Wyobraź sobie, że wynalazłeś maszynę,
która nagra moje wspomnienia,
moje sny i pomysły,
i przeniesie je do twojego mózgu
To byłaby przełomowa technologia, prawda?
Ale tak naprawdę już teraz posiadamy taką maszynę.
To system komunikacji interpersonalnej
i skuteczne opowiadanie historii.
Aby zrozumieć, jak to działa,
trzeba zajrzeć w głąb mózgu.
Trzeba też sformułować pytanie w nieco inny sposób.
Musimy zapytać,
jak wzorce aktywności neuronalnej w mózgu,
które są połączone z moimi wspomnieniami i myślami,
są przekazywane do waszych mózgów.
Sądzimy, że istnieją dwa czynniki, które pozwalają nam się komunikować.
Po pierwsze, mózg jest fizycznie sprzężony z falą dźwiękową,
którą wam przekazuję.
Po drugie, rozwinęliśmy wspólny protokół neuronalny,
który umożliwia nam porozumienie.
Skąd to wiemy?
W moim laboratorium w Princeton
kładziemy ludzi w skanerach fMRI i skanujemy im mózgi,
podczas gdy oni opowiadają historie lub ich słuchają.
Żeby dać wam pojęcie o tym, jakiego bodźca używamy,
pozwólcie mi odegrać 20 sekund historii, której użyliśmy,
opowiedzianej przez bardzo utalentowanego gawędziarza,
Jima O'Grady'ego.
(Audio) Jim O'Grady: Wymyślam na szybko historię i wiem, że jest dobra,
i wtedy właśnie zaczynam ją poprawiać...
(Śmiech)
dodając jakiś ekstra element.
Reporterzy nazywają to "zmyślaniem".
(Śmiech)
Polecają nie przekraczać tej granicy.
Ale właśnie to przekroczenie granicy widziałem w historii wpływowego dziekana,
który dostał w twarz ciastem.
Poniekąd było to zabawne.
UH: Teraz spójrzmy w głąb mózgu
i zobaczmy, co się dzieje podczas słuchania takich opowieści.
Zacznijmy od jednego słuchacza i jednego obszaru mózgu:
od kory słuchowej, która przetwarza dźwięki dochodzące do ucha.
Jak widać, w tym obszarze mózgu
reakcje idą w górę i w dół, w miarę jak historia się rozwija.
Teraz weźmy te reakcje
i porównajmy je do reakcji
tego samego obszaru mózgu, lecz u innego słuchacza.
Można zapytać:
jak podobne są reakcje słuchających?
Oto reakcje pięciu słuchaczy.
Zaczynaliśmy skanować ich mózgi przed opowiadaniem,
kiedy po prostu czekali w ciemności.
Jak widać,
ten obszar mózgu zmienia się u każdego,
ale reakcje są bardzo różne
i nie są zsynchronizowane.
Gdy tylko zacznie się historia,
ma miejsce coś wspaniałego.
(Audio) JO: Wymyślam szybko historię i wiem, że jest dobra,
i wtedy zaczynam ją poprawiać...
UH: Nagle wiadć, że reakcje wszystkich badanych
wiążą się z historią
i idą w górę lub w dół w bardzo podobny sposób
u wszystkich słuchaczy.
Coś takiego dzieje się właśnie teraz w waszych mózgach,
kiedy mnie słuchacie.
Nazywamy ten efekt "synchronizacją neuronalną".
Aby wytłumaczyć ten efekt,
trzeba zacząć od synchronizacji fizycznej.
Widzimy tutaj pięć metronomów.
Potraktujcie je jak pięć mózgów.
Tak jak słuchacze przed rozpoczęciem historii,
metronomy klikają,
ale nie w unisonie.
(Klikanie)
Spójrzcie, co się stanie, gdy je połączę
przez ustawienie na dwóch cylindrach.
(Klikanie)
Cylindry zaczynają się obracać.
Wibracje powstałe z obrotu przechodzą przez drewno
i sprawiają, że metronomy zaczynają się synchronizować.
Posłuchajcie klikania.
(Zsynchronizowane klikanie)
Na tym polega synchronizacja fizyczna.
Teraz wróćmy do mózgu i zapytajmy:
co powoduje "synchronizację neuronalną"?
Czy są to po prostu dźwięki produkowane przez mówiącego?
A może to słowa?
Lub treść, którą mówiący chce przekazać.
Aby to przetestować, wykonaliśmy następujący eksperyment.
Po pierwsze, puściliśmy to nagranie od tyłu.
Zachowało wiele cech dźwiękowych,
lecz straciło znaczenie.
A brzmiało to mniej więcej tak.
(Audio) JO: (Niezrozumiałe)
Pokolorowaliśmy te dwa mózgi,
by wskazać obszary odpowiadające podobnie.
Jak widać, dźwięki wywołały
"neuronalną synchronizację" lub wyrównanie we wszystkich mózgach
w korach słuchowych przetwarzających dźwięki,
ale nie trafiło to dalej w głąb mózgu.
Teraz możemy zbudować z dźwięków słowa.
Jeśli pomieszamy słowa w historii Jima O'Grady'ego
to otrzymamy listę słów.
(Audio) JO: ... zwierzę... różne fakty...
zaraz... ciastkowy człowiek... potencjalnie... moje historie
UH: Słowa zaczęły powodować wyrównanie
w obszarach wczesnej nauki języka, ale na tym koniec.
Teraz można zbudować z tych słów zdania.
(Audio) JO: Polecają nie przekraczać tej granicy.
Powiedział: "Drogi Jimie, Dobra historia. Niezłe detale.
Czy ona nie wie o nim tylko ode mnie?".
UH: Teraz widać, że odpowiedzi we wszystkich obszarach językowych,
które przetwarzają słyszany język,
zsynchronizowały się lub upodobniły.
Jednak tylko kiedy użyjemy pełnej, poruszającej, spójnej historii,
reakcje trafiają też w głąb mózgu,
do obszarów nadrzędnych,
które obejmują korę czołową i korę ciemieniową,
przez co wszystkie zareagują podobnie.
Wydaje się, że te odpowiedzi w obszarach wyższego rzędu są indukowane
lub stają się podobne u wszystkich słuchaczy
dzięki przekazywanej treści,
a nie przez słowa i dźwięki.
Jeśli to prawda, można z przekonaniem przewidywać,
że jeśli opowiem wam o tych samych pomysłach,
używając dwóch różnych zestawów słów,
reakcje waszych mózgów będą identyczne.
Aby to przetestować, wykonaliśmy następujący eksperyment.
Historię napisaną po angielsku
przetłumaczyliśmy na rosyjski.
Otrzymaliśmy dwa różne zestawy dźwięków i systemów lingwistycznych,
które przekazują to samo znaczenie.
Puszczając angielską wersję angielskim słuchaczom,
a rosyjską wersję rosyjskim słuchaczom,
można porównać reakcje grup.
Reakcje nie okazały się podobne
w korze słuchowej,
ponieważ język i dźwięk są bardzo różne.
Jednak reakcje w obszarach wyższego rzędu
były podobne w obu grupach.
Sądzimy, że badani rozumieli te historie w podobny sposób,
co potwierdziły testy po eksperymencie.
Wydaje się, że ta synchronizacja jest konieczna dla komunikacji.
Dla przykładu, jak można zauważyć,
angielski nie jest moim ojczystym językiem.
Wychowywałem się, używając innego języka,
może tak jak niektórzy widzowie.
A mimo to umiemy się porozumieć.
Dlaczego?
Sądzimy, że przyczyną jest wspólny kod,
który przekazuje znaczenie.
Dotąd opowiadałem jedynie o tym, co dzieje się w mózgu słuchacza,
w waszych mózgach, kiedy słuchacie prelekcji.
Ale co dzieje się w moim mózgu, w mózgu mówiącego,
kiedy do was mówię?
Żeby spojrzeć w głąb mózgu mówiącego,
poddaliśmy go badaniu fMRI.
Skanujemy mózg
i porównujemy jego reakcje do reakcji mózgów słuchaczy
przysłuchujących się historii.
Trzeba jednak pamiętać, że mówienie i rozumienie mowy
to dwa bardzo różne procesy.
Tutaj pytamy: na ile są podobne?
Ku naszemu zaskoczeniu
spostrzegliśmy, że te wszystkie złożone wzorce u słuchaczy
pochodziły tak naprawdę z mózgu mówiącego.
Produkcja mowy i zrozumienie polegają na bardzo podobnych procesach.
Odkryliśmy także,
że im silniejsze podobieństwo między mózgami słuchaczy
i mózgiem mówiącego,
tym lepsza komunikacja.
Gdybyście byli teraz całkiem zdezorientowani,
a wierzę, że tak nie jest,
reakcje waszych mózgów bardzo by się różniły od mojego.
ale wiem także, że jeśli naprawdę mnie rozumiecie,
to wtedy twój, i twój i twój mózg
są bardzo podobne do mojego.
Zbierzmy teraz wszystkie informacje i zapytajmy:
jak tego użyć do przeniesienia wspomnień
z jednego mózgu do drugiego?
Wykonaliśmy następujący eksperyment.
Podczas pierwszej projekcji odcinka serialu "Sherlock" produkcji BBC
skanowaliśmy mózgi widzów.
Później poprosiliśmy ich o powrót do skanera
i opowiedzenie odcinka osobie, która nigdy nie oglądała serialu.
Doprecyzujmy.
Pomyślcie o tej właśnie scenie,
kiedy Sherlock wsiada do londyńskiej taksówki,
którą kieruje szukany przez niego morderca.
Kiedy jestem widzem
ta scena powoduje w moim mózgu specyficzny wzorzec aktywności.
Ten sam wzorzec mogę u siebie indukować,
wypowiadając słowa: Sherlock, Londyn, morderca.
Kiedy przekazuję wam teraz te słowa,
musicie to zrekonstruować w umyśle.
Otóż wiemy, że wzorzec ten powstaje teraz w waszych mózgach.
Mocno nas zdziwiło,
że wzorzec, który pojawia się w waszych mózgach,
kiedy opisuję wam tę scenę,
będzie bardzo podobny do wzorca,
który pojawił się u mnie parę miesięcy temu,
podczas jej oglądania wewnątrz skanera fMRI.
Zaczynamy rozumieć mechanizm,
dzięki któremu można opowiadać i przekazywać informacje.
Na przykład teraz słuchacie uważnie,
co mam do powiedzenia.
A wiem, że to nie jest łatwe.
Mam jednak nadzieje, że w pewnej chwili się zrozumieliśmy i wiecie, co mówię.
Myślę też, że za parę godzin, dni lub miesięcy
spotkacie kogoś na przyjęciu
i opowiecie mu o tym wykładzie,
a wtedy nagle będzie tak, jakby był tutaj z nami dzisiaj.
Teraz rozumiecie, jak można wykorzystać ten mechanizm
do przekazywania wspomnień i wiedzy między ludźmi,
co jest wspaniałe, prawda?
Ale umiejętność komunikacji opiera się na zdolności posiadania
wspólnej płaszczyzny porozumienia.
Na przykład
gdybym mówił "taryfa" zamiast "taksówka",
dla większość widzów brzmiałoby to niestandardowo.
Dopasowanie zależy nie tylko od umiejętności
rozumienia podstawowych pojęć,
ale od umiejętności rozwijania wspólnej płaszczyzny porozumienia
i wspólnych systemów przekonań.
Wiadomo, że często ta sama historia
może znaczyć co innego dla innych ludzi.
Testując to w laboratorium, wykonaliśmy następujący eksperyment.
W opowiadaniu J. D. Salingera
mąż traci żonę z oczu podczas przyjęcia,
dzwoni do przyjaciela i pyta: "Widziałeś moją żonę?".
Połowie badanych powiedzieliśmy,
że żona ma romans z przyjacielem.
Drugiej połowie powiedzieliśmy,
że żona jest wierna, a mąż jest zbyt zazdrosny.
To jedno zdanie wypowiedziane przed rozpoczęciem historii
wystarczyło, by reakcje mózgów
osób z grupy wierzącej w romans żony
były bardzo podobne w obszarach wyższego rzędu,
i różne od drugiej grupy.
Jeśli jedno zdanie wystarczy, żeby mózg upodobnił się
do mózgów ludzi myślących podobnie
i bardzo odróżnił się od ludzi myślących inaczej,
pomyślimy, jak ten efekt zwiększy się w realnym życiu,
jeśli wszyscy słuchamy tych samych wiadomości,
po codziennej dawce tak różnych mediów
jak Fox News czy The New York Times,
które podają bardzo odmienną perspektywę rzeczywistości.
Pozwólcie mi podsumować.
Jeśli wszystko poszło zgodnie z planem,
użyłem mowy do sprzężenia się z waszymi mózgami.
Za jego pomocą przekazałem
moje wzorce aktywności mózgu związane wspomnieniami i pomysłami
do waszych mózgów.
Dzięki temu ujawniłem ukryty mechanizm neuronalny,
dzięki któremu się porozumiewamy.
Wiemy także, że w przyszłości pozwoli nam to ulepszyć
i ułatwić komunikację.
Badania te pokazały także,
że komunikacja opiera się na wspólnej płaszczyźnie porozumienia.
Jako społeczeństwo powinniśmy się martwić ryzykiem
utraty porozumienia i zdolności rozmawiania z ludźmi
trochę odmiennymi od nas,
przez to, że pozwalamy kilku silnym kanałom informacyjnym
przejąć kontrolę nad mikrofonem,
manipulować i kontrolować sposób myślenia.
Nie jestem pewien, jak to naprawić, bo jestem tylko naukowcem.
Może jedna metoda
to powrót do bardziej naturalnych metod komunikacji,
czyli do dialogu,
w którym to nie tylko ja mówię do was,
ale, co bardziej naturalne,
mówię, ale jednocześnie słucham,
i razem próbujemy stworzyć wspólny grunt i nowe pomysły.
Ostatecznie to ludzie,
z którymi coś nas łączy, definiują to, kim jesteśmy,
a pragnienie połączenia z innym mózgiem
jest czymś bardzo podstawowym, co zaczyna się już w bardzo młodym wieku.
Zakończę przykładem z własnego życia.
To dobry przykład tego, jak łączenie się z innymi ludźmi
definiuje nas samych i to, kim jesteśmy.
To mój syn Jonathan, kiedy był mały.
Rozwinął wokalną grę z moją żoną
z pragnienia czystej radości,
jaką niesie sprzężenie z drugim człowiekiem.
(Oboje wokalizują)
(Śmiech)
Pomyślcie, jak umiejętność dziecka
nawiązywania kontaktu z nami i innymi napotkanymi ludźmi
ukształtuje potem dorosłego człowieka.
Pomyślcie, jak zmieniacie się codziennie
przez interakcje z ludźmi.
Łączcie się dalej z innymi,
dzielcie się swoimi ideami,
bo połączeni znaczymy więcej
niż suma naszych części.
Dziękuję
(Brawa)