Hôm nay tôi ở đây là để thách thức
cách mà chúng ta thường nghĩ về lương thực và nền văn minh.
Chúng ta đang sống nền văn minh linh hoạt, công nghệ cao, đông đúc và chật chội
nơi mà thị trường thực phẩm của chúng ta đang sản xuất bùng nổ.
Chúng ta có một hệ thống liên kết toàn cầu tuyệt vời
mang thực phẩm từ khắp thế giới, đến cho những người có thể mua chúng
vấn đề là: ĐẾN CHO NGƯỜI CÓ THỂ MUA CHÚNG
Vào năm 2008, giá thực phẩm tăng chóng mặt
và nhiều cuộc khủng hoảng lương thực đã xảy ra tại 30 nước; nhiều chính phủ sụp đổ.
vào thời điểm đó, tôi đang là cố vấn khoa học
cho Thư ký Liên Bang Hoa Kỳ, Condoleezza Rice
Bà ấy đã yêu cầu tôi tổ chức
một cuộc họp thượng đỉnh bàn về vấn đề khủng hoàng giá lương thực.
Thư ký bộ Quốc Phòng Bob Gates đã ở đó; và ông ấy hiểu ý nghĩa của những hệ quả.
Trong những năm sau đó, giá thực phẩm đã giàm tốc một ít
rồi chạm đỉnh thêm một lần nữa. Và phong trào Mùa xuân Ả Rập nổi ra
(Video bắt đầu) (Lời tường thuật) Các phần tử cực đoan đang đốt lốp xe,
chặn đường cao tốc, và tấn công cảnh sát với pháo hoa cầm tay
tại thủ đô của Algerian.
Họ đang đấu tranh phản đối
việc thực phẩm tăng giá và nạn thất nghiệp.
(Tiếng Ả Rập) Chúng tôi không chấp nhận chính phủ này
chúng tôi đã cam chịu, trong suốt 10 năm.
và 10 năm nữa đang tới, mà sẽ không có gì thay đổi.
(Lời thuyết minh) Lực lượng chống bạo động
được phân bổ đến nhiều thành phố ở Algeria
như là một nỗ lực để ngăn chặn một cuộc đảo chính quy mô lớn.
tại đất nước Bắc Phi giàu có về dầu mỏ và khí đốt này.
Chính phủ đang diễu cợt chúng tôi,
Họ tăng giá đường.
Chúng tôi còn phải trả tiền nhà,
điện, nước, đường và dầu nữa; chúng tôi đều nghèo.
(Video kết thúc)
Nina Fedoroff: Các bạn đều biết cách mà điều đó diễn ra;
và nếu bạn nghĩ đó chỉ là sự trùng hợp, thì xem đây:
đường màu đỏ thể hiện thời điểm,
và những lá cờ cho thấy nơi diễn ra khủng hoảng lương thực.
Thật đáng sợ.
Phải chăng sự ổn định của chính phủ và tất nhiên là cả các nền văn minh
phụ thuộc vào thực phẩm?
Hãy nhớ lại khoảng thời gian mà các nền văn minh hình thành.
Phần lớn trong lịch sử đó, ta săn bắn và hái lượm
Tổ tiên chúng ta đã dành cả ngày để tìm kiếm thức ăn.
Sau đó, khoảng 10 hoặc 20.000 năm trước,
chúng ta tận dụng cây cối và động vật để cải thiện cuộc sống,
rồi định cư để trồng và chăn nuôi chúng.
Đó, dĩ nhiên chính là nông nghiệp,
Từ đó, ta có thể cung cấp nhiều hơn là chỉ cho bản thân và gia đình.
Ta còn nuôi các thầy tu, nghệ nhân, chiến binh và vua chúa.
Đây là bức tranh, được tạc vào 3000 năm trước ở lăng mộ Ai Cập
Những thành phố và nền văn minh phát triển mạnh mẽ.
Điều tôi muốn nói đơn giản là những văn minh của nhân loại xuất hiện
khi mà chúng ta biết cách sản xuất nhiều thực phẩm hơn.
Qua rất nhiều thiên niên kỷ, các nền văn minh trỗi dậy và suy tàn,
nó tồn tại đến khi đất đai khô cằn
hoặc bị láng giềng xâm lược cướp đi tất cả.
Thậm chí, vào đầu thế kỷ 18
Thomas Malthus đã nói với chúng tôi
rằng nạn đói và xung đột diễn ra
bởi vì dân số của chúng ta đã tăng nhanh hơn khả năng cung ứng thực phẩm.
Nếu Malthus nghĩ rằng tận thế xảy ra
khi có đến 1 tỷ người sống trên mặt trái đất,
Thì làm sao mà chúng ta có đến tận 7 tỷ như hôm nay?
Vào đúng thời điểm mà
Malthus kết thúc những dự đoán buồn bã của mình
khoa học đã bắt đầu được áp dụng vào nông nghiệp một cách nghiêm túc
Trong hơn hai thế kỷ sau đó,
ba cải tiến đột phá, đã thay đổi nền nông nghiệp.
Đó là: phân bón tổng hợp,
di truyền học và động cơ đốt trong.
Ba cải tiến này đã thiết lập nên những thay đổi sâu sắc nhất
của nền văn minh nhân loại.
Thực vật có thể làm những việc khá phi thường
chúng có thể tạo ra đường từ nước, trong môi trường hiếm khí;
bằng cách tận dụng CO2 trong không khí.
Chúng cũng cần đến Ni-tơ
nhưng phần lớn thực vật không thể sử dụng Ni-tơ trong khí quyển.
Phân bón chứa nitơ trong các loại hợp chất thích hợp,
và đương nhiên, nó đã liên tục được sử dụng để bón cho các nông trại
Vấn đề ở đây là không có nhiều Ni-tơ trong phân bón hữu cơ
cho nên phải cần rất nhiều phân hữu cơ để có thể cung cấp cho các nông trại
và đương nhiên, chúng ta cũng phải cho gia súc ăn để sản xuất phân.
Khoảng một thể kỷ trước, Fritz Haber và Carl Bosch đã tìm ra
cách chuyển đổi Ni-tơ trong không khí thành các hợp chất mà cây có thể hấp thụ
Hợp chất đó đã được ứng dụng rộng rãi trên thế giới đến ngày nay.
Sau đó là Di truyền học.
Chủ nhân giải Nobel Norman Borlaug cha đẻ của cuộc Cách mạng Xanh
cuộc cách mạng đã giúp cho nhiều quốc gia Châu Á đông dân, lạc hậu
thoát ra khỏi sự nghèo đói.
Điều mà các bạn có thể không biết
là cuộc Cách mạng Xanh vốn dựa trên hiện tượng đột biến,
Sự thay đổi Gen đã cho phép thực vật sử dụng phân bón, phân hữu cơ,
hiệu quả hơn và nhân đôi, nhân ba năng suất thu hoạch.
Đó chính là biến đồi Gen (GM), điều mà hiện nay chúng ta đang phản đối.
Tôi sẽ quay lại vấn đề đó sau.
Và cuối cùng là động cơ đốt trong:
Trong suốt lịch sử nhân loại,
nông nghiệp được xem là một nghề cực nhọc và đòi hỏi rất nhiều nhân công
Phần lớn dân số vẫn tập trung ở nông thôn thâm chí ngay tại các nước phát triển,
cho đến đầu thế kỷ 20.
Máy móc dần dần đảm nhiệm nhiều công việc,
đòi hỏi ngày càng cần ít nhân công nhưng lại tạo ra nhiều sản phẩm hơn,
Dân cư chuyển lên thành thị, các thành phố trở thành trung tâm của đổi mới và hợp tác
Sự khá giả được thúc đẩy bởi công nghệ tăng lên
cho chúng ta có được những thiết bị, tiện nghi, an toàn từ đời sống hiện đại,
thậm chí là Internet và cả Twitter.
Vậy tương lai đang ẩn chứa điều gì?
Có phải Malthus đã sai khi đã không nghĩ đến khoa học?
Có giới hạn nào ở đây không?
Hành tinh chúng ta có thể nuôi sống được bao nhiêu người?
Liệu biến đổi khí hậu là tốt hay nguy hại?
Hãy nhìn vào một số dấu hiệu.
Tốc độ tăng dân số đang giảm
nhưng chúng sẽ không dừng lại ở mức 10 tỷ người
mà có lẽ sẽ nhiều hơn thế.
Nhờ vào công nghệ, các quốc gia lần lượt thoát khỏi nghèo đói.
Con người muốn ăn nhiều thịt hơn.
Sự thay đổi từ chế độ ăn ngũ cốc sang chế độ ăn nhiều thịt sẽ cần nhiều hạt hơn
trồng nhiều ngũ cốc sẽ cần nhiều đất nhưng đất thì không còn nữa.
Thật ra, chúng ta bị mất đất nông nghiệp còn nhanh hơn
do quá trình đô thị hóa, xâm nhập mặn, và sa mạc hóa.
Nếu như chúng ta không làm gì khác đi
thì mọi thứ sẽ diễn ra đúng như Malthus đã nói.
Có thể điều đó không diễn ra với tôi nhưng chắc chắn là với bạn và con cái bạn.
Thêm nữa là biến đổi khí hậu.
Phần lớn những gì chúng ta ăn phát triển tốt nhất ở nhiệt độ
mà chúng ta cảm thấy thoải mái.
Để tôi nhắc lại mùa hè nóng kỷ lục 2003
mà có thể bạn đã phải trải qua.
Nhiệt độ chỉ cao hơn 3 độ C so với nhiệt độ trung bình của thế kỷ trước thôi,
thế nhưng sản lượng lương thực thu hoạch đã giảm khoảng 30%
Hãy nghĩ xem, nhiệt độ này sẽ là mức nhiệt trung bình trong vài thập kỷ tới
Và sẽ trở thành một mùa hè mát mẻ vào cuối thế kỷ 21.
Nói về nguồn nước
Nền nông nghiệp hiệu quả nhất là là nên nông nghiệp được tưới tiêu,
và nguồn nước đáng tin cậy nhất đến từ lòng đất,
và từ các tầng nước cổ.
Chúng vắt kiệt ngày càng nhanh mọi thứ xung quanh.
Điều đó không tốt chút nào.
Tôi nghĩ những thành công mà chúng ta đạt được khi thị trường thực phẩm bùng nổ
đã làm cho nhiều cư dân thành thị nghĩ rằng Malthus đã là dĩ vãng.
Tuy nhiên, Norman Borlaug lại nghĩ khác
Trong bài phát biểu nhận giải Nobel của mình, ông nói:
"Có thể chúng ta đang ở lúc triều dâng cao nhưng triều rồi cũng sẽ xuống sớm thôi
nếu chúng ta thỏa mãn và ngừng cố gắng."
và đó là những gì chúng ta đã làm.
Chúng ta đã đầu tư vào nghiên cứu nông nghiệp rất nhiều
giao nhiệm vụ cho các tập đoàn nông nghiệp hùng mạnh,
và rồi trách móc họ - hãy nghĩ đến trường hợp Monsanto.
Chúng ta đã chấp nhận khái niệm thực phẩm hữu cơ vì chúng tự nhiên hơn
Đừng nhầm lẫn
Vấn đề cơ bản của nuôi trồng hữu cơ là quy định cấm
sử dụng phân bón tổng hợp, mà phân bón hữu cơ lại không thể đáp ứng đủ yêu cầu.
Nếu chúng ta, tất cả thế giới, dùng sản phẩm hữu cơ ngay ngày mai,
thì có thể nuôi một nửa dân số.
Vậy liệu chúng ta có thể nuôi được 10 tỷ người không?
Tôi nghĩ là có, nhưng chúng ta phải nghĩ và hành động khác đi.
Nông nghiệp là một hệ thống phức tạp gồm nước, năng lượng, dưỡng chất hóa học,
môi trường, và tất nhiên, cả con người.
Chúng ta phải tôi ưu hóa hệ thống đó một cách toàn diện
và làm cho chúng bền vững hơn.
Nói thì dễ nhưng làm mới khó.
Hãy để tôi nói cụ thể hơn
chúng ta cần gia tăng năng suất
trên đất mà chúng ta vốn dĩ đang khai thác nhưng dùng ít nước hơn.
Một trong những sáng kiến đó là trồng cây trong nhà.
Có một căn nhà kính rất hiện đại tại Nam California
cà chua được trồng trên một sợi dây thẳng đứng
đạt sản lượng 5 đến 10 lần khi chúng được trồng ngoài trời,
tương đương với 100 kg trên một mét vuông hàng năm.
nhưng chỉ sử dụng 1 phần 10 lượng nước
Chúng ta có thể xây dựng nhà kính trên nóc nhà trong thành phố,
và thậm chí ngay trên sa mạc với một ít điều chỉnh,
nhưng chúng ta không trồng chúng dưới kính
Ngày nay, người nông dân sử dụng
100 triệu tấn phân hóa học
trên đồng ruộng của họ hàng năm
phần lớn số phân ấy làm ô nhiễm và giết chết nguồn nước.
tìm ra cách cung cấp chất dinh dưỡng cho cây khi ngay khi chúng cần
và ngay nơi chúng cần là một trong những thách thức trong tương lai
Có một hệ thống, được gọi là tưới tiêu tự động
và bạn có thể thấy được chất dinh dưỡng cùng với nước được chuyển thẳng đến rễ
Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều thứ phải làm.
Thuốc trừ sâu chẳng hạn
chúng ta sử dụng 1 tỷ pounds thuốc hàng năm trên toàn cầu
để giết côn trùng như sâu hại ngô, nhưng chúng cũng giết côn trùng có lợi khác.
Rachel Carson, tác giả Mùa xuân Lặng lẽ đã châm ngòi cho các động thái môi trường
mơ tới một ngày
chúng ta sẽ dùng các phương pháp sinh học chứ không phải hóa học độc hại.
Hãy nhìn trái bắp này, nó được gọi là bắp BT.
Nó giống như những trái thông thường nhưng lại có dư một gen bên trong
gen được lấy từ một loại vi khuẩn an toàn dùng làm thuốc trừ sâu sinh học
và được cấy trực tiếp vào hệ gen của cây.
Đây là công nghệ Biến đổi Gen (GM) hiện đại:
Cây trồng sẽ sản sinh protein kháng khuẩn
và nó chỉ tác động đến côn trùng gây hại cho cây
vieecc sử dụng thuốc trừ sâu đã giảm xuống trên toàn cầu
nhờ việc sử dụng những giống cây đó
đã giúp côn trùng có lợi phát triển từ đó giá thực phẩm giảm xuống
nhưng còn có rất, rất nhiều điều phải làm nữa.
Chúng ta có thể hy vọng vào trồng trọt có thể chịu được hạn hán
sử dụng Ni-tơ có hiệu quả hơn, có khả năng chịu nhiệt
và thực sự bổ dưỡng hơn.
nhưng đồng thời nông nghiệp biến đổi Gen
lại có biệt danh là GMO
và GMO nghe thật đáng sợ.
Tra GMO trên Google, bạn sẽ thấy
GMOs đã nhiều lần bị cho là nguyên nhân khiến cho nông dân tự tử ở Ấn Độ
Bứu xuất hiện ở chuột, và nhiều triệu chứng của bệnh trên người
từ tự kỷ, tiểu đường đến vô sinh và ung thư.
Đáng sợ - nhưng may mắn thay, đó không phải sự thật.
Trên thực tế, sau 25 năm nghiên cứu của chính phủ,
EU đã công bố một báo cáo, cơ bản thống kê kết quả nghiên cứu trong 25 năm
tiêu tốn hơn 300 triệu euro
kết luận rằng, sản phẩm biến đổi Gen từ kỹ thuật GM
thì không hề nguy hiểm hơn những kỹ thuật khác.
Nhưng cuộc chiến GMO vẫn tiếp tục được dấy lên qua những lời đồn trên mạng
bởi các tổ chức lợi dụng sự sợ hãi để kiếm lời.
Nỗi sợ luôn đặt giá hơn sự thật.
Nghiên cứu quan trọng về GM đã bị phản đối trên thế giới
giống như nghiên cứu về giống gạo vàng, gạo giàu vitamin A
Tôi cũng đã bị dính vào vụ này
luôn bị xúc phạm, đối mặt với những bức thư căm ghét
và thậm chí bị tấn công trực tiếp
tất cả chỉ vì tôi luôn cố giải thích
khoa học và ý nghĩa đằng sau cuộc cách mạng tuyệt vời này.
Chúng ta đang gần tới giới hạn
có 10 tỷ người cần ăn tối trong tương lai không xa.
Cách mà chúng ta cung cấp đủ thực phẩm cho họ sẽ định hình lại nền văn minh
Liệu chúng ta sẽ tiếp tự lờ đi sự thật và bám vào nỗi sợ hãi mù quáng
với ngọn lửa nghèo đói và bất ổn đang nhen nhóm
để bùng lên thành đám cháy lớn thiêu rụi nền văn minh?
Hay là chúng ta sẽ thử nghiệm, phát triển và thực sự áp dụng những kỹ thuật mới?
Liệu chúng ta có nhận ra được điều mà nền văn minh
của chúng ta đang hướng đến?
Liệu chúng ta có đủ thông thái để đầu tư
vào khoa học và công nghệ cái tiến
mà có thể cho mọi người công việc chỗ trong bàn ăn và đầy đủ thực phẩm?
Tôi tin chúng ta có thể
Phải không? Tôi không biết.
Xin cảm ơn