Mỗi ngày tôi nghe nhiều câu chuyện đau xót về những người đang trốn chạy để sinh tồn,
vượt qua những biên giới hiểm nguy và những vùng biển hung dữ.
Nhưng có một câu chuyện khiến tôi không ngủ được,
đó là câu chuyện về Doaa.
Một người tị nạn Syria, 19 tuổi,
cô ấy sống lay lất tại Ai Cập.
Cô ấy làm việc có lương theo ngày.
Cha cô ấy lúc nào cũng nghĩ về công việc đang phát đạt của ông tại Syria
đã bị một quả bom làm nổ tan tành.
Và cuộc chiến tranh đã buộc họ phải tị nạn đến Ai Cập vẫn đang ác liệt sau 4 năm ròng
Và cộng đồng đã từng chào đón họ
giờ đã trờ nên mỏi mệt với họ.
Và một ngày, vài người đàn ông lái xe môtô đã cố bắt cóc cô.
Từng là một học sinh nhiều hoài bão, chỉ suy nghĩ về tương lai của mình,
giờ đây cô luôn sợ hãi.
Nhưng cô ấy vẫn tràn đầy hi vọng,
vì cô đã yêu một người Syria tị nạn khác, tên là Bassem.
Bassem cũng đang đánh vật sống tại Ai Cập, anh nói với Doaa rằng,
"Đến châu Âu đi, tìm nơi trú ẩn và an toàn.
Anh sẽ làm việc, em có thể đi học -- hứa hẹn một cuộc sống mới."
Và anh hỏi cha cô để lấy cô làm vợ.
Và cha cô đồng ý.
Nhưng họ hiểu rằng, để đến được châu Âu, họ phải mạo hiểm mạng sống của mình,
vượt biển Địa Trung Hải,
đặt thân mình vào tay bọn buôn lậu, những kẻ vốn khét tiếng ác độc.
Và Doaa cực kì sợ nước.
Cô vẫn luôn sợ biển. Cô chưa học bơi bao giờ.
Lúc đó là tháng 8, và 2000 người đã chết
khi cố vượt qua biển Địa Trung Hải,
nhưng Doaa biết một người bạn đã đi được đến tận Bắc Âu,
và cô ấy nghĩ, "Có lẽ mình cũng có thể."
Cô hỏi xin cha mẹ mình liệu cô và Bassem có thể đi không,
và sau một cuộc nói chuyện đau lòng, cha mẹ cô đã đồng ý,
và Bassem đã trả khoản tiền anh dành dụm cả đời - 2500 đôla mỗi người
cho bọn buôn lậu.
Chúng gọi họ vào một buổi sáng thứ bảy,
họ được xe đò đưa đến một bãi biển, và đã có hàng trăm người ở đó.
Sau đó họ được đưa ra một con tàu đánh cá cũ kĩ bằng những con thuyền nhỏ.
500 con người nhồi nhét trong con tàu đó.
300 người ở dưới khoang, 500 người ở trên.
Người Syria, Palestine, người châu Phi, người theo đạo Hồi, đạo Thiên Chúa,
100 trẻ em, bao gồm Sandra Sandra bé nhỏ, chỉ tròn 6 tuổi
và Masa, 18 tháng tuổi.
Có nhiều gia đình trên tàu, họ bị chèn ép đến mức vai sát vai,
chân sát chân nhau.
Doaa phải ngồi với hai chân co cao tới ngực,
Bassem nắm tay cô.
Ngày thứ hai trên biển, họ chẳng những phát bệnh vì lo lắng
mà còn say sóng khó chịu vì vùng biển dữ dội.
Ngày thứ ba, Doaa có một linh cảm không lành.
Và cô nói với Bassem, "Em sợ mình sẽ không vượt qua được.
Em sợ con tàu này sẽ chìm."
Và Bassem nói với cô rằng, "Em cứ kiên nhẫn.
Chúng ta sẽ đến được Thụy Điển, và mình sẽ kết hôn,
và mình sẽ có một tương lai."
Ngày thứ tư, những hành khách đã bắt đầu hoang mang.
Họ hỏi người thuyền trưởng, "Khi nào chúng tôi mới tới nơi?"
Hắn bảo họ câm miệng, và hắn nhục mạ họ.
Hắn nói,"16 tiếng nữa ta sẽ cập bờ Italy."
Mọi người đều đuối sức và mỏi mệt.
Không lâu sau họ thấy một con tàu nhỏ hơn đến gần, chở 10 người đàn ông,
và những người này bắt đầu quát tháo, lăng mạ họ,
chúng ném gậy gộc và bảo tất cả mọi người
leo sang con tàu vừa nhỏ, vừa không an toàn để đi biển đó.
Những người có con vô cùng lo sợ cho con cái của họ
và tất cả đều không chịu rời tàu.
Và con tàu đó bỏ đi một cách giận dữ.
và một giờ rưỡi sau, chúng quay trở lại
và bắt đầu cố ý đâm thủng một lỗ trên thân chiếc tàu của Doaa,
ngay bên dưới chỗ cô và Bassem đang ngồi.
Và cô nghe chúng hét rằng,
"Để cho cá ăn thịt chúng mày"
Và chúng bắt đầu cười phá lên khi con tàu lật úp và chìm.
300 người ở dưới boang thuyền không thể sống sót.
Doaa đang bám vào thân con tàu khi nó chìm,
và kinh hãi chứng kiến một đứa bé bị chân vịt của tàu cắt ra từng mảnh.
Bassem bảo cô, "Xin em thả tay ra,
nếu không em sẽ bị cuốn vào và em sẽ chết vì cái chân vịt."
Và hãy nhớ rằng -- cô ấy không biết bơi.
Nhưng cô ấy đã buông tay và bắt đầu chuyển động tay chân mình,
tự nhủ, "Thế này là đang bơi."
Và bằng một cách thần kì, Bassem tìm được một cái phao tròn.
Nó là một cái phao cho trẻ em
mà con nít thường chơi trong hồ bơi hoặc ở các vùng biển cạn.
Và Doaa leo lên cái phao đó,
tay chân cô đung đưa hai bên.
Bassem bơi khỏe,
nên anh nắm tay cô và bơi đứng.
Xung quanh họ là những xác người chết.
Ban đầu có khoảng 100 người sống sót,
và họ bắt đầu thu lại thành nhiều nhóm và cầu nguyện người đến cứu.
Nhưng khi một ngày trôi qua và không có ai xuất hiện,
một số người từ bỏ hy vọng,
và Doaa và Bassem chứng kiến
nhiều người đàn ông ở xa xa cởi bỏ áo phao và chìm xuống mặt nước.
Một người đàn ông đến gần họ với một đứa bé trên vai,
9 tháng tuổi -- Malek.
Ông ấy đang bám vào một bình khí ga để nổi và ông nói,
"Tôi sợ mình sẽ không sống sót nổi.
Tôi yếu quá rồi. Tôi không còn đủ dũng khí nữa."
Và ông ấy trao Malek bé bỏng cho Bassem và Doaa,
và họ đặt em lên trên chiếc phao.
Vậy là giờ họ có 3 người, Doaa, Bassem và Malek.
Và để tôi dừng câu chuyện này ở ngay đây
và đặt một câu hỏi:
Tại sao những người tị nạn như Doaa chấp nhận mạo hiểm như vậy?
Hàng triệu người dân tị nạn đang sống tha hương, bế tắc.
Họ đang sống ở nhiều nước khác nhau, để tránh khỏi cuộc chiến đang ác liệt
suốt 4 năm qua.
Thậm chí nếu họ muốn quay về, họ cũng không thể.
Nhà cửa, công việc kinh doanh,
phố xá của họ đã bị phá hủy hoàn toàn.
Tôi đã tận mắt thấy,
trong một chuyến đi gần đây đến Homs, Syria.
Đây là một Di sản Thế giới của UNESCO,
và đây là quang cảnh hiện tại của nơi từng một thời tấp nập, nhộn nhịp.
Người ta vẫn tiếp tục chạy nạn qua các biên giới,
đến các nước lân cận,
và chúng ta dựng các trại tị nạn cho họ trên các sa mạc.
Hàng trăm ngàn người sống trong các trại như thế này,
và hàng ngàn, hàng ngàn người khác, có thể hàng triệu, sống trong các phố thị.
Và những cộng đồng,
những đất nước láng giềng đã từng chào đón họ
với vòng tay và tấm lòng rộng mở
bị choáng ngợp.
Đơn giản là không có đủ trường học, hệ thống cung cấp nước và vệ sinh cá nhân.
Kể cả những nước châu Âu giàu có cũng không thể đối phó lượng người ồ ạt như vậy
nếu không đầu tư thật mạnh.
Cuộc chiến tranh Syria khiến gần 4 triệu người phải chạy nạn qua các biên giới,
nhưng hơn 7 triệu người khác vẫn đang di tản trong nước.
Điều đó nghĩa là hơn nửa dân số Syria
đã bị buộc phải di tản.
Trở lại với những đất nước láng giềng đang cho rất nhiều người tị nạn.
Những nước này cảm thấy rằng các nước phát triển hơn không tích cực hỗ trợ họ
Và ngày qua ngày thành nhiều tháng, tháng qua tháng thành nhiều năm.
Tị nạn đáng ra chỉ nên là một việc nhất thời.
Trở lại với Doaa và Bassem đang ở ngoài biển khơi.
Đã là ngày thứ hai, và Bassem đang trở nên rất yếu.
Và giờ đến lượt Doaa nói với Bassem,
"Người yêu ơi, xin anh hãy nuôi hi vọng, vì tương lai mình. Chúng ta sẽ vượt qua."
Và anh nói với cô,
"Anh xin lỗi đã khiến em lâm vào hoàn cảnh này.
Anh chưa từng yêu ai nhiều như anh yêu em."
Rồi anh ấy thả mình vào biển sâu,
và Doaa chứng kiến tình yêu của đời mình chìm đi ngay trước mắt cô.
Sau đó trong ngày,
một bà mẹ đến gần Doaa với đứa con gái 18 tháng tuổi của bà, Masa.
Đó là cô bé trong tấm ảnh tôi đã cho mọi người xem lúc nãy,
cô bé mặc áo phao.
Chị của cô bé, Sandra, vừa chìm đi,
và người mẹ biết rằng bà phải làm tất cả trong khả năng của mình
để cứu lấy con gái của bà.
Và bà nói với Doaa, "Xin cô làm ơn hãy nhận đứa bé này.
Để con bé ở cùng với cô. Tôi sẽ không qua khỏi."
Thế là bà bơi đi và chìm xuống nước.
Vậy là Doaa, một người tị nạn 19 tuổi cực kì sợ nước,
không hề biết bơi,
chợt nhận ra mình chịu trách nhiệm với hai đứa trẻ.
Và họ vừa khát, vừa đói, vừa hoang mang,
và cô ấy cố gắng hết sức để làm hai đứa bé vui,
cô hát cho chúng nghe, cô đọc cho chúng kinh Quran.
Xung quanh họ, xác người nổi bồng bềnh và đang chuyển sang màu đen.
Ban ngày,mặt trời nóng như thiêu đốt
Ban đêm, mặt trăng lạnh lẽo và còn có sương mù.
Một nơi thật sự hãi hùng.
Đến ngày thứ tư lênh đênh trên biển, một người đàn ông nữa tìm đến
và đây là cảnh tượng ấy, có thể Doaa đã trông như thế này
trên chiếc phao của cô với 2 đứa trẻ.
Một người phụ nữ đến gần Doaa vào ngày thứ tư
và xin cô nhận thêm một đứa bé nữa
một bé trai, chỉ vừa 4 tuổi.
Khi Doaa nhận bé trai đó và người mẹ chìm đi,
cô đã nói với đứa trẻ đang khóc nức nở,
"Mẹ chỉ đi tìm thức ăn và nước uống cho em thôi."
Nhưng ít lâu sau trái tim em đã ngừng đập
và Doaa đã phải thả đứa bé xuống nước.
Cuối ngày hôm đó,
cô ấy nhìn lên bầu trời đầy hi vọng,
vì cô đã nhìn thấy 2 máy bay bay ngang.
Và cô đã vẫy cả hai cánh tay của mình, hi vọng họ sẽ nhìn thấy cô,
nhưng những chiếc máy bay cứ bay qua.
Nhưng vào chiều tối ngày hôm đó, khi mặt trời đã sắp lặn,
cô nhìn thấy một con tàu, một con tàu thương gia.
Và cô nói, "Con cầu xin Chúa, hãy để họ cứu sống con."
Cô vẫy cả hai cánh tay và có cảm tưởng rằng mình đã kêu cứu trong gần hai giờ.
Trời trở nên tối, nhưng cuối cùng thì những chiếc đèn pha cũng tìm thấy cô,
và họ thả xuống một sợi dây,
họ vô cùng kinh ngạc khi nhìn thấy một người phụ nữ ôm chặt lấy hai đứa trẻ
Những người này kéo cả ba lên tàu, cho họ khí oxi và chăn đắp
và sau đó một chiếc trực thăng Hi Lạp đã đến đón họ
để đưa họ đến đảo Crete.
Nhưng khi Doaa nhìn xung quanh và hỏi, "Malek sao rồi?"
Họ cho cô biết rằng đứa bé đã không qua khỏi
em đã trút hơi thở cuối cùng trong phòng bệnh trên tàu.
Nhưng Doaa chắc chắn rằng khi ba người họ được kéo lên tàu
cô bé đã mỉm cười.
Chỉ có 11 người sống sót sau vụ chìm tàu đó, trong 500 người.
Đã không có bất cứ một cuộc điều tra quốc tế nào về việc này.
Có một số bản tin trên các phương tiện truyền thông về một vụ thảm sát trên biển,
một bi kịch kinh hoàng,
nhưng cũng chỉ cho 1 ngày rồi thôi.
Sau đó chu trình tin tức vẫn cứ tiếp tục.
Trong khi đó, trong một bệnh viện nhi tại Crete,
Masa bé nhỏ đang ở trên bờ vực của sự sống.
Em bị mất nước rất nặng. Thận của em đang dần ngừng hoạt động.
Mức đường huyết của em hạ đến mức nguy hiểm
Các bác sĩ đã làm tất cả mọi thứ trong khả năng của họ để cứu sống em,
và những y tá Hi Lạp không bao giờ rời em nửa bước.
họ bế em, ôm em, hát cho em nghe.
Một số đồng nghiệp của tôi đã đến thăm và nói với em những lời Ả Rập thật đẹp.
Bằng một cách thần kì, bé Masa đã sống.
Và ngay sau đó giới truyền thông Hi Lạp bắt đầu đưa tin về đứa bé kì diệu,
người sống sót qua 4 ngày liền trên biển không có thức ăn và nước uống,
và những lời đề nghị nhận nuôi em được gửi đến từ mọi miền đất nước.
Và trong khi đó, Doaa ở trong một bệnh viện khác tại Crete,
ốm yếu, mất nước.
Một gia đình người Ai Cập đã ở bên cô trong suốt thời gian đó
và họ đưa cô về nhà ngay sau khi cô được xuất viện.
Và không lâu sau, tin tức về việc Doaa sống sót được lan truyền khắp nơi,
và một số điện thoại được đăng tải trên Facebook.
Những tin nhắn bắt đầu được gửi đến.
"Doaa, chị có biết chuyện gì xảy ra với anh tôi không?
Chị tôi? Cha mẹ tôi? Bạn bè tôi? Cô có biết liệu họ có sống sót không?
Một trong những tin nhắn đó viết như thế này,
"Doaa, tôi tin rằng cô đã cứu vớt cháu gái của tôi, Masa."
Và nó kèm theo bức ảnh này.
Đây là bức ảnh từ chú của Masa,
một người tị nạn Syria đã đến được Thụy Điển với gia đình của ông,
và cả chị gái của Masa.
Sớm thôi, chúng ta hi vọng rằng Masa sẽ được đoàn tụ với ông ấy tại Thụy Điển,
và cho đến lúc đó, em đang được chăm sóc trong một trại mồ côi xinh xắn tại Athens.
Còn Doaa? Việc cô sống sót cũng được lan truyền đi khắp nơi.
Và báo chí viết về người phụ nữ nhỏ nhắn này,
và không thể tưởng tượng nổi cô ấy đã chịu đựng suốt khoảng thời gian đó,
trong điều kiện như thế trên biển,
và vẫn cứu được một sinh mạng khác.
Viện Hàn lâm Athens, một trong các cơ quan có uy tín nhất tại Hy Lạp.
đã trao tặng cô một giải thưởng cho lòng dũng cảm,
và cô ấy xứng đáng tất cả những lời ngợi ca đó,
và cô ấy xứng đáng một cơ hội để làm lại.
Nhưng cô ấy vẫn muốn đến Thụy Điển.
Cô ấy muốn đoàn tụ với người thân của cô tại đó
Cô cũng muốn đưa cha mẹ và các em của cô
rời khỏi Ai Cập để đến đó,
và tôi tin tưởng rằng cô sẽ làm được
Cô ấy muốn trở thành một luật sư và một chính trị gia,
hoặc một nghề nào có thể chống lại sự bất công.
Cô ấy là một người đã sống sót ngoạn mục.
Nhưng tôi vẫn phải hỏi:
Giả sử cô ấy không cần phải mạo hiểm như thế?
Tại sao cô ấy phải chịu những điều khủng khiếp đó?
Tại sao không có một cách hợp pháp để cô có thể học tập ở châu Âu?
Tại sao Masa không thể cứ đón một chuyến bay đến Thụy Điển?
Tại sao Bassem không thể tìm được việc làm?
Tại sao không có chương trình tái định cư quy mô lớn cho những người tị nạn Syria,
những nạn nhân của cuộc chiến tranh tồi tệ nhất trong thời đại của chúng ta?
Thế giới đã làm thế cho người Việt Nam vào những năm 1970. Tại sao bây giờ lại không?
Tại sao có quá ít đầu tư cho những nước lân cận
đang cho rất nhiều người dân tị nạn cư trú?
Và câu hỏi gốc rễ chính là
tại sao có quá ít hành động để chấm dứt các cuộc chiến,
sự khủng bố và đói nghèo, những điều đang buộc rất nhiều người
phải tìm đến những bờ biển châu Âu?
Cho đến khi những vấn đề này được giải quyết,
người ta sẽ tiếp tục vượt biển
để tìm sự an toàn và nơi trú ẩn.
Và chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Việc này phần lớn phụ thuộc vào lựa chọn của châu Âu.
Và tôi thấu hiểu những nỗi lo ngại của người dân.
Họ lo lắng về nền an ninh, nền kinh tế, về những đổi thay trong văn hóa
Nhưng những điều đó có quan trọng hơn việc cứu sống mạng người không?
Bởi vì có một điều cơ bản
mà tôi cho rằng quan trọng hơn tất cả
đó chính là tình đồng loại giữa chúng ta.
Không một ai đang lánh nạn khỏi chiến tranh hay khủng bố
phải chết trong khi vượt biển để tìm kiếm sự an toàn.
(Khán giả vỗ tay)
Có một điều chắc chắn là
không một người tị nạn nào sẽ chọn những con tàu nguy hiểm đó
nếu họ có thể phát triển tại nơi họ ở.
Và không một người di cư nào sẽ chọn con đường nguy hiểm đó
nếu họ có đủ thức ăn cho bản thân họ và cho con cái
Và không ai sẽ đưa khoản tiền dành dụm cả đời
cho bọn buôn lậu khét tiếng đó
nếu như họ có thể di cư một cách hợp pháp.
Vì vậy, đại diện cho bé Masa
và đại diện cho Doaa
và cho Bassem
và cho 500 người đã chết đuối với họ,
liệu chúng ta có thể bảo đảm rắng cái chết của họ không vô ích?
Liệu chúng ta có thể được truyền cảm hứng từ những việc đã xảy ra,
và đấu tranh cho một thế giới nơi mỗi một sinh mạng đều quan trọng?
Xin cảm ơn.
(Khán giả vỗ tay)
Người dẫn chương trình: Cảm ơn bạn rất nhiều, Melissa.
Tôi nghĩ bạn nên nán lại sân khấu cùng tôi.
Câu chuyện của bạn thật sự đáng kinh ngạc.
Tôi không biết rằng bạn đã trải qua bao nhiêu chuyện tương tự như thế
trong vài tháng qua.
Nhưng nó là một câu chuyện vui, với một kết thúc có hậu.
Và câu chuyện này tập trung vào điều bạn đã trình bày cuối cùng,
điều quan trọng chính là chúng ta đều là con người.
Melissa Fleming: Đúng vậy.
Chúng ta đều nghe rất nhiều câu chuyện về con số ngày càng tăng
thêm 400% người tị nạn đang đến Hi Lạp,
hàng triệu người đang lẩn tránh để sống sót
và những con số này rất khó để bất kì ai có thể đo đếm.
Và vì vậy tôi tin rằng việc chúng ta cần làm,
trách nhiệm của chúng ta là tìm ra câu chuyện về con người
câu chuyện về từng cá nhân.
Và có một điều tôi luôn tìm thấy ở những người tị nạn
đó là nghị lực phi thường của họ,
những câu chuyện mà tôi không thể tưởng tượng nổi
vậy mà họ vẫn đứng dậy
và họ chỉ cần một chút tình đồng loại,
và một sự giúp đỡ của thế giới bên ngoài,
vì họ chắc chắn đã không tự nguyện đến đây.
Họ cũng rất muốn được ở nhà của mình.
NDCT: Cảm ơn bạn rất nhiều, Melissa. MF: Cảm ơn đã mời tôi đến đây.
(Khán giả vỗ tay)