Εάν τοποθετήσετε στη σειρά όλα τα αγγεία του σώματός σας
θα έχουν μήκος 95.000 χιλιόμετρων,
και καθημερινά μεταφέρουν πάνω από 7.500 λίτρα αίμα
αν και στην πραγματικότητα ανακυκλώνονται συνεχώς τα ίδια τέσσερα ή πέντε λίτρα
μεταφέροντας οξυγόνο και πολύτιμα θρεπτικά συστατικά
όπως γλυκόζη και αμινοξέα στους ιστούς του σώματος.
Όλο αυτό το αίμα ασκεί μια δύναμη στο μυϊκό τοίχωμα των αιμοφόρων αγγείων.
Αυτή η δύναμη λέγεται πίεση του αίματος
και αυξομειώνεται με τις φάσεις του καρδιακού παλμού.
Φτάνει τη μέγιστη τιμή κατά τη συστολή
όταν η καρδιά συσπάται για να εξωθήσει το αίμα στις αρτηρίες.
Αυτή είναι η συστολική πίεση.
Όταν η καρδιά χαλαρώνει μεταξύ των παλμών
η πίεση πέφτει στην ελάχιστη τιμή της, τη διαστολική πίεση.
Ένας μέσος υγιής άνθρωπος έχει συστολική πίεση
μεταξύ 90-120 χιλιοστών στήλης υδραργύρου
και διαστολική μεταξύ 60 και 80.
Μαζί, μια φυσιολογική τιμή είναι μέχρι 120 και 80.
Το αίμα διασχίζει ολόκληρο το σώμα
μέσω των αγωγών του κυκλοφορικού συστήματος.
Σε κάθε υδραυλικό σύστημα
πολλά πράγματα μπορεί να αυξήσουν τη δύναμη στα τοιχώματα των αγγείων:
οι ιδιότητες του υγρού,
η περίσσεια υγρού
ή τα στενότερα αγγεία.
Έτσι, αν το αίμα γίνει πυκνότερο
χρειάζεται ισχυρότερη πίεση εξώθησης του, άρα η καρδιά θα χτυπάει δυνατότερα.
Μια διατροφή πλούσια σε αλάτι έχει το ίδιο αποτέλεσμα.
Το αλάτι προκαλεί κατακράτηση υγρών
και το επιπλέον υγρό αυξάνει τον όγκο άρα και την πίεση του αίματος,
και το στρες όπως, στη αντίδραση μάχης ή φυγής,
απελευθερώνει ορμόνες, όπως αδρεναλίνη και νοραδρεναλίνη,
που συσπούν τα αγγεία
αυξάνοντας έτσι την αντίσταση στη ροή αλλά και την ανάντη πίεση.
Τα αιμοφόρα αγγεία συνήθως διαχειρίζονται αυτές τις αυξομειώσεις εύκολα.
Οι ελαστικές ίνες στα τοιχώματά τους τα κάνουν ανθεκτικά,
αλλά αν η πίεση αυξάνεται συχνά πάνω από 140 και 90,
αυτό που ονομάζουμε υπέρταση, και παραμένει εκεί
μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα.
Αυτό επειδή η επιπλέον ένταση στο αρτηριακό τοίχωμα
μπορεί να παράγει μικρές σχισμές.
Όταν ο τραυματισμένος ιστός πρήζεται
ουσίες που αντιδρούν στην φλεγμονή,
όπως λευκά αιμοσφαίρια, μαζεύονται γύρω από τις σχισμές.
Συγκεντρώνεται επίσης λίπος και χοληστερόλη που υπάρχει στο αίμα
καταλήγοντας στο σχηματισμό μιας πλάκας
που σκληραίνει και παχαίνει το εσωτερικό αρτηριακό τοίχωμα.
Αυτή η κατάσταση ονομάζεται αρτηριοσκλήρυνση
και μπορεί να έχει επικίνδυνες επιπτώσεις.
Εάν σπάσει η πλάκα ένας θρόμβος αίματος σχηματίζεται επάνω από τη σχισμή
φράσσοντας τον ήδη στενεμένο αγγείο.
Αν ο θρόμβος είναι μεγάλος
μπορεί να μπλοκάρει τη ροή του οξυγόνου και των θρεπτικών συστατικών στα κύτταρα.
Στα αγγεία που τροφοδοτούν την καρδιά
θα προκληθεί καρδιακή προσβολή
όταν τα κύτταρα του καρδιακού μυ αρχίσουν να πεθαίνουν από την έλλειψη οξυγόνου.
Αν ο θρόμβος διακόψει τη ροή του αίματος προς στον εγκέφαλο
προκαλείται ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.
Τα επικίνδυνα βουλωμένα αγγεία μπορεί να διευρυνθούν
με μια διαδικασία που ονομάζεται αγγειοπλαστική.
Εκεί οι γιατροί περνούν ένα σύρμα μέσα από το αγγείο,
στο φραγμένο σημείο,
κι ύστερα τοποθετούν ένα ξεφούσκωτο καθετήρα με μπαλονάκι πάνω από το σύρμα.
Όταν το μπαλονάκι γεμίζει αέρα διευρύνει το πέρασμα ξανά.
Μερικές φορές ένας άκαμπτος σωλήνας που λέγεται stent
τοποθετείται σε ένα αγγείο ώστε να το βοηθήσει να παραμείνει ανοιχτό
επιτρέποντας στο αίμα να ρέει ελεύθερα
για να αναπληρώσει τη ροή οξυγόνου προς τα στερημένα κύτταρα.
Το να παραμένουν ελαστικές υπό πίεση είναι δύσκολη δουλειά για τις αρτηρίες.
Το υγρό που αντλούν αποτελείται από ουσίες
που μπορεί να γίνουν κολλώδεις και να τις φράξουν
και η τυπικά υγιής καρδιά σας χτυπάει περίπου 70 φορές το λεπτό,
τουλάχιστον 2.5 δις φορές κατά τη διάρκεια μιας μέσης ζωής.
Μπορεί να ακούγεται ως ένα ανυπέρβλητο ποσό πίεσης,
αλλά μην ανησυχείτε, οι αρτηρίες σας είναι κατάλληλα φτιαγμένες για την πρόκληση.