به مغز انسان نگاه کنید،
چشم انداز قلمبه سلمبه آن در ظاهر به دو قسمت چپ و راست تقسیم شده است.
این ساختار الهام بخش یکی از فراگیرترین تصورات درباره مغز بوده است،
که قسمت چپ مغز منطق
و قسمت راست آن خلاقیت را کنترل میکند.
اما این افسانهای بیش نیست و شواهد علمی برای آن وجود ندارد.
پس این ایده گمراه کننده از کجا سر در آورد،
و چه چیز را اشتباه گرفته است؟
این درست است که مغز دارای قسمت چپ و راست است.
این مسئله در لایه بیرونی، یا کورتکس، به وضوح مشاهده میشود.
بخشهای داخلی، مانند استریاتوم،
هیپوتالاموس،
تالاموس،
و ساقه مغز
به ظاهر از یک قشر یکپارچه ساخته شدهاند،
اما در واقع، قسمت چپ و راست آنها هم به صورت مجزا طبقه بندی شده است.
قسمت چپ و راست مغز فعالیتهای مختلفی را کنترل میکنند،
مانند حرکت و بینایی.
قسمت راست مغز حرکت دست و پای چپ را کنترل میکند و برعکس.
دستگاه بینایی حتی از این هم پیچیدهتر است.
هر چشم دارای بخشهای بینایی چپ و راست است.
هر دو محدوده چپ بینایی به قسمت راست مغز فرستاده میشوند،
و هر دو محدوده راست بینایی به قسمت چپ مغز میروند.
و مغز از هر دو قسمت برای ایجاد تصویر کاملی از جهان استفاده میکند.
دانشمندان درباره علت این تقاطع مطمئن نیستند.
یک تئوری مربوط به ابتدای پیشرفت سیستم عصبی حیوانات و بیشتر پیچیده شدن آن است
زیرا این روش منجر به واکنش سریعتر و نجات بیشتر میشد.
اگر حیوان، شکارچی را میدید که از چپ به او نزدیک میشود،
بهترین کار فرار به سمت راست بود.
پس میتوانیم بگوییم سیستم کنترل تحرک و بینایی
بر این ساختار چپ و راستی تکیه دارد.
اما مشکل زمانی به وجود میآید که این ایده را در زمینه منطق و خلاقیت بسط میدهیم.
این سوء برداشت در اواسط قرن نوزدهم شروع شد
زمانی که دو عصب شناس، بروکا و ورنیکه،
بیمارانی که در اثر حادثه دچار اختلال ارتباطی بودند را مورد بررسی قرار دادند.
محققان آسیب را در لوب تمپورال مغز بیمار مشاهده کردند،
پس نتیجه گرفتند که زبان توسط قسمت چپ مغز کنترل میشود.
این اتفاق آن تصور عامیانه را رقم زد.
پس از آن رابرت لویس استیونسون نویسنده
ایدهی نیم کره چپ منطقی را مطرح کرد
که در برابر نیم کره راست احساساتی قرار دارد
و با دو شخصیت داستانی دکتر جیکل و آقای هاید ان را ارائه کرد.
اما این تصور زمانی از هم فروپاشید که پزشکان و محققان
بیمارانی که یک نیم کره را از دست داده بودند
یا دو نیم کره مغزشان از هم جدا شده بود را مورد بررسی قرار دادند.
این بیماران محدوده وسیعی از رفتارها را از خود بروز دادند،
که هم منطقی و هم خلاقانه بود.
سپس تحقیقات نشان دادند که در بعضی فعالیتها
یک طرف مغز فعالیت بیشتری دارد.
زبان بیشتر در سمت چپ مغز
و توجه در قسمت راست مغز متمرکز شده است.
پس ممکن است یک طرف مغز فعالیت بیشتری داشته باشد،
اما این مربوط به سیستم است نه افراد.
هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد
که افراد دارای بخش غالب در مغز خود هستند،
یا از ایده تقسیم چپ مغز و راست مغز
بین منطق و خلاقیت پشتیبانی کند.
بعضی افراد ممکن است مشخصاً منطقی یا خلاق باشند،
اما این هیچ ربطی به دو طرف مغز آنها ندارد.
و حتی قرار دادن منطق و خلاقیت در برابر هم نیز
تصور درستی نیست.
حل کردن مسائل دشوار ریاضی نیازمند ذهن خلاق است
و بسیاری از آثار پر تلاطم هنری هم دارای چارچوب پیچیده منطقی هستند.
تقریباً هر اثر برجسته خلاقانه یا منطقی
نیازمند فعالیت همه مغز به عنوان یک واحد یکپارچه است.