Dorastając w kraju rozwijającym się, jak Indie,
szybko uczysz się, jak wiele osiągnąć z ograniczonych zasobów
i jak ponownie twórczo wykorzystać to, co masz.
Na przykład Mansukh Prajapati, garncarz z Indii,
stworzył lodówkę wykonaną w całości z gliny,
działającą bez użycia prądu.
Może w niej przechowywać owoce i warzywa przez wiele dni.
Niezły wynalazek.
W Afryce rozładowana komórka nie jest powodem do paniki.
Spotkacie tam zaradnych przedsiębiorców,
którzy naładują wam telefon przy użyciu roweru.
A skoro jesteśmy w Ameryce Południowej,
przenieśmy się do Limy w Peru,
regionu o wysokiej wilgotności,
gdzie roczne opady deszczu nie przekraczają 2,5 cm.
Wyższa Szkoła Techniczna w Limie zaprojektowała olbrzymi billboard,
który wchłania wilgotność z powietrza i przekształca ją w czystą wodę,
uzyskując ponad 90 litrów wody dziennie.
Peruwiańczycy są zdumiewający.
Potrafią wyczarować wodę z powietrza.
Przez ostatnie 7 lat
spotkałem setki przedsiębiorców
w Indiach, Chinach, Afryce, Ameryce Południowej.
Nie przestają mnie zdumiewać.
Wielu z nich nie chodziło do szkoły.
Ich wynalazki nie powstają w laboratoriach badawczo-rozwojowych.
Ulica jest ich laboratorium.
Dlaczego tak działają?
Bo nie mają tego, co my uważamy za oczywiste:
kapitału i energii;
a usługi jak służba zdrowia i edukacja
są mało dostępne w tych regionach.
Kiedy brakuje zasobów z zewnątrz, trzeba sięgnąć w głąb siebie,
by dotrzeć do najlepszego źródła, jakim jest ludzka pomysłowość,
i użyć jej do znalezienia nowych rozwiązań przy ograniczonych środkach.
W Indiach nazywamy to Jugaad.
Jugaad to słowo hinduskie,
oznacza mądre, zaimprowizowane rozwiązanie rodzące się z przeszkód.
Rozwiązania jugaad nie są wyszukane czy perfekcyjne,
ale dają więcej przy mniejszych kosztach.
Dla mnie przedsiębiorcy tworzący jugaad
są jak alchemicy.
Magicznie przekształcają przeciwności w okazje
i zmieniają wartości z mniejszej na większą.
Czyli są mistrzami uzyskiwania jak najwięcej przy ograniczonych środkach,
co jest podstawą oszczędnej innowacji.
Ta innowacja to tworzenie wartości ekonomicznych i społecznych
przy użyciu mniejszych zasobów.
Oszczędna innowacja to nie rezygnacja z potrzeb,
ale ulepszanie tego, co się ma.
Pokażę teraz przykłady, jak na wyłaniających się rynkach
przedsiębiorcy i firmy adoptują oszczędną innowację na większą skalę,
żeby tanio udostępnić służbę zdrowia i prąd miliardom ludzi
o małych zarobkach, ale dużych ambicjach.
Zacznijmy od Chin,
gdzie Neusoft, największy dostawca usług IT,
stworzył system zdalnej służby zdrowia,
żeby lekarze z miast mogli pomagać starszym i biednym pacjentom
w chińskich wioskach.
Rozwiązanie opiera się na prostych urządzeniach,
których mniej wykwalifikowani pracownicy medyczni mogą użyć w wiejskich klinikach.
Chiny rozpaczliwie potrzebują rozwiązań tego typu,
bo w 2050 roku będą mieli pół miliarda seniorów.
Przenieśmy się do Kenii,
gdzie połowa mieszkańców używa M-Pesa, mobilnego systemu opłat.
To wspaniałe rozwiązanie dla Afryki,
gdzie 80% mieszkańców nie posiada konta w banku.
Co więcej M-Pesa staje się inspiracją
dla przełomowych modeli biznesu w sektorach takich, jak energetyka.
Przykładem jest M-KOPA, system energii słonecznej z pudełka,
z panelem słonecznym, trzema światłami typu LED,
radiem zasilanym słońcem i ładowarką do komórki.
Cały zestaw kosztuje 200 dolarów, drogo dla większości Kenijczyków,
ale właśnie tu mobilna telekomunikacja obniża koszty.
Dziś taki zestaw można kupić za zaliczkę w kwocie 35 dolarów,
a resztę spłacając dziennie mikro-opłatami w wysokości 45 centów
przy użyciu komórki.
Po uiszczeniu 365 mikro-opłat system jest odblokowany,
zestaw przechodzi na własność i można obierać czystą, bezpłatną energię.
To niesamowite rozwiązanie dla Kenii,
gdzie 70% ludzi mieszka poza zasięgiem linii elektrycznych.
Jest to przykład na to, że w oszczędnej innowacji
trzeba wykorzystać to, co jest najbardziej dostępne, łączność mobilną,
aby dostarczyć czegoś, czego brakuje najbardziej, czyli prądu.
Dzięki oszczędnej innowacji południowa półkula zaczyna doganiać,
a niekiedy przeganiać północną.
W Chinach zamiast budowy drogich szpitali, używa się telemedycyny,
żeby oszczędnie leczyć miliony pacjentów;
a w Afryce zamiast budować banki i sieci elektryczne,
wykorzystuje się mobilne opłaty i dostarcza czystą energię.
Oszczędna innowacja jest diametralnie różna od tej na Północy.
Mieszkam w Dolinie Krzemowej,
gdzie gonimy za kolejną nowinką techniczną.
Na przykład iPhone 5, 6, 7, 8.
Firmy na Zachodzie wydają miliardy na badania rozwojowe,
wykorzystując przy tym naturalne zasoby, żeby stworzyć skomplikowane produkty,
żeby odróżnić markę od konkurencji
i żądać więcej do konsumentów za nowe rozwiązania.
Konwencjonalny zachodni model biznesu oznacza więcej za więcej.
Ten model kończy się z trzech powodów:
po pierwsze duża część klientów na Zachodzie,
ze względu na słabnącą siłę pieniądza,
nie może sobie pozwolić na drogie produkty.
Po drugie, kończą się nam naturalne zasoby wody i ropy.
W Kalifornii, gdzie mieszkam, brak wody staje się poważnym problemem.
Po trzecie i najważniejsze,
ze względu na różnicę w dochodach
między klasą bogatą i klasą średnią na Zachodzie,
istnieje przepaść między istniejącymi produktami i usługami,
a podstawowymi potrzebami konsumentów.
Czy wiecie, że w dzisiejszym świecie
ponad 70 milionów Amerykanów nie korzysta z banków,
ponieważ istniejące usługi bankowe
nie odpowiadają ich podstawowym potrzebom.
Przez przedłużający się kryzys ludzie na Zachodzie obawiają się
utraty wysokiego poziomu życia
i nadejścia biedy.
Wierzę, że jedynym sposobem utrzymania rozwoju i bogactwa na Zachodzie
jest nauczenie się, jak wytwarzać więcej za mniej.
Można to już dziś zaobserwować.
Kilka zachodnich firm zaczyna wprowadzać oszczędną innowację,
aby wyprodukować dostępne produkty dla zachodnich konsumentów.
Podam dwa przykłady.
Widząc ten budynek po raz pierwszy pomyślałem,
że to postmodernistyczny dom.
W rzeczywistości to mała fabryka założona przez Grameen Danone,
spółkę pomiędzy Grameen Bank Muhammada Yunusa,
a międzynarodowym producentem Danone,
do produkcji wysokiej jakości jogurtu w Bangladeszu.
Ta fabryka jest dziesięć razy mniejsza niż inne fabryki Danone
i kosztowała o wiele mniej w budowie.
Można by ją nazwać fabryką odtłuszczoną.
W odróżnieniu od zachodnich, w pełni zautomatyzowanych fabryk,
tu potrzeba pracy ręcznej, co daje zatrudnienie lokalnej ludności.
Danone był tak zainspirowany tym modelem,
łączącym efekty ekonomiczne i społeczne,
że planuje budowę kolejnych w innych częściach świata.
Patrząc na ten przykład,
można by pomyśleć,
że oszczędna innowacja to niski poziom technologi.
Niekoniecznie.
Oszczędna innowacja ma udostępnić nowoczesną technologię
fizycznie i cenowo dla większej ilości ludzi.
Podam przykład.
W Chinach inżynierowie od prac
badawczo-rozwojowych w Siemens Healthcare
zaprojektowali tomograf na tyle łatwy w obsłudze,
że prowadzą ją pielęgniarki i technicy.
To urządzenie obsługuje dziennie więcej pacjentów,
a jednocześnie zużywa mniej energii,
co jest korzystne i dla szpitali, i dla pacjentów,
bo redukuje koszta procedury o 30%,
a dawkę promieniowania o 60%.
To rozwiązanie było początkowo przeznaczone na rynek chiński,
teraz sprzedaje się jak gorące bułeczki w USA i Europie,
gdzie szpitale mają dostarczać taniej opieki o wysokiej jakości.
Rewolucja w oszczędnej innowacji na Zachodzie
odbywa się pod przywództwem twórczych przedsiębiorców,
którzy tworzą niesamowite rozwiązania,
aby zaspokoić podstawowe potrzeby w USA i Europie.
Podam tu trzy przykłady przedsięwzięć typu startup,
które mnie osobiście zainspirowały.
Pierwsze stworzył sąsiad z Doliny Krzemowej.
Firma nazywa się gThrive
i robi bezprzewodowe czujniki o wyglądzie plastikowych linijek,
które rolnicy rozmieszczają na polach,
żeby zbierać szczegółowe informacje o stanie gleby.
Tak dynamiczny zapis danych pozwala na optymalne wykorzystanie wody,
a tym samym polepszenie jakości plonów pochodzących z tych pól.
To doskonałe rozwiązanie w Kalifornii, która zmaga się z brakiem wody.
Koszt zwraca się po roku.
Drugi przykład to Be-bound z Doliny Kremowej,
który pozwala na połączenie z Internetem
nawet w rejonach bez zasięgu, bez wi-fi, 3G czy 4G.
Jak to możliwe?
Dzięki SMS, podstawowej i skutecznej technologii
i najbardziej dostępnej na świecie.
Obecnie trzy miliardy ludzi używa komórek bez dostępu do internetu.
To rozwiązanie pozwala na podłączenie ich w oszczędny sposób.
We Francji istnieje firma o nazwie Compte Nickel,
która rewolucjonizuje sektor bankowy.
Pozwala tysiącom ludzi wejść do osiedlowego sklepu
i zaktywizować w pięć minut dwa produkty:
międzynarodowe konto w banku i międzynarodową kartę debetową.
Usługa kosztuje rocznie tylko 20 Euro.
Czyli można przeprowadzić wszystkie transakcje bankowe:
przelewy pieniężne, opłaty kartą debetową,
bez dodatkowych opłat.
To są tanie usługi bankowe bez udziału banku.
Co zadziwiające, 75% użytkowników tego systemu
to Francuzi klasy średniej, których nie stać na wysokie opłaty bankowe.
Do tej pory mówiłem o oszczędnej innowacji z Południa
adoptowanej na Północy.
Ostatecznie chcielibyśmy zobaczyć,
jak kraje rozwijające się i rozwinięte
współpracują i współtworzą oszczędne rozwiązania,
które dadzą korzyści całej ludzkości.
Co wspaniałe, to już zaczyna dziać.
Przenieśmy się do Nairobi.
Nairobi boryka się ze strasznymi korkami ulicznymi.
Widząc je po raz pierwszy, pomyślałem: "Święte krowy".
Dosłownie, bo jeżdżąc samochodem musisz omijać krowy na ulicy.
Aby polepszyć tę sytuację,
inżynierowie z laboratorium IBM w Kenii rozpoczęli pilotaż programu Megaffic,
początkowo zaprojektowanego przez japońskich inżynierów.
W odróżnieniu od Zachodu, Megaffic nie używa przydrożnych czujników,
które są bardzo drogie w instalacji w Nairobii.
Zamiast nich, Megaffic przetwarza obrazy i dane o ruchu
z kamer internetowych umieszczonych wzdłuż ulic,
Przy pomocy oprogramowania przewiduje punkty zagęszczenia ruchu
i wysyła kierowcom SMS-y z alternatywną trasą.
Megaffic nie jest tak atrakcyjny jak samo-jeżdżące auta,
ale pomaga kierowcom w Nairobi przemieścić się z punktu A do B
co najmniej 20% szybciej.
W tym roku UCLA Health wystartował z Globalnym Laboratorium Innowacyjnym,
poszukującym rozwiązań dotyczących oszczędnej służby zdrowia na świecie,
które byłyby tańsze o 20% od tych istniejących w USA,
a jednocześnie bardziej wydajne.
Próbuje połączyć innowatorów z Północy i Południa,
aby stworzyć dostępną służbę zdrowia dla całej ludzkości.
Podałem wiele przykładów oszczędnych innowatorów z całego świata,
pozostaje jednak pytanie: jak wy wykorzystacie te innowacje?
Od innowatorów nauczyłem się trzech zasad,
którymi chciałbym się podzielić,
które można zastosować w waszych organizacjach,
aby osiągnąć więcej za mniej.
Pierwsza zasada: nie komplikuj.
Nie twórz rozwiązań tylko po to, by zaimponować klientom.
Twórz rozwiązania łatwe w użyciu i dostępne na dużą skalę,
takie jak ten tomograf z Chin.
Druga zasada: nie wynajduj koła.
Spożytkuj istniejące już zasoby i aktywa wszędzie dostępne,
takie jak telefonia mobilna do dostaw czystej energii,
czy osiedlowe sklepy do transakcji bankowych.
Zasada trzecia: myśl i działaj horyzontalnie.
Firmy mają tendencje wzrostu w górę,
centralizując działania w dużych fabrykach i magazynach,
ale jeśli chcesz być elastycznym i działać z różnymi klientami,
musisz rosnąc horyzontalnie, używając rozłożonego systemu dostaw
z mniejszymi fabrykami i dystrybutorami,
tak jak w przypadku Grameen Bank.
Południe rozpoczęło oszczędną innowację z konieczności.
Północ uczy się teraz, jak robić więcej za mniej,
przy kurczących się zasobach.
Jako francuski Hindus mieszkający w Stanach Zjednoczonych,
mam nadzieję, że uda nam się przekroczyć sztuczną granicę Północ-Południe,
abyśmy mogli wykorzystać pomysłowość wielu ludzi,
innowatorów z całego świata,
by wspólnie stworzyć oszczędne rozwiązania
które poprawią standard życia ludzi na całym świecie,
a tym samym zadbają o naszą cenną planetę.
Dziękuję za uwagę.
(Brawa)