Bạn đang ôn thi?
Hay đang cố làm nhiều việc trong thời gian có hạn?
Căng thẳng là cảm giác khi chúng ta bị quá tải hoặc thách thức.
Nhưng hơn cả một cảm xúc,
sự căng thẳng là phản ứng chạy dọc cơ thể
Trong thời gian ngắn, nó có thể có lợi cho chúng ta,
nhưng khi bị căng thẳng quá nhiều hoặc kéo dài
bản năng "chiến đấu hoặc trốn chạy" với sự căng thẳng
không chỉ làm thay đổi bộ não của bạn
mà còn làm tổn hại đến các cơ quan và tế bào của cơ thể.
Tuyến thượng thận giải phóng các hormone gây căng thẳng
như cortisol và ephinephrine,
còn được gọi là adrenaline và norepinephrine.
Những hormone này theo máu chảy đi khắp cơ thể,
và có thể dễ dàng tới các mạch máu và tim.
Adrenaline khiến tim bạn đập nhanh hơn
và tăng huyết áp, nếu kéo dài sẽ gây ra cao huyết áp.
Cortisol cũng có thể khiến endothelium, hay màng trong của mạch máu
không hoạt động một cách bình thường.
Hiện giờ, các nhà khoa học đã biết rằng đây là những bước đầu tiên
gây ra chứng xơ vữa động mạch
khi cholesterol bám vào thành động mạch.
Những thay đổi này diễn ra cùng lúc làm tăng nguy cơ bị đau tim hoặc đột quỵ.
Khi não bộ của bạn cảm nhận được sự căng thẳng,
nó sẽ kích hoạt hệ thần kinh tự chủ.
Thông qua mạng lưới dây thần kinh này,
não của bạn chuyển thông tin về sự căng thẳng xuống ruột,
hay hệ thần kinh ruột.
Ngoài việc tạo cảm giác bồn chồn,
sự kết nối giữa não và ruột có thể ảnh hưởng tới nhịp điệu co bóp tự nhiên
nhằm tiêu hóa thức ăn trong bụng,
có thể dẫn tới hội chứng ruột kích thích,
và khiến ruột bạn nhạy cảm hơn với axit,
làm bạn hay bị ợ nóng.
Thông qua hệ thần kinh ruột,
sự căng thẳng cũng có thể thay đổi cấu tạo và chức năng của các vi khuẩn trong ruột
điều có thể làm ảnh hưởng tới sức khỏe nói chung và hệ tiêu hóa, nói riêng.
Nói tới hệ tiêu hóa, căng thẳng kinh niên có ảnh hưởng gì tới vòng eo của bạn không?
Có chứ.
Cortisol làm tăng cảm giác thèm ăn,
khiến cơ thể bạn cần phải bổ sung năng lượng
bằng khối lượng lớn đồ ăn giàu carbohydrate, khiến bạn thèm đồ ăn ngon.
Lượng cortisol cao sẽ khiến bạn tăng calo
dưới dạng mỡ nội tạng nằm sâu bên trong.
Loại mỡ này không chỉ khiến tăng số đo vòng eo.
Chính cơ quan giải phóng nhiều hormone
và hóa chất của hệ thống miễn dịch mang tên cytokine,
là thủ phạm làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính,
như bệnh tim và đề kháng insulin.
Trong khi đó, các hormone gây căng thẳng ảnh hưởng tới tế bào qua nhiều cách.
Lúc đầu, chúng giúp tế bào chuẩn bị chống lại "kẻ xâm nhập" và chữa lành vết thương
nhưng căng thẳng kinh niên làm giảm khả năng của một số tế bào miễn dịch,
khiến bạn dễ bị nhiễm trùng và các vết thương chậm lành lại hơn.
Bạn muốn sống lâu ư?
Vậy thì bạn cần phải hạn chế căng thẳng kéo dài.
Bởi vì căng thẳng còn ảnh hưởng cả tới các telomere bị rút ngắn,
đầu mút của các nhiễm sắc thể có thể đo tuổi thọ của tế bào.
Telomere bao bọc ở đầu nhiễm sắc thể
để DNA có thể sao chép mỗi khi có sự phân bào
mà không làm ảnh hưởng đến bộ gen của tế bào,
và chúng sẽ ngắn đi sau mỗi lần phân bào.
Khi telomere trở nên quá ngắn, tế bào không thể phân chia nữa và sẽ chết.
Thế còn chưa hết,
căng thẳng kinh niên còn tàn phá sức khỏe của bạn bằng nhiều cách khác,
như mụn,
rụng tóc,
rối loạn chức năng tình dục,
đau đầu,
căng cơ,
mất tập trung,
mệt mỏi,
và dễ cáu kỉnh.
Thế nghĩa là sao?
Cuộc sống của bạn luôn có nhiều tình huống gây căng thẳng.
Nhưng điều quan trọng cho não bộ và cơ thể bạn
chính là phản ứng của bạn với sự căng thẳng đó.
Nếu bạn coi nó như những thử thách mà bạn có thể kiểm soát và làm chủ được
chứ không phải là mối đe dọa không thể vượt qua,
bạn sẽ làm tốt hơn về ngắn hạn và khỏe mạnh về lâu dài.