Την πρώτη φορά που βρέθηκα σε χειρουργείο
και παρακολούθησα πραγματική εγχείριση,
δεν ήξερα τι να περιμένω.
Ήμουν φοιτητής Μηχανολογίας.
Νόμιζα ότι θα ήταν όπως στην τηλεόραση.
Δυσοίωνη μουσική να παίζει στο παρασκήνιο,
σταγόνες ιδρώτα να τρέχουν από το πρόσωπο του χειρουργού.
Αλλά δεν ήταν καθόλου έτσι τα πράγματα.
Όντως έπαιζε μουσική εκείνη την ημέρα,
ήταν τα «Τα καλύτερα της Μαντόνα». (Γέλια)
Υπήρχε επίσης πληθώρα συζητήσεων.
Όχι μόνο για τον καρδιακό ρυθμό του ασθενούς,
αλλά και για αθλητικά και για τα πλάνα του Σαββατοκύριακου.
Από τότε, όσες περισσότερες επεμβάσεις έβλεπα,
τόσο συνειδητοποιούσα ότι έτσι γίνονται.
Κατά περίεργο τρόπο, μοιάζουν σαν μια κοινή μέρα.
Αλλά κάθε τόσο
η μουσική παύει,
όλοι σταματούν να μιλούν
και καρφώνουν τη ματιά τους ακριβώς στο ίδιο πράγμα.
Τότε ακριβώς καταλαβαίνεις
ότι κάτι απολύτως κρίσιμο και επικίνδυνο συμβαίνει.
Την πρώτη φορά που είδα κάτι τέτοιο
παρακολουθούσα ένα είδος χειρουργείου
που ονομάζεται «λαπαροσκοπική επέμβαση».
Για όσους από εσάς που δεν είστε εξοικειωμένοι,
στη λαπαροσκοπική επέμβαση, αντί για μία μεγάλη ανοιχτή τομή
όπως συνηθίζεται στις επεμβάσεις,
ο χειρουργός δημιουργεί
αυτές τις τρεις ή περισσότερες μικρές τομές στον ασθενή.
Στη συνέχεια εισάγει αυτά τα μακριά, λεπτά εργαλεία
και μία κάμερα
και στην ουσία κάνει όλη τη διαδικασία μέσα στον ασθενή.
Είναι σπουδαίο επειδή υπάρχει πολύ μικρότερος κίνδυνος μόλυνσης,
πολύ λιγότερος πόνος, μικρότερος χρόνος αποκατάστασης.
Αλλά υπάρχει όμως ένα ρίσκο.
Επειδή αυτές οι τομές δημιουργούνται
με μια μακριά μυτερή συσκευή
που ονομάζεται «τροκάρ».
Ο χειρουργός παίρνει αυτή τη συσκευή
και την πιέζει στην κοιλιακή χώρα
μέχρι να την τρυπήσει.
Ο λόγος λοιπόν για τον οποίο όλοι μέσα στο χειρουργείο
κοιτούσαν αυτή τη συσκευή εκείνη την ημέρα
ήταν επειδή ο χειρουργός έπρεπε να είναι απόλυτα προσεκτικός
ώστε να μην τη βυθίσει πολύ
και τρυπήσει τα όργανα και τα αγγεία που βρίσκονται πιο μέσα.
Αλλά το πρόβλημα ίσως είναι αρκετά γνωστό σε όλους σας
επειδή είμαι βέβαιος ότι το έχετε αντιμετωπίσει και κάπου αλλού.
(Γέλια)
Το θυμάστε;
(Χειροκρότημα)
Γνωρίζατε ότι ανά πάσα στιγμή
εκείνο το καλαμάκι επρόκειτο να βυθιστεί
και δεν γνωρίζατε εάν θα βγει από την άλλη μεριά
κατευθείαν στο χέρι σας,
ή θα γεμίζατε παντού χυμό,
αλλά ήσαστε τρομοκρατημένοι. Σωστά;
Κάθε φορά που το κάνατε,
βιώνατε τις ίδιες θεμελιώδεις αρχές της φυσικής
που παρακολουθούσα στην αίθουσα του χειρουργείου εκείνη τη μέρα.
Αποδεικνύεται λοιπόν ότι είναι πραγματικά ένα πρόβλημα.
Το 2003 ο οργανισμός φαρμάκων κατ' ουσίαν βγήκε και είπε
ότι οι τομές με το τροκάρ ίσως είναι το πιο επικίνδυνο στάδιο
στην ελάχιστα επεμβατική χειρουργική.
Το 2009 επίσης, βλέπουμε ένα έγγραφο το οποίο γράφει
ότι τα τροκάρ ευθύνονται για πάνω από τις μισές κύριες επιπλοκές
στη λαπαροσκοπική χειρουργική.
Παρεμπιπτόντως, αυτή η μέθοδος δεν έχει αλλάξει εδώ και 25 χρόνια.
Έτσι όταν άρχισα το μεταπτυχιακό μου
ήθελα να δουλέψω πάνω σε αυτό.
Προσπαθούσα να εξηγήσω σε έναν φίλο μου
πάνω σε τι ακριβώς εργαζόμουν και του είπα,
«Είναι όπως όταν τρυπάς ένα τοίχο
για να κρεμάσεις κάτι στο διαμέρισμά σου».
Υπάρχει αυτή η στιγμή κατά την οποία, το τρυπάνι πρώτα τρυπά τον τοίχο
και στη συνέχεια υπάρχει αυτή η βύθιση. Σωστά;
Με κοίταξε λοιπόν και είπε,
«Εννοείς όπως όταν τρυπούν τους εγκεφάλους των ανθρώπων;»
Το μόνο που είπα ήταν, «Ορίστε;»
(Γέλια)
Στη συνέχεια το έψαξα και όντως κάνουν παρακεντήσεις σε εγκεφάλους.
Πολλές νευροχειρουργικές επεμβάσεις
στην πραγματικότητα ξεκινούν με μία διάτρηση στο κρανίο.
Όπου εάν ο χειρουργός δεν προσέξει,
μπορεί να τρυπήσει απευθείας τον εγκέφαλο.
Εκείνη τη στιγμή ήταν που άρχισα να σκέφτομαι,
εντάξει λοιπόν, κρανιακή διάτρηση, λαπαροσκοπική επέμβαση,
γιατί όχι και άλλοι τομείς της ιατρικής;
Σκεφτείτε το, πότε πήγατε τελευταία φορά στο γιατρό
και δεν σας τσίμπησε με κάτι; (Γέλια)
Η αλήθεια είναι λοιπόν
ότι στην ιατρική το τρύπημα βρίσκεται παντού.
Εδώ είναι μερικές μόνο από τις επεμβάσεις που βρήκα
που περιλαμβάνουν κάποιο στάδιο διάτρησης του ιστού.
Αν πάρουμε μόνο τρεις από αυτές,
λαπαροσκοπική επέμβαση, επισκληρίδιος και κρανική διάτρηση,
αυτές οι επεμβάσεις μετρούν πάνω από 30.000 επιπλοκές
κάθε χρόνο μόνο σε αυτή τη χώρα.
Πιστεύω ότι είναι ένα πρόβλημα που αξίζει να λυθεί.
Ας δούμε λοιπόν κάποιες από τις συσκευές
που χρησιμοποιούνται σε αυτά τα είδη επεμβάσεων.
Ανέφερα την επισκληρίδιο, αυτή είναι μια επισκληρίδιος βελόνα.
Κάνει την παρακέντηση στους συνδέσμους της σπονδυλικής στήλης
για τη χορήγηση αναισθητικού κατά τον τοκετό.
Εδώ είναι ένα σετ οργάνων για βιοψία μυελού των οστών.
Στην πραγματικότητα εισέρχονται στο οστό
και συγκεντρώνουν μυελό των οστών ή δείγμα από κακώσεις των οστών.
Ήδη σας παρουσίασα το τροκάρ από τη λαπαροσκόπηση,
αλλά δείτε το ξανά.
Εδώ είναι μια ξιφολόγχη από τον εμφύλιο.
(Γέλια)
Αν σας είχα πει ότι ήταν μια ιατρική συσκευή παρακέντησης
πιθανότατα να με είχατε πιστέψει.
Γιατί, ποια είναι η διαφορά μεταξύ τους;
Έτσι, όσο περισσότερο έκανα αυτή την έρευνα
τόσο πίστευα ότι πρέπει να υπάρχει καλύτερος τρόπος για να το κάνουμε.
Το κλειδί λοιπόν για εμένα σε αυτό το πρόβλημα
ότι όλες αυτές οι διαφορετικές συσκευές παρακέντησης
μοιράζονται ένα κοινό σύνολο θεμελιωδών αρχών της φυσικής.
Ποιες είναι αυτές οι βασικές αρχές;
Ας πάμε πίσω στο τρύπημα του τοίχου.
Εφαρμόζετε μία δύναμη μέσω του τρυπανιού προς τον τοίχο. Σωστά;
Ο Νεύτωνας λέει ότι ο τοίχος επίσης θα εφαρμόσει μια δύναμη,
ίση και αντίθετη.
Καθώς τρυπάτε λοιπόν τον τοίχο,
αυτές οι δυνάμεις ισορροπούν.
Αλλά υπάρχει εκείνη η στιγμή
όπου το δράπανο τρυπά την άλλη μεριά του τοίχου
και τότε ο τοίχος δεν μπορεί πλέον να εφαρμόσει αντίθετη δύναμη.
Το μυαλό σας όμως δεν αντιδρά στην αλλαγή δύναμης.
Για το χιλιοστό του δευτερολέπτου,
ή όσο χρειαστεί να αντιδράσετε, εξακολουθείτε να πιέζετε
και αυτή η μη ισορροπημένη δύναμη προκαλεί επιτάχυνση,
η οποία μας δίνει αυτή τη βύθιση.
Αλλά πώς θα ήταν, αν κατά τη στιγμή του ξετρυπήματος
μπορούσατε να τραβήξετε το τρυπάνι πίσω;
Ουσιαστικά να αντισταθείτε στην επιτάχυνση προς τα εμπρός.
Αυτό λοιπόν έθεσα ως στόχο να κάνω.
Έχετε λοιπόν μια συσκευή
με κάποιου είδους αιχμηρή μύτη για να μπορεί να τρυπά τον ιστό.
Ποιος είναι ο απλούστερος τρόπος για να τραβήξετε αυτή τη μύτη πίσω;
Εγώ επίλεξα ένα ελατήριο.
Όποτε εκτείνετε το ελατήριο, βγαίνει η εν λόγω μύτη έξω,
έτοιμη να τρυπήσει τον ιστό,
το ελατήριο θέλει να την τραβήξει πίσω.
Πώς διατηρούμε τη μύτη στη θέση της
μέχρι τη στιγμή της διάτρησης;
Χρησιμοποιώ αυτό το μηχανισμό.
Όταν η μύτη της συσκευής πιέζει τον ιστό,
ο μηχανισμός ανοίγει προς τα έξω και σφηνώνει στα τοιχώματα.
Η τριβή που δημιουργείται
τον σταθεροποιεί και δεν αφήνει το ελατήριο να μαζέψει τη μύτη.
Τη στιγμή όμως της διάτρησης,
ο ιστός δεν φέρνει αντίσταση στη μύτη πλέον.
Έτσι ο μηχανισμός απελευθερώνεται και το ελατήριο μαζεύει τη μύτη.
Ας δούμε τι συμβαίνει σε αργή κίνηση.
Είναι σχεδόν 2.000 καρέ το δευτερόλεπτο
και θα ήθελα να παρατηρήσετε τη μύτη
που είναι στο κάτω μέρος, έτοιμη να τρυπήσει τον ιστό.
Θα δείτε ότι ακριβώς τη στιγμή της διάτρησης,
ο μηχανισμός απελευθερώνεται και μαζεύει τη μύτη επάνω.
Θέλω να σας το δείξω ξανά, από πιο κοντινή λήψη.
Θα δείτε την αιχμηρή άκρη της μύτης,
όπου μόλις τρυπήσει την ελαστική μεμβράνη,
θα εξαφανιστεί μέσα σε αυτό το λευκό αμβλύ περίβλημα.
Ακριβώς εδώ.
Αυτό συμβαίνει μέσα σε 4 εκατοστά του δευτερολέπτου μετά τη διάτρηση.
Καθώς αυτή η συσκευή σχεδιάστηκε για να αντιμετωπίσει τη φυσική της διάτρησης
και όχι τις ιδιαιτερότητες της κρανιακής
ή λαπαροσκοπικής χειρουργικής, ή άλλων επεμβάσεων,
είναι εφαρμόσιμη σε διάφορες ιατρικές πρακτικές
και σε διαφορετικές κλίμακες μήκους.
Αλλά δεν είχε πάντα αυτή τη μορφή.
Αυτό είνα το πρώτο μου πρωτότυπο.
Ναι, αυτά είναι ξυλάκια από γρανίτες, (Γέλια)
και υπάρχει ένα λαστιχάκι στην κορυφή.
Χρειάστηκα περίπου 30 λεπτά για να το φτιάξω, αλλά λειτούργησε.
Αποδείχθηκε ότι η ιδέα μου δούλευε
και δικαιολόγησε τα επόμενα δύο χρόνια μελέτης μου πάνω σε αυτό το σχέδιο.
Δούλεψα πάνω σε αυτό διότι
αυτό το πρόβλημα με καταγοήτευσε.
Με κράτησε ξάγρυπνο τα βράδια.
Αλλά πιστεύω ότι θα πρέπει να συναρπάσει και εσάς.
Επειδή όπως σας είπα, το τρύπημα είναι παντού.
Αυτό σημαίνει ότι κάποια στιγμή θα είναι και δικό σας πρόβλημα.
Εκείνη την πρώτη ημέρα στο χειρουργείο
δεν περίμενα ότι θα βρισκόμουν ποτέ στο άλλο άκρο ενός τροκάρ.
Αλλά πέρυσι, έπαθα σκωληκοειδίτιδα καθώς επισκεπτόμουν την Ελλάδα.
Έτσι, ήμουν σε ένα νοσοκομείο των Αθηνών
και ο χειρουργός μου έλεγε
ότι θα μου έκανε λαπαροσκοπική επέμβαση.
Θα αφαιρούσε τον σκωληκοειδίτη μέσα από αυτές τις μικρές τομές.
Μου έλεγε τι να περιμένω για την ανάρρωση
και το τι επρόκειτο να συμβεί.
Με ρώτησε, «Έχεις κάποια απορία;»
«Μόνο μία, γιατρέ. Τί είδους τροκάρ χρησιμοποιείτε;»
Η αγαπημένη μου φράση λοιπόν, για τη λαπαροσκοπική χειρουργική
προέρχεται από τον Δόκτωρα Τζακόμπιους.
Ο οποίος και είπε ότι
«Είναι η ίδια η διάτρηση που προκαλεί τον κίνδυνο».
Είναι η αγαπημένη μου φράση γιατί ο Τζακόμπιους
ήταν ο πρώτος που πραγματοποίησε λαπαροσκοπική επέμβαση σε ανθρώπους
και το έγραψε αυτό το 1912.
Είναι κάτι που τραυματίζει ή και σκοτώνει τους ανθρώπους πάνω από 100 χρόνια.
Είναι εύκολο να σκεφτούμε ότι για κάθε μεγάλο πρόβλημα,
κάποια ομάδα ειδικών εργάζεται όλο το εικοσιτετράωρο για να το λύσει.
Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι πάντοτε έτσι τα πράγματα.
Πρέπει να βελτιωθούμε στο να βρίσκουμε αυτά τα προβλήματα
και να ανακαλύπτουμε τρόπους για να τα λύνουμε.
Επομένως, εάν αντιμετωπίσετε ένα πρόβλημα που σας δυσκολεύει,
αφήστε το να σας κρατήσει ξάγρυπνους.
Επιτρέψτε στον εαυτό σας να γοητευθεί από αυτό,
επειδή υπάρχουν τόσες πολλές ζωές για να σώσουμε.
(Χειροκρότημα)