ถ้าคุณเอาเส้นเลือดทั้งหมดในตัวคุณ มาเรียงต่อกัน
มันจะยาว 95,000 กิโลเมตร
ทุกๆ วันมันจะไหลเวียน เลือดกว่า 7,500 ลิตร
แม้ว่าอันที่จริงมันก็คือเลือดจำนวนสี่ถึงห้าลิตร ที่ไหลเวียนกลับมาครั้งแล้วครั้งเล่า
นำออกซิเจน และสารอาหารที่มีประโยชน์
เช่น กลูโคส และกรดอะมิโน ไปยังเนื้อเยื่อของร่างกาย
เลือดทั้งหมดนี้ ทำให้เกิดแรงดันต่อผนังกล้ามเนื้อของเส้นเลือด
แรงนี้เรียกว่า ความดันเลือด
มันขึ้นและลงตามจังหวะการเต้นของหัวใจ
มันสูงสุดในช่วงซิสโตลิก (systole)
เมื่อหัวใจบีบตัว เพื่อดันให้เลือดไหลผ่านเส้นเลือดแดง
นี่คือ ความดันเลือดซิสโตลิก
เมื่อหัวใจพักระหว่างจังหวะการเต้น
ความดันเลือดตกลงถึงจุดต่ำสุด ซึ่งก็คือ ความดันไดแอสโตลิก (diastolic)
คนสุขภาพดีทั่วไปมีความดันซิสโตลิก
ระหว่าง 90 และ 120 มิลลิเมตรปรอท
และความดันไดแอสโตลิก ระหว่าง 60 และ 80
เมื่อรวมเข้าด้วยกัน ค่าปกติจะอยู่ที่ประมาณ 120/80
เลือดเดินทางไปทั่วร่างกาย
ผ่านหลอดเลือดของระบบไหลเวียนโลหิต
ในระบบท่อใดๆ ก็ตาม
มีหลายอย่าง ที่สามารถเพิ่มแรงดันต่อผนังท่อได้ เช่น
คุณสมบัติของของเหลว
ของเหลวส่วนเกิน
หรือ ท่อที่ตีบแคบ
ถ้าเลือดข้นมากขึ้น
ก็ต้องใช้แรงดันที่มากขึ้นเพื่อดันมัน ดังนั้น หัวใจต้องบีบตัวแรงขึ้น
อาหารที่มีเกลือสูงทำให้เกิดผลที่คล้ายกัน
เกลือทำให้เกิดการคั่งของน้ำ
และของเหลวส่วนเกินนี้ เพิ่มปริมาณเลือดและความดันเลือด
และความเครียด อย่างเช่น การตอบสนองเชิงสู้หรือหนี
ทำให้เกิดการหลั่งฮอร์โมน เช่น เอปิเนฟริน และนอร์เอปิเนฟริน
ที่ทำให้เส้นเลือดหลักหดตัว
เพิ่มแรงต้านการไหลของเลือด และทำให้ความดันสูงขึ้น
โดยทั่วไปแล้ว เส้นเลือดสามารถรับมือ กับการขึ้นๆ ลงๆ แบบนี้ได้สบาย
เส้นใยอีลาสติกในผนังเส้นเลือด ทำให้มันยืดหยุ่นได้
แต่ถ้าความดันเลือดของคุณ สูงเกิน 140/90 อยู่เสมอๆ
แบบที่เราเรียกว่า ความดันเลือดสูง และสูงอย่างนั้นตลอด
มันจะทำให้เกิดปัญหาร้ายแรงได้
เพราะว่าแรงดันที่เพิ่มขึ้น ต่อผนังเส้นเลือด
สามารถทำให้เกิดรอยแยกเล็กๆ
เมื่อเนื้อเยื่อที่บาดเจ็บบวมขึ้น
สารต่างๆ ที่ตอบสนองต่อการอักเสบ
เช่น เม็ดเลือดขาว จะรวมตัวรอบๆ รอยแยก
ไขมันและคอเลสเตอรอลที่ล่องลอยอยู่ในเลือด ก็จะเกาะติดมันด้วย
ซึ่งในที่สุดจะรวมกันกลายเป็นตะกรันไขมัน
ที่ทำให้ผนังเส้นเลือดด้านในแข็ง และหนาตัวขึ้น
สภาวะเช่นนี้เรียกว่า หลอดเลือดตีบแข็ง
และมันสามารถทำให้เกิดผลพวงที่อันตราย
ถ้าตะกรันไขมันแตกออก ก้อนเลือดจะก่อตัวที่ด้านบนของรอยแตก
อุดตันหลอดเลือดที่แคบอยู่แล้ว
ถ้าก้อนเลือดใหญ่พอ
มันจะอุดกั้นการไหลเวียนออกซิเจนและสารอาหาร ที่ไปยังเซลล์ต่างๆ อย่างสิ้นเชิง
ในเส้นเลือดที่หล่อเลี้ยงหัวใจ
มันจะทำให้เกิดหัวใจวาย
เมื่อกล้ามเนื้อหัวใจที่ขาดออกซิเจนเริ่มตาย
ถ้าก้อนเลือดอุดกั้นเลือดที่ไปเลี้ยงสมอง
มันจะทำให้เกิด อัมพฤกษ์ อัมพาต
เส้นเลือดอุดตันที่เป็นอันตราย สามารถถูกทำให้แผ่ออกไปได้
ด้วยกระบวนการที่เรียกว่า การขยายหลอดเลือดด้วยบอลลูน
แพทย์จะแทงสายสวนเข้าทางเส้นเลือด
ไปยังตำแหน่งที่อุดตัน
จากนั้นจึงใส่บอลลูนแฟบๆ เข้าไปทางสายสวน
เมื่อบอลลูนพองขึ้น มันจะดันให้เส้นเลือดเปิดออก
ในบางครั้ง ท่อแข็งๆ ที่เรียกว่า ขดลวดหลอดเลือด
จะถูกใส่ไว้ในเส้นเลือด เพื่อถ่างให้มันเปิดออก
ทำให้เลือดไหลผ่านได้สะดวก
เพื่อหล่อเลี้ยงเซลล์ขาดออกซิเจนที่ปลายทาง
การคงสภาพยืดหยุ่นภายใต้แรงดัน เป็นงานที่ยากสำหรับเส้นเลือด
ของไหลที่ไหลเวียนประกอบด้วยสาร
ที่อาจเกิดการหนืดข้นและอุดตันมัน
หัวใจที่แข็งแรงดีทั่วๆ ไป จะเต้นประมาณ 70 ครั้งต่อนาที
และอย่างน้อย 2.5 พันล้านครั้ง ตลอดอายุขัย
มันฟังดูเหมือนกับเป็นแรงกดดัน อันมหาศาล
แต่ไม่ต้องเป็นห่วงนะ เส้นเลือดแดงของคุณ พร้อมสำหรับความท้าทายนี้