A maioría da xente tomará pílulas,
poñeranlle unha inxección
ou tomará algún tipo de fármaco ao longo das súa vidas,
pero a maioría non sabemos como estas substancias actúan realmente.
Como impactan os compostos na forma en que fisicamente sentimos,
pensamos,
ou incluso nos comportamos?
Na maioría dos casos, isto depende de como o fármaco altera a comunicación
entre as células no cerebro.
Hai diversas formas en que iso pode pasar.
Mais antes de que chegue ao cerebro,
calquera fármaco debe chegar antes á corrente sanguínea
nunha viaxe que pode levar a calquera sitio de segundos a horas,
dependendo de factores como a forma de administralo.
O método máis lento é tomar o fármaco por vía oral
porque debe ser absorbido polo noso sistema dixestivo
antes de facer efecto.
Inhalar un fármaco fai que chegue ao fluxo sanguíneo máis rápido.
E inxectalo por vía intravenosa é a forma máis rápida
porque bombea as substancias químicas directamente no sangue.
Unha vez aí, o fármaco acada rapidamente as portas do seu destino, o cerebro.
A entrada a este órgano está vixiada pola barreira hematoencefálica,
que separa o sangue do sistema nervioso
para manter fóra substancias potencialmente perigosas.
Todos os fármacos deben ter unha composición química específica
que lles dá a chave para abrir a barreira e atravesala.
Xa dentro, os fármacos interfiren o funcionamento normal do cerebro
dirixíndose á rede de neuronas e sinapses.
As neuronas son células cerebrais que teñen un núcleo, dendritas e un axón.
As sinapses son estruturas situadas ao longo das dendritas ou do axón
que permiten o intercambio de sinais electroquímicas entre as neuronas.
Eses sinais toman a forma de substancias químicas chamadas neurotransmisores.
Cada neurotransmisor xoga un rol diferente e regula o noso comportamento,
emocións e coñecemento.
Pero todos traballan dunha ou dúas formas:
Poden inhibir a neurona receptora
limitando a súa actividade,
ou ben poden excitala,
creando un novo sinal electroquímico que se estende ao longo da rede.
Calquera neutrotransmisor restante degrádase normalmente
ou reabsórbese na neurona transmisora.
A efectividade do fármaco xorde da súa habilidade
para manipular estas transmisións sinápticas
en diferentes fases do proceso.
Isto produce un aumento ou unha diminución
na cantidade de neurotransmisores que se estenden.
Por exemplo, antidepresivos comúns, como os ISRS,
paran a recaptación da serotonina,
un neurotransmisor que axusta os nosos estados de ánimo.
Isto acaba por introducir máis cantidade dela na rede neuronal.
Mentres, os calmantes, como a morfina,
aumentan o nivel de serotonina e noradrenalina,
que regulan a enerxía,
a excitación,
o estado de alerta e o pracer.
Eses mesmos neurotransmisores tamén afectan aos receptores de endorfina,
reducindo a percepción da dor.
Os sedantes funcionan aumentando a produción de GABA
para inhibir actividade neuronal
ao pór a persoa nun estado relaxado ou sedado.
E que hai de fármacos ilegais ou ilícitos?
Estes teñen un forte impacto no cerebro que aínda estamos intentado comprender.
A metanfetamina, unha anfetamina,
induce a liberación duradeira de dopamina,
un neurotransmisor conectado á idea da recompensa e do pracer.
Tamén activa os receptores de noradrenalina,
que aumenta o ritmo cardíaco, dilata as pupilas,
e activa una resposta de enfrentamento ou fuxida do corpo.
A cocaína bloquea a recaptacion de dopamina e serotonina,
e introduce máis dentro da rede neuronal
onde estimulan a enerxía,
crean sentimentos de euforia
e conteñen o apetito.
As drogas alucinóxenas teñen algúns dos efectos máis enigmáticos.
Substancias como o LSD,
a mescalina
e o DMT
bloquean a liberación de serotonina,
que regula o estado de ánimo e a impulsividade.
Tamén teñen impacto nos circuítos neuronais
involucrados na percepción, na aprendizaxe e na regulación da conduta.
Isto pode explicar por que estes fármacos teñen un impacto tan grande.
Incluso se algúns destes efectos soan fascinantes,
hai razóns polas que estes fármacos están controlados e son a miúdo ilegais.
Os fármacos teñen o poder de alterar a química do cerebro
e o seu uso repetido pode reconfigurar permanentemente a rede neuronal
que mantén a nosa capacidade
para pensar, tomar decisións,
aprender
e lembrar cousas.
Hai aínda moito que non sabemos sobre os fármacos e os seus efectos,
tanto bos como malos.
Pero os que coñecemos son os que estudamos de cerca
e convertemos en fármacos efectivos.
A medida que crece o noso coñecemento sobre os fármacos e o cerebro,
tamén aumentarán as posibilidades
de tratar moitos dos problemas médicos que desconcertan aos investigadores.