1789'da onaylandığından beri
ABD Anayasası sadece halk tarafından bir devlet kurmakla kalmadı.
Aynı zamanda halka Anayasa üzerinde değişiklik yapma fırsatını da verdi.
Yine de yüzyıllar boyu önerilen yaklaşık 11.000 değişiklikten
2016 itibari ile sadece 27 tanesi kabul edildi.
Peki Anayasa değişikliğini bu kadar zorlaştıran ne?
Kısaca, yaratıcıları.
Birleşik Devletler'in kurucuları 13 farklı koloniden
birleşik bir devlet kurmaya çalışıyorlardı.
Ve anlaşmaların kolayca iptal olmayacağına dair güvenceye ihtiyaçları vardı.
Ve bir karara vardılar.
Anayasa değişikliğinin sadece önerilebilmesi için bile
her iki kongreden de
üçte iki onay oyu çıkmalı
ya da eyalet meclislerinin üçte ikisi ulusal kongrenin toplanmasını
talep etmeli.
Ve bu sadece ilk adım.
Anayasanın gerçekten değişebilmesi için
değişiklik tüm eyaletlerin dörte üçü tarafından onaylanmalı.
Bunun için, her eyalet değişiklik için kendi parlemento oyunu kullanabilir
ya da seçmenler tarafından seçilen delegeler ile
ayrı bir onay kongresi toplayabilir.
Bu kadar çok gereklilik sonucu
bugün Amerikan Anayasası gayet sabit.
Çoğu diğer demokrasi her bir kaç yılda bir değişiklikler uyguluyor.
Diğer yandan ABD 1992'den beri herhangi bir değişiklik onaylamadı.
Bu noktada, herhangi bir değişiklik nasıl geçiyor diye merak edebilirsiniz.
Haklar Bildirisi olarak bilinen ilk on,
ifade özgürlüğü ve adil yargılanma hakkı gibi
Amerika'nın en bilindik
özgürlüklerini içerir.
Bunların hepsi
ilk anayasa toplantısındaki bazı çatışmaları çözmek için aynı anda geçti.
Yıllar sonra, on dördüncü ve on beşinci değişiklikler gibi
köleliği kaldıran on üçüncü değişiklik de
kanlı bir iç savaştan sonra geçmiştir.
Ülke büyüdükçe ve çeşitlendikçe
değişiklikleri onaylamak da ayrıca zorlaştı.
Kongre temsilcilerinin atanması
ile ilgili madde olan ilk önerilen değişiklik,
1790'larda onaylanmak üzereydi.
Fakat gitgide daha fazla eyalet birliğe katıldıkça
ulaşılması gereken dörtte üçlük oranda arttı.
Ve bu gününe kadar geçilemedi.
Bugün, bayrağın yakılmasının yasaklanması,
kongre koşullarının sınırlandırılması
ve hatta ikinci değişikliğin kaldırılması gibi
birçok önerilen değişiklik bulunmakta.
Birçoğu büyük destek görse de bu değişikliklerin geçme şansları zayıf.
Günümüz Amerikalıları iç savaştan beri politik olarak kutuplaşmış şekildeler
ve geniş bir fikir birliğine ulaşmayı imkânsız kılıyorlar.
Hatta Yargıtay hakimi Antonin Scalia,
bir kere Amerika'nın hükümet temsilci sistemi yüzünden
bir değişikliğin engellenmesi için nüfusun %2'sinin yeterli olacağını hesapladı.
Tabii ki Anayasa'da değişiklik yapmayı kolaylaştırmanın en kolay yolu,
öneriler ve onay için gereken eşiği indirmek.
Fakat bu bile başlı başına bir değişiklik gerektiriyor.
Bunun yerine tarihsel ilerleme, zamana ayak uydurmak için
mevcut anayasa kanunlarının yorumlarını genişleten
ABD Yüksek Mahkemesinden geliyor.
Yargıtay hakimlerinin görevden alınamaz olduğunu
ve atandıktan sonra ömür boyu hizmet ettikleri düşünülünce
bu en demokratik seçenek değil.
İlginç şekilde, kurucuların kendileri bu sorunu erkenden öngörmüş olabilir.
Thomas Jefferson
James Madison'a bir mektubunda,
her siyasi süreç halkın iradesini bozan engellerle dolu olduğundan
değiştirmek zorunda kalmak ya da yürürlükten kaldırmak yerine
her 19 yılda bir yasalar sona ermelidir diye yazmıştır.
Anayasa'nın
temel ilkelerinin süreceğine inansa bile
Dünya'nın ölülere değil yaşayanlara ait olduğunu
vurguladı.