 12 de 144'e eşittir.
.
Ama sadece bu iki bilgi ile daha zor bir problemi çözebiliriz.
.
Şimdi siz diyebilirsiniz ki, tamam Cenk, bu küçük bir hile, ama nasıl çalışıyor ?
.
Bunu hep sormalısınız.
.
Sadece ezberleyip çalıştığını düşünmemelisiniz.
Açıklamak için sayıları bir daha yazacağım.
16'yı -- durun şuraya yazayım-- 10 artı 6 olarak yazabilirsiniz.
.
Bu 16.
9'u bir daha yazabilirim, yani aynısını geri yazacağım. Tam buraya.
.
Ve işlemi yapayım.
Buraya bir çarpma işareti koyuyorum.
İlk olarak 9'la altıyı çarpalım.
Ve diyebilirsiniz ki "Cenk, neden bu yol ile bölmüyorsun?"
Aslında onlar ve birler basamağını birbirinden ayırmak istiyorum.
Bu, ikinci sütundaki, bu bir değil, 10.
.
10 artı 6, işte bu yüzden önceki yol ile yazmak istedim.
.
Neyse, probleme dönelim.
Önceki ile aynı şeyi yapalım.
Diyoruz ki, 9 çarpı 9-- durun yazayım.
.
9 çarpı 6 eşittir 54.
Ama 54 yamak yerine 50+4 y azacağım.
.
9 çarpı 6 eşittir 50+4..
Bu sağdaki birler basamağı.
Durun bir noktalı çizgi yapayım.
Bu benim birler basamağım.
O zaman 4'ü buraya koyabilirim ama 50 ile yapmak gereken bazı şeyler var.
.
50'yi bir yere koymam gerekiyor ve kuralı gereği ya da ben öyle öğrendiğim için 50'yi buraya koyuyoruz.
.
50'nin bu sütuna geleceğini hatırladığımız sürece buraya da koyabilirdim
.
O zaman elliyi buraya yapıştırıyoruz.
İlk videoda yaptığımız gibi.
Sadece 5 yazıyorum.
İlk videoda buraya 5 koymuştum çünkü o onlar basamağındaydı.
.
Buradaki 5, 50 anlamına geliyor.
Aslında buradaki 1, 10 sayılıyor.
Ama ben onların 50 ve 10 olduğunu görmeniz için yazıyorum.
.
Peki, 9 çarpı 10 ne yapar ?
9 çarpı 10.
Bunu ezmerlemiştiniz.
Ve bir şey sayı çarpı 10, o sayının yanına sıfır koyulmuş haline eşittir.
Yani 90.
Yani 10 çarpı 9 eşittir90 ve buna 50 ekliyoruz.
.
Elli ekliyoruz.
90 artı 50 nedir?
140 yapar.
Yani 10 çarpı 9 eşittir 90; 50 eklersek 140.
.
Ve 140'ı, 100 artı 40 olarak yazabiliriz.
.
Şimdi 40'ı buraya koyacağız ve 100'ü taşıyacağız ama aslında 100 bir yere gitmiyor.
.
Buraya yazabiliriz yani.
.
100'ü buraya yazabilirdik.
Buraya koyabilirdik.
100'ü koyabileceğimiz birçok yer var ama daha çizmedim.
.
O zaman 100'ü buraya koyalım.
Sonuç olarak cevabımız 100 artı 40 artı , yani 144.
.
Umarım açıklama yararlı olmuştur.
Hadi biraz daha örnek çözelim, çünkü bence yapabilmek örnek çözmekle ilgili.
.
Şimdi 55 çarpı 8'e bakalım.
55 çarpı 8.
Aynı örnek.
İlk 8'den başlayın.
8 çarpı 5.
Durun yazayım.
8 çarpı 5, yapar.
O zaman 0'ı buraya yazalım.
Bu 0 artı 40'a eşittir.
Ve sonra tekrar 5 çarpı 8.
40 yapar.
Ve sonra 4'ü buraya ekleyin ve 44 elde edersiniz.
Yani sonuç 440.
Bunu da geçen örneği çözdüğüm yoldan yapabilirsiniz yani 50 artı 5 çarpı 8 olarak.
.
Bence daha çok örnek çözerseniz konuya daha hakim olabilirsiniz.
.
Bir tane daha yapalım-- Somon renginde yapayım, açık kırmızı.
.
O zaman 78 çarpı 7 yapalım.
8 çarpı 7.
8 çarpı 7 eşittir 56.
Durun yazayım-- bu farklı bir problem.
Evet, 8 çarpı 7 eşittir 56.
6'yı buraya yazıyorum, 5'i buraya koyuyorum.
7 çarpı 7 49'dur.
7 çarpı 7 eşittir 49.
Ama bu 5'i eklememiz gerekiyor.
49 artı 5 nedir?
54.
O zaman 7 çarpı 7 49'dur.
Artı 5, 44.
546.
On dakika önce 78'in çarpımlarını bilmediğinizi düşünüyordunuz ama şimdi ne kadar kolay olduğnu gördünüz.
.
Hadi biraz daha yapalım.
Bunu hepimiz çökene kadar yapacağım.
Çarpma yorgunluğundan çökene kadar.
O zaman 89 çarpı 3.
3 çarpı 9 nedir?
3 çarpı 9 eşittir 27.
7'yi birler basamağına koyalım.
2'yi de onlar basamağına çünkü bu 20 artı 7.
.
2 tane onluk yirmi eder.
Artı 7 eşittir 27.
Ve sonra 3 çarpı 8, 24.
3 çarpı 8 eşittir 24.
Ama bir de burada bir tane 2 var onu da ekliyorum.
.
Sonuç olarak 26 etti.
2 çarpı 8, 24.
Artı 2, 26.
267.
Bir tane daha yapacağım, ama ama bu biraz kazık olacak.
.
Siz ne zaman rahat çözüyor hale gelseniz ben sizi rahatsız edeceğim.
.
O zaman 239 çarpı 6 yapalım.
Bu bir tane bir basamaklı sayı ile bir tane iki basamaklı sayıyı çarpmayı öğretmek içindi.
Ama hazır başlamışken basamak sayısına bağlı olmadığını, aynı işlem olduğunu anlatıyım dedim.
.
Muhtemelen nasıl yapılacağını tahmin edebiliyorsunuzdur.
Peki, 6 çarpı 9 nedir?
Şuraya yazayım.
6 çarpı 9.
Önceden görmüştük.
54 eder.
O zaman 4'ü buraya yazıyoruz ve 5'i de 10'lar basamağına koyuyoruz çünkü o bir 50.
.
Güzel.
Şimdi 6 çarpı 3 yapacağız.
6 çarpı 3 eşittir 18.
.
Bizim hala burada bir adet 5'imiz var, o zaman onu da ekleyelim, 18 artı 5 nedir?
.
O zaman 3 çarpı 6 eşittir 18, artı 5 ise eşittir 23.
Yanlış anlamayın, 6 ile 3'ü çarpıp beş eklemedik.
.
Aslında, sorudaki basamağa bakarsanız o bir 30'du.
.
Sadece burada 3 olarak yazdım.
Ama bu 6 çarpı 30 artı 5.
Çünkü 39, 3 tane 10 yada 30.
Aslında, 6 çarpı 3 eşittir 18 dememe rağmen sayımız bu.
Artı 5 eşittir 23.
Bu sayı aslında 230.
O zaman 3'ü onlar basamağına koyuyorum.
Aslında, durun burada yaptığımdan başka bir renkle yazayım.
.
Bu eşittir 23.
3'ü onlar basamağına koyup 2'yi buraya koyuyorum.
.
Neredeyse bitti, bir işlem kaldı.
Bu 6 çarpı 2.
Bu kolay bir tane.
12 yapar.
Ama burada bir tane daha ikim var, o zaman onları da ekleyeyim.
.
Yani artı 2.
Neye eşittir peki ?
Bu eşittir 12 artı 2 o da eşittir 14.
.
O zaman 4'ü yazıyorum.
Yani 6 çarpı 2 12'dir.
Artı 2 eşittir 14.
4'ü buraya yazıyorum.
Başka basamaklar olsaydı buraya yazacaktım ama şu an elimizde yok.
.
O zaman buraya yazıyorum.
Sonuç olarak 234 çarpı 9 eşittir 1434.
Son bir tane daha yapalım.
Biraz yer açmam lazım.
Hazır ortalığı kızıştırmışken 4 basamaklı da yapalım bir tane.
.
O zaman 7362 çarpı -- zor bir tane olsun.
.
Çarpı 9.
Peki 9çarpı 2 nedir?
Tarafları söylemeyeceğim şimdi.
Olayı kavradığınızı sanıyorum.
9 çarpı 2 nedir?
9 çarpı 2 18'dir.
18.
Sonra 9 çarpı 6.
9 çarpı 6 eşittir 54.
Ve 54 artı 1 eşittir 55.
55.
9 çarpı 3 nedir?
9 çarpı 3 eşittir27-- eğer ezberlediyseniz.
Ve sonra 27 artı 5, 32 yapar.
Durun rengini değiştireyim.
23.
Ve sonra 9 çarpı 7 var.
63 eder ama elimizde bir de 3 vardı.
O zaman 9 çarpı 7 eşittir 63, artı 3 o da eşittir 66.
.
6'yı buraya yazalım, sonra 60'ı koyabileceğimiz bir yer yok o zaman onu da bir kenara yazalım.
.
Sonuç olarak 7362 çarpı 9 eşittir 66258 bulduk.
.
Umarım bu yolu yararlı bulmuşsunuzdur.