Πριν δύο εβδομάδες,
καθόμουν στο τραπέζι
της κουζίνας με τη σύζυγό μου Κάτια,
και συζητούσαμε για το θέμα της σημερινής ομιλίας μου.
Έχουμε έναν 11χρονο γιο, τον λένε Λίνκολν. Καθόταν στο ίδιο τραπέζι
κάνοντας τα μαθηματικά του.
Και στη διάρκεια μιας παύσης της συζήτησής μου
με την Κάτια, κοίταξα τον Λίνκολν
και ξαφνικά αποσβολώθηκα
ενθυμούμενος έναν πελάτη μου.
Ο πελάτης μου ήταν ένας τύπος που τον έλεγαν Γουίλ.
Καταγόταν από το Βόρειο Τέξας.
Ποτέ του δεν γνώρισε καλά τον πατέρα του, επειδή ο πατέρας του εγκατέλειψε
τη μητέρα του όταν αυτή ήταν ακόμα έγκυος.
Έτσι, ήταν δεδομένο ότι θα τον μεγάλωνε μόνη της η μαμά του,
που δεν θα ήταν πρόβλημα
αν, αυτή η συγκεκριμένη μαμά
δεν ήταν παρανοϊκή σχιζοφρενής,
και όταν ο Γουίλ έγινε πέντε χρονών αυτή προσπάθησε να τον σκοτώσει με ένα χασαπομάχαιρο.
Την απομάκρυναν οι αρχές
και μπήκε σε ψυχιατρείο,
και έτσι ο Γουίλ τα επόμενα χρόνια ζούσε με τον μεγαλύτερο αδελφό του
μέχρι που εκείνος αυτοκτόνησε πυροβολώντας τον εαυτό του στην καρδιά.
Μετά από αυτό
ο Γουίλ πήγαινε από το ένα μέλος της οικογένειας στο άλλο,
μέχρι που, στα εννιά του χρόνια, ουσιαστικά ζούσε μόνος του.
Εκείνο το πρωινό που καθόμουν με την Κάτια και τον Λίνκολν, κοίταξα το γιο μου,
και συνειδητοποίησα ότι όταν ο πελάτης μου ο Γουίλ,
ήταν στην ηλικία του,
ήδη ζούσε μόνος του για δύο χρόνια.
Τελικά ο Γουίλ έγινε μέλος μιας συμμορίας
και διέπραξε
κάποια πολύ σοβαρά εγκλήματα,
συμπεριλαμβανομένου, του πλέον σοβαρού,
ενός φρικιαστικού, τραγικού φόνου.
Τελικά ο Γουίλ εκτελέστηκε
ως τιμωρία για το έγκλημά του.
Όμως δεν θέλω
να μιλήσω σήμερα
για την ηθικότητα της θανατικής ποινής. Βεβαίως πιστεύω ότι ο πελάτης μου
δεν θα έπρεπε να εκτελεστεί, όμως αυτό που θα ήθελα να κάνω σήμερα
είναι να μιλήσω για την θανατική ποινή
με ένα τρόπο που δεν έχω ξανακάνει,
μ' ένα τρόπο
που δεν είναι καθόλου αμφιλεγόμενος.
Νομίζω ότι είναι δυνατόν αυτό,
επειδή υπάρχει μια πτυχή
στον διάλογο για την θανατική ποινή -
ίσως η πιο σημαντική πτυχή -
όπου όλοι συμφωνούν,
όπου οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές της θανατικής ποινής
και οι πλέον ορκισμένοι πολέμιοί της
έχουν ακριβώς την ίδια γνώμη.
Αυτή την πτυχή θέλω να διερευνήσω.
Πριν το κάνω αυτό, ωστόσο, θέλω να αφιερώσω λίγα λεπτά για να σας πω πώς
ξεδιπλώνεται μια υπόθεση θανατικής ποινής,
και μετά να σας πω δύο μαθήματα που έχω πάρει τα τελευταία 20 χρόνια
ως δικηγόρος θανατοποινιτών,
παρακολουθώντας πάνω από εκατό υποθέσεις να ξεδιπλώνονται με αυτό τον τρόπο.
Μπορείτε να σκεφτείτε μια υπόθεση θανατικής ποινής σαν μια ιστορία
με τέσσερα κεφάλαια.
Το πρώτο κεφάλαιο κάθε υπόθεσης είναι ακριβώς το ίδιο,
και είναι τραγικό.
Ξεκινά με τον φόνο
ενός αθώου ανθρώπου,
και ακολουθεί η δίκη
όπου ο δολοφόνος καταδικάζεται σε θάνατο,
και αυτή η θανατική ποινή τελικά
επικυρώνεται από το Εφετείο.
Το δεύτερο κεφάλαιο αποτελείται από μια περίπλοκη νομική διαδικασία γνωστή ως
πολιτειακή έφεση κατά της παράνομης κράτησης.
Το τρίτο κεφάλαιο είναι μία ακόμα πιο περίπλοκη νομική διαδικασία γνωστή ως
ομοσπονδιακή διαδικασία κατά της παράνομης κράτησης.
Και το τέταρτο κεφάλαιο
είναι αυτό όπου διάφορα πράγματα μπορούν να συμβούν. Οι δικηγόροι μπορεί να κάνουν αίτηση αναστολής
μπορεί να ξεκινήσουν μια πιο περίπλοκη αντεκδίκηση,
ή μπορεί να μην κάνουν τίποτα απολύτως.
Όμως το τέταρτο κεφάλαιο πάντα τελειώνει
με μία εκτέλεση.
Όταν άρχισα να εκπροσωπώ θανατοποινίτες πριν από περισσότερο 20 χρόνια,
οι θανατοποινίτες δεν είχαν δικαίωμα δικηγόρου ούτε στο δεύτερο
ούτε στο τέταρτο κεφάλαιο της ιστορίας αυτής.
Ήταν μόνοι τους.
Στην πραγματικότητα, ήταν στα τέλη του '80 που απέκτησαν
το δικαίωμα εκπροσώπησης στο τρίτο κεφάλαιο
της ιστορίας.
Οπότε αυτό που μπορούσαν να κάνουν όλοι αυτοί οι θανατοποινίτες
ήταν να στηρίζονται σε εθελοντές δικηγόρους
για να χειριστούν τις νομικές τους διαδικασίες.
Το πρόβλημα είναι ότι υπήρχαν πολλοί περισσότεροι θανατοποινίτες
απ' ό,τι δικηγόροι που είχαν και το ενδιαφέρον αλλά και την επαγγελματική εμπειρία για να δουλέψουν σε τέτοιες υποθέσεις.
Έτσι, αναπόφευκτα,
οι δικηγόροι πήγαιναν σε υποθέσεις που βρίσκονταν ήδη στο κεφάλαιο τέσσερα -
απόλυτα κατανοητό, φυσικά. Αυτές είναι οι πλέον επείγουσες υποθέσεις
αυτοί είναι οι άνθρωποι που βρίσκονται πιο κοντά στην εκτέλεση.
Μερικοί από αυτούς τους δικηγόρους τα κατάφερναν, πετύχαιναν να αναθεωρηθούν οι δίκες των πελατών τους.
Άλλοι κατάφερναν να παρατείνουν τη ζωή των πελατών τους,
μερικές φορές για χρόνια, άλλες για μήνες.
Αυτό όμως που δεν συνέβαινε
ήταν ότι ποτέ δεν υπήρξε σοβαρή και συνεχής μείωση του αριθμού
των ετησίων εκτελέσεων στο Τέξας.
Στην πραγματικότητα, όπως βλέπετε στο γράφημα, από τη στιγμή που το σύστημα εκτελέσεων του Τέξας
ενεργοποιήθηκε στα μέσα προς τα τέλη του '90,
υπήρξαν μόνο κανά δυο χρονιές όπου έπεσαν οι ετήσιες εκτελέσεις
κάτω από τις 20.
Σε μια συνηθισμένη χρονιά στο Τέξας,
κατά μέσο όρο
εκτελούνται δύο άνθρωποι το μήνα.
Μέσα σε λίγα χρόνια στο Τέξας, έχουμε εκτελέσει σχεδόν 40 ανθρώπους, και αυτός ο αριθμός
δεν έχει ποτέ σημειώσει αξιόλογη μείωση τα τελευταία 15 χρόνια.
Παρόλα αυτά, την ίδια στιγμή που συνεχίζουμε να εκτελούμε
περίπου τον ίδιο αριθμό ανθρώπων το χρόνο,
ο αριθμός των ανθρώπων που καταδικάζουμε σε θάνατο
σε ετήσια βάση
έχει πέσει μάλλον κατακόρυφα.
Οπότε έχουμε αυτό το παράδοξο,
που είναι ότι ο αριθμός των ετήσιων εκτελέσεων έχει παραμείνει υψηλός
αλλά ο αριθμός των νέων θανατικών ποινών έχει πέσει.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Δε μπορεί να αποδοθεί στη μείωση των φόνων,
γιατί οι φόνοι δεν έχουν μειωθεί
τόσο κατακόρυφα όσο έχει κατέβει η κόκκινη γραμμή στο γράφημα.
Αυτό που αντιθέτως έχει συμβεί είναι
ότι οι ένορκοι έχουν αρχίσει να καταδικάζουν όλο και περισσότερους ανθρώπους
για το υπόλοιπο της ζωής τους χωρίς τη δυνατότητα αναστολής,
αντί να τους στέλνουν στον θάλαμο εκτελέσεων.
Γιατί έχει συμβεί αυτό;
Δεν συνέβη εξαιτίας της λύσης της λαϊκής υποστήριξης
για τη θανατική ποινή. Οι πολέμιοι της θανατικής ποινής παρηγορούνται πολύ που
η υποστήριξη της θανατικής ποινής στο Τέξας είναι σε πρωτοφανή χαμηλά.
Ξέρετε τι σημαίνει πρωτοφανή χαμηλά στο Τέξας;
Σημαίνει ότι βρίσκεται στο 60%.
Αυτό, τώρα, είναι πραγματικά καλό σε σύγκριση με τα μέσα του '80, όταν
ξεπερνούσε το 80%,
αλλά δεν μπορούμε να εξηγήσουμε την μείωση των θανατικών ποινών και τη σχέση
με την ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αναστολής, λόγω της διάβρωσης της υποστήριξης της
θανατικής ποινής, γιατί ο κόσμος εξακολουθεί να υποστηρίζει τη θανατική ποινή.
Τι προκάλεσε αυτό το φαινόμενο;
Αυτό που συνέβη είναι
ότι οι δικηγόροι
που εκπροσωπούν θανατοποινίτες έχουν μετατοπίσει το ενδιαφέρον τους
στα πρώτα κεφάλαια της ιστορίας της θανατικής ποινής.
Οπότε, πριν 25 χρόνια εστίαζαν στο κεφάλαιο τέσσερα.
Και πήγαν από το κεφάλαιο τέσσερα πριν 25 χρόνια στο κεφάλαιο τρία
στα τέλη του '80.
Και πήγαν από το κεφάλαιο τρία στα τέλη του '80 στο κεφάλαιο δύο
στα μέσα του '90. Και ξεκινώντας από τα μέσα μέχρι τα τέλη του '90
άρχισαν να εστιάζουν στο κεφάλαιο ένα της ιστορίας.
Τώρα μπορεί να πιστεύετε ότι αυτή η μείωση των θανατικών ποινών και η αύξηση
του αριθμού της ισόβιας κάθειρξης είναι καλό πράγμα ή κακό.
Δεν θέλω να το συζητήσω αυτό σήμερα.
Αυτό που θέλω να σας πω είναι ότι ο λόγος που συνέβη αυτό
είναι επειδή οι δικηγόροι των θανατοποινιτών έχουν καταλάβει
ότι όσο νωρίτερα παρεμβαίνεις σε μια υπόθεση
τόσο περισσότερες πιθανότητες έχεις, να σώσεις τη ζωή του πελάτη σου.
Αυτό είναι το πρώτο πράγμα που έμαθα.
Ιδού το δεύτερο πράγμα που έμαθα:
Ο πελάτης μου ο Γουίλ
δεν ήταν η εξαίρεση του κανόνα·
ήταν ο κανόνας.
Μερικές φορές λέω, αν μου πείτε το όνομα ενός θανατοποινίτη -
δεν έχει σημασία σε ποια πολιτεία είναι, δεν έχει σημασία αν τον έχω ξανασυναντήσει -
θα σας γράψω τη βιογραφία του.
Και οκτώ στις δέκα φορές,
οι λεπτομέρειες αυτής της βιογραφίας
θα είναι πάνω κάτω ακριβείς.
Ο λόγος είναι ότι 80% των θανατοποινιτών
είναι άνθρωποι που προέρχονται από το ίδιο είδος δυσλειτουργικής οικογένειας που προήλθε και ο Γουίλ.
Το ογδόντα τοις εκατό των θανατοποινιτών
είναι άνθρωποι που είχαν εκτεθεί
στο σύστημα για τη δικαιοσύνη ανηλίκων.
Αυτό είναι το δεύτερο μάθημα
που έμαθα.
Τώρα βρισκόμαστε ακριβώς στην αιχμή αυτής της πτυχής
όπου όλοι θα συμφωνήσουν.
Κάποιοι παρόντες μπορεί να διαφωνήσουν
για το αν ο Γουίλ θα έπρεπε να είχε εκτελεστεί,
αλλά νομίζω ότι όλοι θα συμφωνήσουν
ότι η καλύτερη εκδοχή της ιστορίας του
θα ήταν μια ιστορία
όπου δεν συμβαίνει κανένας φόνος.
Πώς το κάνουμε αυτό;
Όταν ο γιος μας ο Λίνκολν μελετούσε το πρόβλημα των μαθηματικών
πριν δύο εβδομάδες, ήταν ένα μεγάλο, περίπλοκο πρόβλημα.
Και μάθαινε πώς, όταν έχεις ένα μεγάλο περίπλοκο πρόβλημα,
μερικές φορές η λύση είναι να το σπάσεις σε μικρότερα προβλήματα.
Αυτό κάνουμε με τα περισσότερα προβλήματα - στα μαθηματικά και τη φυσική, ακόμα και στην κοινωνική πολιτική -
τα σπάμε σε μικρότερα, πιο διαχειρίσιμα προβλήματα.
Αλλά πότε-πότε
όπως είπε ο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ,
ο τρόπος για να λύσεις ένα πρόβλημα
είναι να το διογκώσεις.
Ο τρόπος για να λύσουμε αυτό το πρόβλημα
είναι να μεγεθύνουμε το θέμα της θανατικής ποινής.
Πρέπει να πούμε, εντάξει.
Έχουμε αυτά τα τέσσερα κεφάλαια
της ιστορίας της θανατικής ποινής,
αλλά τι συμβαίνει πριν
αρχίσει η ιστορία;
Πώς μπορούμε να παρέμβουμε στη ζωή ενός δολοφόνου
πριν γίνει δολοφόνος;
Τι επιλογές έχουμε
για να σπρώξουμε αυτό το άτομο
μακριά από το δρόμο
που θα οδηγήσει σε ένα αποτέλεσμα που όλοι -
υποστηρικτές και πολέμιοι της θανατικής ποινής -
εξακολουθούν να πιστεύουν
ότι είναι ένα κακό αποτέλεσμα:
ο φόνος ενός αθώου ανθρώπου;
Ξέρετε, μερικές φορές ο κόσμος λέει
ότι δεν είναι όλα
πυρηνική φυσική.
Και με αυτό, αυτό που εννοούν είναι ότι η πυρηνική φυσική είναι πραγματικά περίπλοκη
και αυτό το πρόβλημα για το οποίο μιλάμε τώρα είναι αληθινά απλό.
Λοιπόν, αυτό είναι πυρηνική φυσική·
αυτή είναι η μαθηματική έκφραση
για την ώθηση που δημιουργεί ένας πύραυλος.
Αυτό που συζητάμε σήμερα
είναι το ίδιο περίπλοκο.
Αυτό που συζητάμε σήμερα είναι επίσης
πυρηνική φυσική.
Ο πελάτης μου o Γουίλ
και το 80% των θανατοποινιτών
είχαν πέντε κεφάλαια στη ζωή τους
που προηγήθηκαν
των τεσσάρων κεφαλαίων της ιστορίας της θανατικής ποινής.
Σκέφτομαι αυτά τα πέντε κεφάλαια ως σημεία παρέμβασης,
σημεία στις ζωές τους όπου η κοινωνία
θα μπορούσε να είχε παρέμβει και να τους σπρώξει έξω από το δρόμο που είχαν πάρει
που δημιούργησε μια συνέπεια την οποία όλοι μας - υποστηρικτές
ή πολέμιοι της θανατικής ποινής -
λέμε ότι ήταν ένα κακό αποτέλεσμα.
Τώρα, κατά την διάρκεια αυτών των πέντε κεφαλαίων:
όταν η μητέρα του ήταν έγκυος·
στην νηπιακή του ηλικία·
όταν ήταν στο δημοτικό·
όταν ήταν στο γυμνάσιο και έπειτα στο λύκειο·
και όταν μπλέχτηκε στο σύστημα της δικαιοσύνη για εφήβους - σε κάθε ένα από τα πέντε κεφάλαια,
υπήρχαν πάρα πολλά πράγματα που θα μπορούσε να είχε κάνει η κοινωνία.
Αν, μάλιστα, απλώς φανταστούμε
ότι υπάρχουν πέντε διαφορετικοί τρόποι παρέμβασης, ο τρόπος που η κοινωνία θα μπορούσε να παρέμβει
σε καθένα από τα πέντε αυτά κεφάλαια,
και θα μπορούσαμε να τα ανακατέψουμε όπως θέλουμε,
υπάρχουν 3.000 - πάνω από 3.000 - πιθανές στρατηγικές
που θα μπορούσαμε να επιλέξουμε για να σπρώξουμε παιδιά σαν τον Γουίλ
μακριά από το δρόμο που έχουν πάρει.
Άρα δεν βρίσκομαι εδώ σήμερα
με τη λύση.
Αλλά το γεγονός ότι ακόμα έχουμε πολλά να μάθουμε,
δε σημαίνει ότι δεν ξέρουμε ήδη αρκετά.
Ξέρουμε εμπειρικά από άλλες πολιτείες
ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι παρέμβασης
που θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε στο Τέξας, και σε οποιαδήποτε άλλη πολιτεία που δεν τους χρησιμοποιεί,
για να αποτρέψουμε μια συνέπεια που όλοι συμφωνούμε ότι είναι κακή.
Θα αναφέρω μερικούς.
Δε θα μιλήσω σήμερα για αναμόρφωση του νομικού συστήματος.
Προφανώς αυτό το θέμα είναι κατάλληλο για μια αίθουσα γεμάτη δικηγόρους και δικαστικούς.
Αντιθέτως, ας μιλήσουμε για μερικούς τρόπους παρέμβασης
που όλοι μας μπορούμε να βοηθήσουμε να επιτευχθούν,
επειδή είναι τρόποι παρέμβασης που θα πραγματοποιηθούν
όταν νομοθέτες και πολιτικοί, όταν φορολογούμενοι και πολίτες,
συμφωνήσουν ότι αυτό οφείλουμε να κάνουμε
και έτσι οφείλουμε να ξοδεύουμε τα χρήματά μας.
Θα μπορούσαμε να παρέχουμε παιδική φροντίδα
για τα οικονομικά ασθενέστερα αλλά και για άλλους λόγους προβληματικά παιδιά,
και θα μπορούσαμε να το κάνουμε δωρεάν.
Και θα μπορούσαμε να σπρώχνουμε παιδιά σαν τον Γουίλ μακριά από το δρόμο που έχουν πάρει.
Υπάρχουν άλλες πολιτείες που το κάνουν, αλλά όχι εμείς.
Θα μπορούσαμε να παρέχουμε ειδικά σχολεία, τόσο σε λυκειακό επίπεδο
και σε γυμνασιακό επίπεδο, αλλά ακόμα και σε νηπιακό επίπεδο,
που στοχεύουν σε φτωχά και για άλλους λόγους μη προνομιούχα παιδιά, και ιδιαιτέρως παιδιά
που έχουν εκτεθεί
στο εφηβικό σωφρονιστικό σύστημα.
Υπάρχουν ελάχιστες πολιτείες που το κάνουν αυτό·
όχι το Τέξας.
Υπάρχει και κάτι άλλο που μπορούμε να κάνουμε -
καλά, πολλά θα μπορούσαμε να κάνουμε - υπάρχει ένα πράγμα που
θα μπορούσαμε να κάνουμε και που θα αναφέρω, και αυτό θα είναι το μόνο αμφιλεγόμενο
πράγμα που θα πω σήμερα.
Θα μπορούσαμε να παρεμβαίνουμε
πολύ πιο επιθετικά
στα επικίνδυνα δυσλειτουργικά σπίτια,
απομακρύνοντας τα παιδιά
πριν οι μαμάδες αρπάξουν χασαπομάχαιρα και απειλήσουν να τα σκοτώσουν.
Αν το κάνουμε αυτό,
χρειαζόμαστε ένα μέρος για να τα βάλουμε.
Ακόμα κι αν τα κάνουμε όλα αυτά, κάποια παιδιά θα πέσουν στις εξαιρέσεις
και θα καταλήξουν στο τελευταίο κεφάλαιο πριν αρχίσει η ιστορία του φόνου,
και θα καταλήξουν στο εφηβικό σωφρονιστικό σύστημα.
Ακόμη κι αν συμβεί αυτό,
δεν είναι ακόμα πολύ αργά.
Υπάρχει ακόμα χρόνος να τα ωθήσουμε,
αν σκεφτούμε να τα ωθήσουμε
και όχι να τα τιμωρήσουμε.
Υπάρχουν δύο καθηγητές στα Βορειοανατολικά - ένας στο Γιέιλ και ένας στο Μέριλαντ -
οργανώνουν ένα σχολείο
που είναι προσαρτημένο σε ένα αναμορφωτήριο.
Τα παιδιά είναι φυλακή, αλλά πηγαίνουν σχολείο από τις οκτώ το πρωί
μέχρι τις τέσσερις το απόγευμα.
Τώρα, αυτό ήταν υλικοτεχνικά δύσκολο.
Έπρεπε να στρατολογήσουν δασκάλους
που ήθελαν να διδάξουν μέσα σε φυλακή, έπρεπε να θεσπίσουν αυστηρή
διάκριση ανάμεσα στους ανθρώπους που δουλεύουν στο σχολείο και στους σωφρονιστικούς υπαλλήλους,
και το πλέον δύσκολο, έπρεπε να εφεύρουν ένα νέο πρόγραμμα μαθημάτων επειδή
ξέρετε κάτι;
Οι άνθρωποι δεν μπαινοβγαίνουν στη φυλακή ανά τρίμηνο.
Όμως τα έκαναν όλα αυτά.
Τώρα τι κοινό υπάρχει σε όλα αυτά;
Το κοινό όλων αυτών είναι ότι κοστίζουν χρήματα.
Μερικοί από τους παρόντες ίσως να είναι αρκετά μεγάλοι και να θυμούνται
τον τύπο στο παλιό διαφημιστικό με το φίλτρο λαδιού.
Έλεγε:«Λοιπόν, μπορείς να με πληρώσεις τώρα
ή μπορείς να με πληρώσεις αργότερα.»
Αυτό που κάνουμε
στο σύστημα της θανατικής ποινής
είναι ότι πληρώνουμε αργότερα.
Αλλά η ουσία είναι
ότι για κάθε 15.000 δολάρια που ξοδεύουμε παρεμβαίνοντας
στις ζωές των οικονομικά ασθενέστερων και μη προνομιούχων παιδιών
σε εκείνα τα πρώτα κεφάλαια,
γλιτώνουμε 80.000 δολάρια σε δαπάνες σχετικές με το έγκλημα στην πορεία.
Ακόμα κι αν δεν συμφωνείτε
ότι υπάρχει ηθική επιταγή να το κάνουμε,
είναι λογικό από οικονομική άποψη.
Θέλω να σας πω για την τελευταία συζήτηση που είχα με τον Γουίλ.
Ήταν την ημέρα που θα τον εκτελούσαν,
και απλώς μιλούσαμε.
Δεν υπήρχε τίποτα που θα μπορούσαμε να κάνουμε
για την περίπτωσή του.
Και μιλούσαμε για τη ζωή του.
Και πρώτα μιλούσε για τον μπαμπά του, που σχεδόν δεν τον γνώριζε,
που είχε πεθάνει,
και έπειτα για τη μαμά του,
που την γνώρισε,
που ζούσε ακόμα.
Και του είπα,
«Την ξέρω την ιστορία.
Έχω διαβάσει τα πρακτικά.
Ξέρω ότι προσπάθησε να σε σκοτώσει.»
Είπα, «Αλλά πάντα αναρωτιόμουν αν πραγματικά
το θυμάσαι αυτό.»
Είπα, «Εγώ δεν θυμάμαι τίποτα
απ' όταν ήμουν πέντε χρονών.
Ίσως απλώς να θυμάσαι κάποιον να στο λέει.»
Με κοίταξε και έσκυψε προς το μέρος μου,
και είπε, «Καθηγητά,» - με ήξερε 12 χρόνια, και ακόμα με έλεγε Καθηγητή.
Είπε, «Καθηγητά, δε θέλω να σε προσβάλλω,
αλλά όταν η μάνα σου
παίρνει ένα χασαπομάχαιρο που είναι μεγαλύτερο από σένα,
και σε κυνηγάει στο σπίτι ουρλιάζοντας ότι θα σε σκοτώσει,
και πρέπει να κλειδωθείς στο μπάνιο και ν' ακουμπήσεις στην πόρτα
και να ουρλιάζεις μέχρι να έρθει η αστυνομία»,
με κοίταξε και είπε,
«αυτό δεν το ξεχνάς.»
Ελπίζω ότι υπάρχει ένα πράγμα που όλοι σας δε θα ξεχάσετε:
Στο διάστημα μεταξύ της άφιξής σας εδώ σήμερα το πρωί και της στιγμής που θα κάνουμε διάλειμμα για γεύμα,
θα έχουν γίνει τέσσερις ανθρωποκτονίες
στην Ηνωμένες Πολιτείες.
Θα αφιερώσουμε τεράστιους κοινωνικούς πόρους για να τιμωρήσουμε αυτούς τους ανθρώπους που
διαπράττουν αυτά τα εγκλήματα, και είναι σωστό, γιατί θα πρέπει να τιμωρούμε
αυτούς που κάνουν κακά πράγματα.
Αλλά τρία απ' αυτά τα εγκλήματα είναι αποτρέψιμα.
Αν διευρύνουμε την εικόνα,
και στρέψουμε την προσοχή μας στα πρώτα κεφάλαια,
δεν θα γράψουμε ποτέ την πρώτη πρόταση
που ξεκινά την ιστορία της θανατικής ποινής.
Σας ευχαριστώ.
(Χειροκρότημα)