Ես ուզում եմ ձեզ պատմել 2 շախմատային խաղերի մասին:
Առաջինը 1997թ. էր, որում Գարրի Կասպարովը,
մարդկային էակը, պարտվեց Deep Blue-ին, մեքենային:
Շատերի համար սա նոր դարաշրջանի սկիզբն էր,
որտեղ մարդուն կգերակշռեր մեքենան:
Բայց ահա մենք 20 տարի անց, և ամենամեծ փոփոխությունը
համակարգչի հանդեպ մեր վերաբերմունքում iPad-ն է,
HAL-ը չէ:
Երկրորդ խաղը ազատ ոճի շախմատի մրցաշար էր
2005ին, որում մարդն ու մեքենան կարող էին մասնակցել
որպես գործընկերներ, այլ ոչ թե հակառակորդներ, եթե դա ընտրեին:
Առաջին, արդյունքները կանխատեսելի էին:
Նույնիսկ սուպերհամակարգիչը պարտվեց գրոսմայստերին,
ով համեմատաբար թույլ լափթոփ ուներ:
Անակնկալը վերջում էր: Ով հաղթեց?
Ոչ թե գրոսմայստերը սուպերհամակարգչով,
այլ երկու ամերիկացի սիրողականներ՝
օգտագործելով երեք համեմատաբար թույլ լափթոփներ:
Նրանք ունակ էին մարզել և կառավարել համակարգիչները
խորապես ուսումնասիրելու կոնկրետ դիրքերը՝
հակադրելով գերազանց շախմատային գիտելիքներ
գրոսմայստերներից և սուպեր համակարգչային հզորություն
այլ հակառակորդներից:
Սա զարմանալի արդյունք է. միջին մարդը,
միջին մեքենաները հաղթում են լավագույն մարդուն, լավագույն մեքենային
Եվ միևնույնն է, չի՞ ենթադրվում մարդը՝ մեքենայի դեմ:
Փոխարենը՝ դա համագործակցության մասին է, և համագործակցության ճիշտ տեսակի մասին:
Մենք շատ ուշադիր հետրել ենք Մարվին Մինսկիի
Արհեստական բանականության տեսլականին վերջին 50 տարիների ընթացքում:
Այն սեքսուալ է, հաստատ: Շատերն են ընդունել այն:
Այն գերիշխող է համակարգչային գիտության մտքի դպրոցում:
Բայց քանի որ մենք մտնում ենք մեծ տվյալների, ցանցերի դարաշրջան,
բաց հարթակների և ներդրված տեխնոլոգիաների դարաշրջան,
ես կուզեի առաջարկել, որ ժամանակն է վերանայել այլընտրանքային տեսլականը,
որը զարգացվել է գրեթե նույն ժամանակ:
Ես խոսում եմ Ջ. Կ. Ռ. Լիկլայդերի մարդ-համակարգիչ սիմբիոնի մասին,
թերևս ավելիլավ անվանված «մտավոր ունակությունների աճ», --
Լիկլայդերը համակարգչային գիտության տիտան էր, ով խոր
ազդեցություն ունեցավ տեխնոլոգիայի և ինտերնետի զարգացման վրա:
Նրա տեսլականը թույլ կտար մարդուն և մեքենային համագործակցել
որոշումների կայացման մեջ, բարդ իրավիճակները հսկելու ժամանակ՝
առանց անճկուն կախվածություն ունենալու
կանխորոշված ծրագրերից:
Նկատեք «համագործակցել» բառը:
Լիկլայդերը խրախուսում էր մեզ ոչ թե վերցնել տոստերը
և դարձնել այն Դեյտան «Աստղային Ուղիից»,
այլ վերցնել մարդուն և դարձնել նրան ավելի ընդունակ:
Մարդն ապշեցուցիչ է՝ ինչպես ենք մտածում,
Մեր ոչ գծային մոտեցումները և ստեղծագործականությունը,
կրկնվող վարկածներ, բոլորը բարդ, եթե իհարկե
համակարգչի համար հնարավոր:
Լիկլայդերը ինտուիտիվ հասկացավ, որ մտածող մարդիկ են
նպատակներ դնողը, վարկածներ ձևակերպողը,
չափանիշներ որոշողը, գնահատում կատարողը:
Իհարկե, մարդիկ նաև սահմանափակ են:
Մենք սարսափելի ենք մասշտաբի, հաշվարկի և ծավալի հարցերում:
Պահանջում ենք բարձրակարգ կառավարում,
որ պահենք ռոք խումբը միասին և երգող:
Ըստ Լիկլայդերի՝ համակարգիչը կանի առօրյա գործերը
անհրաժեշտ՝ ըմբռնման և որոշումներ կայացնելու ուղիներ գտնելու համար:
Լռելյայն, առանց մեծ շուքի,
այս մոտեցումը շախմատից դուրս հաղթանակներ է կազմել:
Պրոտեինի բաժանումը, թեմա, որ կիսում է շախմատի անհավատալի տարածումը.
պրոտեինի կիսման ավելի շատ ձևեր կան, քան տիեզերքում ատոմներ:
Սա աշխարը փոխող խնդիր է՝ ունենալով մեծ հետևանքներ
այդ ախտը ընբռնել, բուժելու մեր ունակության վրա
Այս խնդրի համար սուպերհամակարգիչը բավական չէ
Ֆոլդիթը, համակարգչի գիտնականների ստեղծած խաղը,
ցույց է տալիս այս մոտեցման արժեքը:
Ոչ-տեխնիկական, ոչ-կենսաբան սիրողները խաղում են վիդեո խաղ,
որում վիզուալ վերադասավորում են պրոտեինի կառուցվածքը, թույլ տալով
համակարգչին ղեկավարել ատոմային
ուժերը և փոխազդեցությունները, բացահայտել կառուցվածքային հարցեր:
Այս մոտեցումը սուպերհամակարգչին հաղթում է դեպքերի 50 տոկոսում
և կախում է դեպքերի 30 տոկոսում:
Ֆոլդիթը վերջերս զգալի և խոշոր գիտական հայտնագործություն արեց
Mason-Pfizer կապիկ վիրուսի կառուցվածքը վերծանելով:
Պրոտեազները, որոնք չէր ստացվում սահմանել մոտ 10 տարի,
որոշվեց երեք խաղացողների կողմից մի քանի օրում,
թերևս առաջին խոշոր գիտական առաջխաղացումը,
որ եկավ վիդեո խաղ խաղալու արդյունքում:
Նախորդ տարի, Երկվորյակ Աշտարակների վայրում,
9/11-ի հուշարձանը բացվեց:
Այն ցուցադրում է հազարավոր զոհերի անունները
օգտագործելով գեղեցիկ հայեցակարգ՝ կոչվող «իմաստալից մոտիկություն»:
Այն տեղադրում է անունները՝ հիմնվելով նրանց
կապի վրա՝ ընկերներ, ընտանիք, աշխատակիցներ:
Երբ դուք դնում եք բոլորն իրար կողքի, դա հաշվողական
խնդիր է՝ 3500 զոհ, 1800 մոտիկ պահանջներ,
ընդհանուր ֆիզիկական բնութագրերի կարևորությունը
և վերջնական էսթետիկան:
Երբ ԶԼՄները հայտնեցին, այդ սխրանքի ամբողջ պատիվը
տրվում էր մի ալգորիթմի՝ Նյու Յորքյան
Լոքալ Փրոջեքթս դիզայն ընկերության մշակած: Ճշմարտությունը նրբություններ ունի:
Երբ ալգորիթմը կիրառվեց հիմնական շրջանակը զարգացնելու համար,
մարդիկ կիրառեցին շրջանակը վերջնական արդյունքը ստեղծելու համար:
Այս դեպքում համակարգիրը գնահատեց միլիոնավոր
հնարավոր դասավորումները, կառավարեց բարդ հարաբերական համակարգը,
գրանցելով մի շատ մեծ շարք հաշվարկներ
և փոփոխականներ, թույլ տալով մարդկանց կենտրոնանալ
դիզայնի և կոմպոզիցիոն տարբերակների վրա:
Ձեր շուրջը նայելով
ավելի շատ կտեսնեք Լիկլայդերի տեսությունը:
Լինի դա աճած իրականությունը ձեր iPhoneում, թե GPSը ձեր մեքենայում,
մարդ-համակարգիչ սիմբիոզը մեզ ավելի ընդունակ է դարձնում:
Եթե ուզեք լավացնել մարդ-համակարգիչ
սիմբիոզը, ի՞նչ կարող եք անել:
Կարող եք սկսել մարդուն պրոցեսի մեջ նախագծելուց:
փոխանակ մտածել, թե ինչ է անելու համակարգիչը
խնդիրը լուծելու համար, նախագծեք նաև, թե ինչ է անելու մարդը:
Երբ դուք դա անեք, կհասկանաք, որ ծախսեցիք
ձեր ամբողջ ժամանակը մարդու և մեքենայի միջև ինտերֆեյսի վրա,
մասնավորապես, փոխգործակցության բախումից խուսափման նախագծումը:
Իրականում, այդ բախումը ավելի կարևոր է, քան
մարդու ուժը կամ մեքենայի ուժը
ընդհանուր ընդունակությունները որոշելիս:
Ահա թե ինչու 2 սիրողները մի քանի լափթոփով
ճարպկորեն հաղթեցին սուպերամակարգչին և գրոսմայստերին:
Ինչը Կասպարովը կոչում է բախման կողմնակի արդյունք:
Ինչքան լավն է պրոցեսը, այնքան փոքր է բախումը:
Եվ բախման փոքրացումը դառնում է որոշիչ փոփոխական:
Կամ վերցնենք այլ օրինակ. մեծ տվյալները:
Աշխարհում ամեն փոխազդեցություն
գրանցվում է արագ աճող սենսորների զանգվածով՝ ձեր հեռախոսը,
քարտերը, համակարգիչը: Արդյունքը մեծ տվյալներն են
և այն իրոք հնարավորություն է տալիս
ավելի խորությամբ հասկանալ մարդու վիճակը:
Հիմնական շեշտը մեծ տվյալներին դիմելիս
բերվում է.«Ի՞նչպես պահեմ տվյալը
Ի՞նչպես փնտրեմ, Ի՞նչպես մշակեմ»
Անհրաժեշտ, բայց անբավարար հարցեր
Հրատապը ոչ թե գտնել, թե ինչպես պիտի հաշվարկել, այլ
ինչ հաշվել: Ի՞նչպես հակադրեք մարդու ինտուիցիցան
տվյալների հետ այս սանդղակում:
Նորից,սկսենք մարդուն պրոցեսում դնելով:
Երբ PayPal-ը սկսում էր որպես բիզնես, նրանց ամենամեծ
մարտահրավերը չէր. «Ի՞նչպես գումար ուղարկեմ առցանց»
այլ «Ի՞նչպես անեմ դա առանց խաբվելու հանցագործների կողմից»
Ի՞նչու այդքան դժվար Քանզի եթե համակարգիչները
կարող են սովորել գտնել ու տեսնել խաբեությունն ըստ օրինակների, նրանք
չեն կարող դա անել օրինակով,
որ չեն տեսել նախկինում, իսկ հանցագործները
շատ նման են այս հանդիսատեսին. փայլուն մարդիկ,
անողոք ճարպիկ, ձեռնարկատիրական ոգի - (Ծիծաղ) -
և մի մեծ ու կարևոր տարբերություն. նպատակը:
Եվ այսպես, մինչ համակարգիչները կարող են բռնել ամենախելացի
սրիկաներին,ամենախելացիին բռնելը տարբերությունն է
հաջողության և անհաջողության միջև:
Կա նման խնդիրների մի դաս, որոշներն ունեն
հարմարվող հակառակորդներ: Դրանք հազվադեպ, եթե ոչ երբեք,
ունեն կրկնվող ձև, որը տեսանելի է համակարգչի համար:
Հակառակը, կա նորարարության և կազմալուծման բնորոշ բաղադրիչ,
և ավելի հաճախ այս խնդիրները թաքնված են մեծ տվյալների մեջ:
Օրինակ, տեռորիզմը: Տեռորիստները միշտ հարմարվում են
նոր պայմաններին տարբեր ձևերով, և չնայած նրան
ինչ կտեսնեք հեռուստացույցով, հարմարանքները
և դրանց դրսևորումները սկզբունքորեն մարդկային են:
Համակարգիչները չեն տեսնում նոր ձևերն ու վարքագիծը,
իսկ մարդիկ՝ այո: Մարդիկ, կիրառելով տեխնոլոգիա, ստուգելով հիպոթեզներ,
փնտրում են ըմբռնում՝ մեքենաներին ասելով բաներ անել իրենց համար:
Օսամա բեն Լադենին չէր բռնել արհեստական ինտելեկտը:
Նրան բռնեցին նվիրված, ճարպիկ, հիանալի մարդիկ
տարբեր տեխնոլոգիաների հետ համագործակցելով:
Ինչքան էլ գրավիչ լինի, դուք չեք կարող ալգորիթմորեն մշակել
տվյալներ՝ պատասխանը փնտրելիս:
Չկա «Գտնել տեռորիստ» կոճակ, և ինչքան շատ տվյալներ
մենք ինտեգրում ենք տարբեր աղբյուրներից
շատ լայն տվյալների ֆորմատների միջից, տարբեր
սիստեմներից, այնքան ոչ-էֆեկտիվ կլինի մշակումը:
Փոխարենը մարդիկ կնայեն տվյալները և կփորձեն
հասկանալ և ինչպես Լիկլայդերն էր կանխագուշակել
մեծ արդյունքների բանալին ճիշտ համագործակցության տեսակն է,
և ինչպես Կասպարովը հասկացավ,
դա նշանակում է նվազեցնել ինտերֆեյսի հետ բախումը:
Այժմ այս մոտեցումը հնարավոր է դարձնում այնպիսի բաներ,ինչպես
տարբեր աղբյուրներից բոլոր մատչելի տվյալների համակցումը,
հայտնաբերելով գլխավոր հարաբերությունները և մի տեղում դնելով
մի բան, որ նախկինում անհնար էր անել:
Ոմանց համար սա գաղտնիության և ազատության
հետևանքներ ունի: Այլոց համար՝ կանխագուշակում է նոր էրա՝ ավելի մեծ
գաղտնիության և ազատության պաշտպանության,
բայց դրանք ֆունդամենտալ կարևորություն ունեն:
Դա պետք է ընդունել և դրանք չեն կարող դեն նետել,
նույնիսկ լավագույն մտադրություններվ:
Եկեք մի քանի օրինակով ուսումնասիրենք ազդեցությունը,
որ տեխնոլոգիաները, ստեղծված մարդ-համակարգիչ
սիմբիոզի առաջընթացի համար, ունեին վերջերս:
2007թ հոկտեմբերին ԱՄՆ-ն և կոալիցիոն ուժերը ներխուժեցին
Ալ Քաիդայի անվտանգ տունը Սինջար քաղաքում
Սիրիայի հետ Իրաքի սահմանին:
Նրանք գտան փաստաթղթերի գանձարան.
օտարերկրյա զինյալների 700 կենսագրական ակնարկներ:
Այս զինյալներն ընտանիքները թողել էին Պարսից ծոցում,
Լևանտում և Հյուսիսային Աֆրիկայում, որ միանան ալ Քաիդային Իրաքում:
Սրանք մարդկային ռեսուրսների ձև են:
Զինյալները լրացրել են դրանք կազմակերպությանը միանալիս:
Պարզվում է, ալ Քաիդան
նույնպես առանց բյուրոկրատիայի չէ: (Ծիծաղ)
Նրանք պատասխանել են հարցերի. Ով է վարձել ձեզ?
Որն է ձեր հայրենի քաղաքը? Ինչ զբաղմունք եք փնտրում?
Վերջին հարցում զարմանալի բան պարզվեց:
Օտարերկրյա զինյալների ճնշող մեծամասնությունը
ուզում էին դառնալ մահապարտ ռմբարկու,
շատ կարևոր, քանի որ 2003թ և 2007թ միջև Իրաքն ունեցել է
1382 մահապարտ ռմբարկուներ, անկայունության գլխավոր աղբյուրը:
Տվյալների վերլուծումը բարդ էր: Բնօրինակները
թղթի թերթեր էին արաբերենով, որ պետք էր սկանել և թարգմանել:
Գործընթացում բախումը թույլ չտվեց իմաստալից
արդյունքներ ստանալ օպերատիվ ժամկետներում, կիրառելով մարդկանց, PDFներ
և միայն համառությունը:
Հետազոտողները ստիպված լարեցին իրենց մտքերը
տեխնոլոգիայի հետ,որ խորանան, հետազոտեն ոչ բացահայտ
հիպոթեզները, և, իրոք, գաղափարներ առաջացան:
20 տոկոսը զինյալներ էին Լիբիայից,
նրանց 5 տոկոսը Լիբիայի նույն քաղաքից էին,
շատ կարևոր, քանզի ըստ նախորդ վիճակագրության այդ թիվը
3 տոկոս էր: Դա նաև օգնեց ուշադրությունը սրել դեպի
Ալ Քաիդայի աճող կարևորության անձ Աբու Յահյա Ալ-Լիբին,
ով լիբիական իսլամական պայքարի խմբի ավագ հոգևորական էր:
2007թ. մարտին նա ճառ արտասանեց, որից հետո
մասնակցության ալիք բարձրացավ լիբիական օտարերկրյա զինյալների միջև:
Թերևս առավել խելացին, սակայն, ամենաքիչ ակնհայտը,
շրջելով տվյալները գլխի վրա, հետազոտողները
կարողացան խորությամբ բացահայտել Սիրիայում համակարգման ցանցերը
որոնք վերջնական հաշվով պատասխանատու էին օտարերկրյա
զինյալների ստացման և արտասահման փոխադրման համար:
Սրանք ոչ թե գաղափարախոսներ, այլ վարձկանների ցանցեր էին,
ովքեր բիզնեսն էին համակարգում՝ շահույթի համար:
Օրինակ, Սաուդյան զինյալներից գանձում էին
ավելի շատ, քան լիբիացիներից, փողեր, որ
հակառակ դեպքում կգնային ալ Քաիդային:
Թերևս հակառակորդը կքանդեր սեփական ցանցը,
եթե իմանային, որ խաբում են ջիհադիստներին:
2010թ հունվարին 7,0 բալանոց ավերիչ երկրաշարժը հարվածեց Հաիթիին,
բոլոր ժամանակների թվով 3րդ ամենամահացու երկրաշարժը՝ թողնելով
մեկ միլիոն մարդ, բնակչության 10 տոկոսը, անտուն:
Ընդհանուր օգնության ջանքերի թվացյալ փոքր մի ասպեկտ
դարձավ այնքան կարևոր, ինչքան սննդի առաքումը,
ջուրը սկսեց հոսել: Հունվարն ու փետրվարը
Հաիթիում չոր ամիսներ են,
այնուամենային, շատ ճամբարներ մշտապես ջրի մեջ էին:
Միակ հիմնարկը, որտեղ Հաիթիի ջրհեղեղների մասին
մանրամասն տվյալներ ուներ,
քանդվել էր երկրաշարժի ժամանակ՝ ղեկավարությունը ներսում:
Հարցն այն էր, թե որ ճամբարներն են վտանգի տակ,
քանի մարդ կար այդ ճամբարներում, որոնք են
հեղեղման ժամկետները և տրված շատ քիչ ռեսուրսներով
և ենթակառուցվածքներով ինչպես առաջնահերթ տեղաբաշխում անենք?
Տվյալները աննկարագրելի ցրված էին: ԱՄՆ բանակն ուներ
մանրամասն տվյալներ երկրի միայն փոքր շրջանի մասին:
Օնլայն տվյալներ կային 2006թ. բնապահպանական ռիսկերի
կոնֆերանսից,այլ երկրաբանական տվյալներ, ոչ մեկը չինտեգրված
Մարդկանց նպատակն էր հայտնաբերել տեղափոխման ենթակա ճամբարները՝
հիմնվելով գերակա կարիքի վրա:
Համակարգիչը ստիպված էր ինտեգրել բազմաքանակ
երկրաբանական ինֆորմացիա, սոցիալական մեդիայի տվյալներ և
օգնող կազմակերպության տվյալները՝ հարցին պատասխանելու համար:
գերազանց գործընթացի իրականացումով այն, ինչ
այլ դեպքում 40 հոգու համար 3 ամիս տևող խնդիր էր, դարձավ
40 ժամ տևող հասարակ աշխատանք 3 մարդու համար,
Բոլորը մարդ-համակարգիչ սիմբիոզի հաղթանակներ են:
Մենք ավելի քան 50 տարի է Լիկլայդերի ապագայի
տեսլականում ենք և տվյալները վկայում են, որ մենք
պիտի ոգևորված լինենք այս դարի ամենաբարդ խնդիրներն ընտրելում,
մարդու և մեքենայի համագործակցությունը:
Շնորհակալություն: (Ծափեր)
(Ծափեր)