Vandaag sta ik voor jullie als een man die het leven ten volle leeft
in het hier en nu.
Maar een lange tijd
leefde ik voor de dood.
Ik was een jonge man die geloofde
dat jihad moet worden begrepen in de taal van dwang en geweld.
Ik probeerde onrecht te bestrijden met macht en agressie.
Ik was diep bezorgd om het lijden van anderen
en had een sterk verlangen om hen te helpen en te ontlasten.
Ik dacht dat gewelddadige jihad nobel,
ridderlijk
en de beste manier om te helpen was.
In een tijd waarin zo veel van onze mensen --
vooral jongeren --
het risico van radicalisering lopen
door groepen als Al-Qaida,
Islamitische Staat en anderen,
wanneer deze groepen beweren
dat hun gruwelijke wreedheid en geweld de ware jihad zijn,
wil ik zeggen dat hun idee van jihad verkeerd is --
helemaal verkeerd --
net als het mijne toen.
Jihad betekent om te streven naar het beste in je.
Het omvat inspanning en spiritualiteit,
zelfreiniging
en toewijding.
Het verwijst naar positieve verandering
door leren, wijsheid en denken aan God.
Het woord jihad staat voor al deze betekenissen samen.
Jihad kan soms vechten inhouden,
maar alleen maar soms,
onder strikte voorwaarden,
binnen regels en grenzen.
In Islam moet het voordeel van een daad opwegen
tegen de schade of problemen die het met zich meebrengt.
Belangrijker
is dat de verzen in de Koran die verband houden met jihad of vechten,
andere verzen niet tenietdoen die spreken over vergeving,
welwillendheid
of geduld.
Maar ik denk dat er nu geen omstandigheden op aarde zijn
die gewelddadige jihad verrechtvaardigen,
omdat dat zal leiden tot grotere schade.
Maar nu is het idee van jihad gekaapt.
De betekenis is verdraaid
tot gewelddadige strijd overal waar moslims moeilijkheden ondergaan,
en omgevormd tot terrorisme
door fascistische islamisten als al-Qaida,
Islamitische Staat en anderen.
Maar ik ben gaan begrijpen
dat ware jihad betekent streven naar het uiterste
om die kwaliteiten die God liefheeft te versterken en te beleven:
eerlijkheid, betrouwbaarheid,
medeleven, welwillendheid,
betrouwbaarheid, respect,
waarachtigheid --
menselijke waarden die zo velen van ons delen.
Ik ben geboren in Bangladesh,
maar groeide vooral op in Engeland.
Ik ging hier naar school.
Mijn vader was een academicus
en voor zijn werk waren we in het Verenigd Koninkrijk.
In 1971 waren we in Bangladesh toen alles veranderde.
De Onafhankelijkheidsoorlog trof ons vreselijk,
zette families tegen elkaar op
en buurman tegen buurman.
Op mijn 12e ervoer ik oorlog
en armoede in mijn familie,
de gruwelijke dood van 22 van mijn familieleden,
evenals de moord op mijn oudere broer.
Ik was getuige van moordpartijen...
dieren die lijken aten in de straten,
uithongering overal om me heen,
moedwillig, gruwelijk geweld --
zinloos geweld.
Ik was een jonge man,
een tiener, gefascineerd door ideeën.
Ik wilde leren,
maar ik kon vier jaar lang niet naar school.
Na de Onafhankelijkheidsoorlog
werd mijn vader gevangen gezet voor twee en een half jaar
en ik bezocht hem elke week in de gevangenis,
terwijl ik thuis mezelf onderwees.
Mijn vader kwam in 1973 vrij,
week naar Engeland uit als vluchteling
en wij volgden hem kort erna.
Ik was 17.
Deze ervaringen gaven me
een scherp besef van de wreedheden en het onrecht in de wereld.
Ik had een sterk verlangen --
een zeer scherp, diep verlangen --
om onrecht tegen te gaan
en om slachtoffers van onderdrukking te helpen.
Tijdens mijn universitaire studies in het Verenigd Koninkrijk
ontmoette ik anderen die me lieten zien hoe ik dat verlangen kon kanaliseren
en kon helpen door mijn geloof.
Ik werd geradicaliseerd --
genoeg om geweld te verrechtvaardigen
en zelfs onder bepaalde omstandigheden een deugd te vinden.
Zo geraakte ik betrokken bij de jihad in Afghanistan.
Ik wilde de islamitische Afghanen beschermen tegen het Sovjet-leger.
Ik dacht dat dat jihad was:
mijn heilige plicht,
die door God zou worden beloond.
Ik werd een prediker.
Ik werd een van de pioniers
van gewelddadige jihad in het Verenigd Koninkrijk.
Ik rekruteerde,
zamelde geld in, trainde.
Ik verwarde de ware jihad
met deze perversie zoals gepresenteerd door de fascistische islamisten --
deze mensen die het idee van jihad gebruiken
om aan hun lust naar macht, gezag en controle op aarde te voldoen:
een verdraaiing, vandaag bestendigd door islamo-fascistische groepen
zoals Al-Qaida, de Islamitische Staat en anderen.
Gedurende een periode van ongeveer 15 jaar
vocht ik ook voor korte perioden
in Kashmir en Birma,
naast Afghanistan.
Ons doel was om de indringers te verjagen,
de onderdrukte slachtoffers te helpen
en natuurlijk om een islamitische staat te vestigen,
een kalifaat voor Gods heerschappij.
Ik deed dit openlijk.
Ik heb geen wetten overtreden.
Ik was trots en dankbaar om Brits te zijn --
nog steeds.
Ik voelde geen vijandigheid tegen dit, mijn land,
noch vijandschap jegens de niet-islamitische burgers,
en doe dat nog steeds niet.
Tijdens een strijd in Afghanistan
hadden een aantal Britse mannen en ik een speciale band
met een 15-jarige Afghaanse jongen,
Abdullah,
een onschuldige, liefdevolle jongen
die altijd bereid was om te helpen.
Hij was arm.
Jongens zoals hij deden ondergeschikte taken in het kamp.
Hij leek gelukkig genoeg,
maar ik vroeg me af --
zijn ouders moeten hem erg gemist hebben.
Ze zullen wel van een betere toekomst voor hem gedroomd hebben.
Een slachtoffer van omstandigheden, opgesloten in een oorlog
die hem opgedrongen werd
in die wrede tijd.
Op een dag vond ik een niet-ontplofte mortiergranaat in een loopgraaf
en bracht ze naar een in een lemen hut geïmproviseerd lab.
Ik vertrok naar een korte, zinloze schermutseling --
altijd zinloos.
Ik kwam een paar uur later terug en ontdekte dat hij dood was.
Hij had geprobeerd om de explosieven uit de granaat te halen.
Ze ontplofte en hij stierf een gewelddadige dood,
aan stukken gereten door hetzelfde tuig dat voor mij onschadelijk was gebleken.
Ik begon te twijfelen.
Welk doel diende zijn dood?
Waarom stierf hij terwijl ik bleef leven?
Ik ging door.
Ik vocht in Kashmir.
Ik wierf aan voor de Filipijnen,
Bosnië en Tsjetsjenië.
De vragen bleven komen.
Later in Birma
ontmoette ik Rohingya-strijders,
die nauwelijks tieners waren,
geboren en getogen in de jungle,
en die met machinegeweren en granaatwerpers rondliepen.
Ik ontmoette twee 13-jarigen met zachte manieren en vriendelijke stemmen.
Me in de ogen kijkend,
smeekten ze me om hen mee naar Engeland te nemen.
Ze wilden gewoon naar school gaan --
dat was hun droom.
Mijn familie --
mijn kinderen van dezelfde leeftijd --
leefden thuis in het Verenigd Koninkrijk,
gingen naar school
en leefden veilig.
Ik kon het niet helpen me af te vragen
hoeveel deze jonge jongens met elkaar moeten hebben gesproken
over hun dromen van zo'n leven.
Slachtoffers van omstandigheden:
deze twee jonge jongens,
slapend onder de blote hemel op de grond, kijkend naar de sterren,
maar door hun leiders cynisch uitgebuit
voor hun persoonlijke zucht naar roem en macht.
Ik zag al snel hoe zulke jongens elkaar doodden
bij conflicten tussen rivaliserende groepen.
Het was overal hetzelfde...
Afghanistan, Kashmir, Birma,
de Filipijnen, Tsjetsjenië:
kleinzielige krijgsheren lieten die jonge en kwetsbare kinderen elkaar doden
in naam van de jihad.
Moslims tegen moslims.
Niet het beschermen van iemand tegen indringers of bezetters;
niet het brengen van hulp aan de onderdrukten.
Kinderen worden gebruikt,
cynisch geëxploiteerd;
mensen sterven in conflicten
die ik steunde in naam van de jihad.
En het gaat vandaag nog altijd maar door.
Ik realiseerde me dat de gewelddadige jihad
waar ik in het buitenland mee bezig was
zo anders was --
zo'n kloof tussen wat ik had meegemaakt
en dat wat ik beschouwde als heilige plicht --
dat ik moest gaan nadenken
over mijn activiteiten hier in het Verenigd Koninkrijk.
Ik moest nadenken over mijn preken,
aanwerven, fondsenwerving,
training,
maar het belangrijkste: over radicaliseren --
het uitsturen van jongeren om te vechten en te sterven
zoals ik deed --
allemaal fout.
Ik raakte dus betrokken bij gewelddadige jihad
in het midden van de jaren 80,
te beginnen met Afghanistan.
Tegen de tijd dat ik ermee ophield in het jaar 2000
was ik er volledig in ondergedompeld.
Overal om me heen zag ik mensen
ons steunen en toejuichen,
zelfs vieren wat we deden in hun naam.
Maar toen ik in het jaar 2000
totaal gedesillusioneerd eruit wist te komen,
waren er 15 jaar voorbijgegaan.
Wat ging er fout?
We waren druk bezig met praten over deugd
en totaal verblind door onze zaak.
We gaven onszelf geen kans
om een deugdzaam karakter te ontwikkelen.
We vertelden onszelf dat we vochten voor de onderdrukten,
maar dit waren onwinbare oorlogen.
We werden het instrument waardoor meer doden vielen,
medeplichtig aan het veroorzaken van meer ellende
voor de zelfzucht van een aantal wrede mensen.
Na verloop van tijd,
een zeer lange tijd,
opende ik mijn ogen.
Ik kreeg de moed
de waarheid onder ogen te zien,
te denken,
me de moeilijke vragen te durven stellen.
Ik kwam in contact met mijn ziel.
Wat heb ik geleerd?
Dat mensen die zich bezighouden met gewelddadig jihadisme,
dat mensen die zich aangetrokken voelen tot dit soort extremisme
niet zo anders zijn dan alle anderen.
Maar ik geloof dat zulke mensen kunnen veranderen.
Ze kunnen hun harten terugkrijgen en herstellen
door ze te vullen met helende menselijke waarden.
Als we de realiteit negeren,
zullen we dat wat ons verteld wordt,
accepteren zonder enige kritische reflectie.
We negeren de gaven en voordelen die velen van ons zouden koesteren,
zelfs maar voor één enkel moment in hun leven.
Ik was bezig met acties waarvan ik dacht dat ze correct waren.
Maar nu begon ik me af te vragen hoe ik wist wat ik wist.
Ik had anderen uitentreuren verteld om de waarheid te accepteren,
maar ik had twijfel niet zijn rechtmatige plaats gegeven.
De overtuiging dat mensen kunnen veranderen,
is geworteld in mijn eigen ervaring,
in mijn eigen weg.
Door veel te lezen,
na te denken,
zelfbeschouwing en zelfkennis
ontdekte ik,
realiseerde ik me dat het wereldbeeld van de islamisten
over ons en hen onjuist en onrechtvaardig is.
Door te kijken naar de onzekerheden in alles wat we hadden beweerd,
die onaantastbare waarheden,
de onbetwistbare waarheden,
ontwikkelde ik een meer genuanceerd begrip.
Ik realiseerde me dat in een wereld vol variatie en tegenspraak,
dwaze predikanten,
alleen dwaze predikers zoals ik er vroeger een was,
geen paradox zien in de mythen en ficties
die zij gebruiken om de authenticiteit ervan te verzekeren.
Ik begreep toen het vitale belang van zelfkennis,
politiek bewustzijn
en de noodzaak voor een diep en breed begrip
van onze verplichtingen en onze acties
en hoe ze invloed hebben op anderen.
Mijn pleidooi vandaag voor iedereen,
vooral degenen die oprecht geloven in islamistisch jihadisme:
weiger dogmatisch gezag.
Laat woede, haat en geweld los.
Leer onrecht te bestrijden,
maar zonder wreed, onrechtvaardig en zinloos gedrag te rechtvaardigen.
Creëer in plaats daarvan mooie en nuttige dingen
die ons overleven.
Benader de wereld en het leven
met liefde.
Ontwikkel of cultiveer je gevoelens
om goedheid, schoonheid en waarheid in anderen en in de wereld te zien.
Zo betekenen wij meer voor onszelf,
voor elkaar,
voor onze gemeenschappen
en, voor mij, voor God.
Dit is jihad --
mijn ware jihad.
Dank je.
(Applaus)