Tôi sẽ nói về thế kỉ 17
Tôi mong không làm mất lòng ai
Sau khi tôi phát minh ra PCR,
tôi cảm thấy cần một sự thay đổi
Tôi chuyển đến La Jolla và học lướt sóng
Tôi định cư ở bờ biển suốt một thời gian dài
Khi những tay lướt sóng ngoài kia
đợi sóng đến,
nếu chưa từng đến đó, chắc bạn sẽ tự hỏi họ đang làm gì vậy?
Đôi khi phải chờ 10 - 15 phút,
mới có sóng đến
Họ thường nói chuyện về thế kỉ 17
Bạn biết đó, họ là những kẻ có tiếng xấu trên thế giới
Người ta nghĩ người thời đó là loại ít học
Một ngày, có người khuyên tôi đọc một quyển sách
Có tên là --
"Chiếc máy bơm không khí",
hay đại loại "Con tàu" khổng lồ và Chiếc máy bơm không khí"
Nó thực sự là một quyển sách kỳ quặc về thế kỷ 17
Tôi nhận ra nguồn gốc
của cách mà tôi suy nghĩ
chỉ là cách tự nhiên để nghĩ về mọi vật
Bạn biết đấy, từ khi sinh ra tôi đã suy nghĩ theo hướng đó,
và tôi vẫn luôn muốn giống như một nhà khoa học nhí
khi tôi tìm tòi điều gì đó,
Tôi đều áp dụng những phương pháp khoa học Tôi đã không quá bất ngờ
khi lần đầu tiên họ chỉ tôi cách --
cách mà bạn nên nghiên cứu khoa học
bởi tôi vốn đã luôn làm khoa học như thế vì sở thích của tôi bất kỳ thứ gì
Nhưng không phải thế, chúng chưa bao giờ xảy ra với tôi
rằng nó phải được phát minh ra
và rằng nó đã được phát minh ra
chỉ mới 350 năm trước
Bạn biết đấy,
như khi nó xảy ra ở Anh, và Đức, và Ý,
vào khoảng cùng 1 thời điểm
Và câu chuyện về điều đó,
đối với tôi, nó thật mê hoặc
Cho nên tôi sẽ nói một chút về chuyện đó,
và chuyện chính xác thì các nhà khoa học phải làm gì
Nó giống như là --
Khi vua Charles đệ nhất bị chặt đầu
đâu đó hồi đầu thế kỷ 17.
Và kẻ kiêu ngạo người Anh, Cromwell
cùng một lũ người của Đảng Cộng Hòa gì đó,
nhưng không giống loại Đảng Cộng Hòa của chúng ta
Họ thay đổi bộ máy chính quyền, và nó không có tác dụng.
Và
Vua Charles đệ nhị, người con trai,
cuối cùng đã được trở lại trên ngai vàng nước Anh.
Ông ấy cảm thấy lo lắng, vì cha mình,
đã từng bị xử tử vì làm Vua nước Anh
Và ông ấy lo về một sự thật
rằng những cuộc nói chuyện được diễn ra
trong những quán bar
sẽ trở thành ---
cái này hơi khó tin một chút,
nhưng người Anh ở thế kỉ 17,
họ bắt đầu nói về,
triết học các kiểu trong quán bar.
Họ không có tivi,
và cũng không có trận bóng nào để xem.
Và họ cứ trở nên rất bực bội,
rồi bỗng nhiên tất cả đổ ra đường và đánh nhau
về những vấn đề chẳng hạn như
Robert Boyle liệu có ổn không nếu chế tạo được
cái máy hút chân không.\
Lúc bấy giờ, Boyle là bạn của Charles đệ nhị.
Ông là một con chiên vào những ngày cuối tuần,
nhưng trong tuần thì ông lại là một nhà khoa học
(Cười)
Điều mà -- vào thời đó thì
đại loại là, bạn biết đó --
nếu bạn tạo ra thứ này-- anh ấy đã tạo ra thiết bị nho nhỏ,
giống như kiểu cái ống bơm xe đạp
nhưng ngược lại, có thể rút hết không khí ra ngoài --
bạn biết hộp đựng chuông chứ? Thứ mà,
bạn nhặt lên, đặt nó xuống, và nó có một dấu niêm phong,
và bạn có thể thấy hết bên trong,
bạn có thể thấy có gì diễn ra bên trong nó
Nhưng điều anh ta đang cố làm là rút hết không khí ra ngoài,
và quan sát chuyện gì xảy ra bên trong.
Tôi nghĩ một trong những thí nghiệm đầu tiên anh ta đã làm
là anh ta đưa 1 con chim vào trong đó
Và người ở thế kỷ 17,
họ thật sự không hiểu chuyện theo cách mà chúng ta hiểu
về điều này, rằng không khí là
một đống các phân tử khác nhau,
và chúng ta hít nó vào là có mục đích
Ý tôi là, cá không biết gì nhiều về nước,
và con người lúc đó không biết nhiều về không khí
Nhưng cả hai đều bắt đầu khám phá.
Anh ta đưa con chim vào trong, rút hết không khí ra ngoài,
và con chim đó chết. Và anh ta nói, hmm...
Anh ta gọi những gì mình đã làm --
lúc đó thì họ không gọi nó là máy hút chân không.
Giờ bạn gọi nó là máy hút chân không; nhưng anh ta đã gọi là máy hút bụi.
Phải không? Và ngay lập tức,
anh gặp rắc rối với giới giáo sĩ địa phương
họ nói ông ta không thể tạo ra máy hút bụi.
À, uh --
(Cười)
Aristotle nói rằng thiên nhiên ghét cay ghét đắng nó.
Tôi nghĩ có lẽ đó là một cách truyền đạt tệ,
nhưng lúc đó người ta tin vào những gì chính quyền nói.
Và bạn biết đấy, Boyle nói, "Chết tiệt"
"Tôi tạo ra mấy thứ đó bằng tất cả thời gian tôi có"
"Ý tôi là, bất kể là thứ gì mà đã giết con chim đó"
"và tôi sẽ gọi nó là máy hút bụi"
Và những người sùng đạo nói rằng
"Nếu Chúa muốn anh tạo ra --"
ý tôi là, Chúa có mặt ở khắp nơi,
đó là một quy tắc của họ, Chúa hiện hữu mọi nơi.
Và một cái máy hút bụi -- lại không có gì trong đó cả,
"cho nên Chúa không thể ở trong đó"
"Vì vậy, nhà thờ có đề cập anh không được làm ra máy hút bụi"
Và Boyle nói, "thật ngớ ngẩn"
"Nếu bạn muốn gọi nó là vô thần,"
"Cứ việc gọi nó là vô thần"
"Nhưng đó không phải việc của tôi. Tôi hứng thú với điều đó"
"Tôi chế tạo vào cuối tuần. Và kiểu --"
"điều tôi đang làm là tìm hiểu chuyện gì xảy ra"
"khi bạn hút hết mọi thứ ra khỏi gian phòng."
Và anh ta làm tất cả những thí nghiệm nhỏ đáng yêu như thế
Một lần anh ta có 1 bánh xe nhỏ
như một chiếc quạt, mà nó
được đính vào khá lỏng lẻo, nên có thể tự xoay
Anh ta có một chiếc quạt khác trái ngược lại
mà giống như --
ý tôi là, nếu để tôi làm thì nó sẽ như 1 cái dây chun
bao quanh một cái quạt đồ chơi
Tôi biết chính xác cách anh ta làm; tôi từng thấy những bản vẽ
Nó là 2 chiếc quạt, một chiếc anh ta có thể xoay từ bên ngoài
sau khi anh ta lắp đặt máy hút bụi,
và anh ta phát hiện ra rằng nếu rút hết không khí ra bên ngoài,
chiếc quạt này sẽ không làm quay chiếc còn lại nữa, đúng chứ?
Có thứ gì đó đang thiếu, bạn biết đó. Ý tôi là-
khá là lạ khi nghĩ có ai đó phải làm thí nghiệm để chứng minh điều này,
nhưng đó là những gì diễn ra hồi đó
Và có một cuộc tranh luận rất sôi nổi về chuyện đó
bạn biết đó, trong các hầm rượu và quán cà phê và đại loại vậy
Và Charles
bắt đầu không thích điều này
Charles đệ nhị đại khái nói rằng, bạn nên giữ nó --
hãy kiếm một nơi mà bạn có thể làm những việc chế tạo như vậy
nơi người ta không trở nên rất là -- bạn biết đó,
chúng ta không muốn -- người dân nổi giận với tôi lần nữa. Nên --
Bởi vì khi họ bắt đầu nói về tôn giáo
và khoa học và những thứ tương tự,
đó là khi nó đã khiến cha ông ta gặp rắc rối
Vây nên,
Charles nói, "Tôi sẽ cung cấp tiền"
"Cho các anh một tòa nhà"
"Các anh có thể đến gặp nhau trong đó
nhưng miễn đừng nói chuyện về tôn giáo"
Và thỏa thuận này ổn đối với Boyle
Anh ta nói, "OK, chúng tôi sẽ bắt đầu tổ chức những cuộc gặp"
Và bất cứ ai muốn làm khoa học --
Đây là khoảng thời điểm Isaac Newton bắt đầu nghĩ ra
rất nhiều những điều thú vị
Và có đủ các thể loại người đã đến với Xã Hội Hoàng Gia,
họ gọi nó như vậy. Bạn sẽ phải ăn mặc khá là lịch sự
Nó không giống một buổi hội nghị TED đâu
Tiêu chí duy nhất lúc đó là bạn phải --
trông như một quý ông, và họ sẽ để cho bất kì ai đến
Không cần phải là một thành viên
Và như vậy, họ cứ thế đến đó
Bất cứ ai chuẩn bị trình diễn một thí nghiệm,
đây là khái niệm khá mới mẻ hồi đó
chứng minh vài nguyên tắc,
họ phải làm điều đó trên sân khấu cho tất cả mọi người cùng xem
Vì vậy họ --
phần thật sự quan trọng của việc này là,
bạn không được nói chuyện
về hệ quả cuối cùng, ví dụ.
Chúa được đưa ra khỏi bức tranh
Bản chất thật sự của thực tế không phải là vấn đề
Bạn không được nói chuyện về bản chất tuyệt đối của bất cứ thứ gì
Bạn không được nói chuyện về điều gì mà
bạn không thể chứng minh
Nên nếu có ai đó thấy được, bạn có thể nói, đây là cách máy hoạt động,
đây là những gì chúng tôi làm, và đây là những gì xảy ra
Và thấy những điều xảy ra, thì được phép
khái quát,
và nói, tôi chắc chắn điều này sẽ xảy ra bất kì thời điểm nào
chúng tôi làm những thứ thế này
Và như thế bạn có thể bắt đầu tạo ra một số luật lệ
Bạn nói, mỗi khi bạn có trạng thái của máy hút
bạn sẽ khám phá ra là bánh xe này sẽ không làm xoay bánh xe khác,
nếu sự liên kết duy nhất giữa chúng
là bất kì cái gì đã từng tồn tại ở đó trước trạng thái máy hút
Nến không thể cháy trong máy hút,
vậy nên, có lẽ là pháo cũng không thể
Không rõ ràng rằng pháo có thật sự như vậy hay không
nhưng họ không biết điều đó
Họ làm gì có pháo. Nhưng họ --
(Cười)
-- bạn có thể bịa ra luật, nó chỉ cần phải có mối liên kết
với những thứ mà bạn đã có thể chứng minh
Và phần lớn những minh chứng phải được nhìn thấy tận mắt
Ví dụ bạn làm một thí nghiệm trên sân khấu,
mà không ai nhìn thấy, chỉ có thể nghe thấy,họ sẽ nghĩ bạn quái đản
Ý tôi, thực tế là những gì bạn thấy được
Đây không phải quy định minh bạch tại những buổi họp
nhưng tôi chắc chắn nó cũng là một phần Nếu người ta nghe những giọng nói,
mà không nhìn thấy và liên kết chúng với một ai đó,
thì người đó có lẽ không ở đấy
Nhưng ý tưởng tổng quát là bạn chỉ có thể
bạn chỉ có thể thực sự nói về mọi vật ở nơi đó
khi nó có bản chất thực nghiệm nào đó
Không quan trọng việc Thomas Hobbes,
một nhà triết học địa phương,
nói gì về điều này, bạn biết đấy,
bởi vì bạn không nói về hệ quả cuối cùng
Điều đang xảy ra ở đây
giữa thế kỉ 17,
là thứ mà đã trở thành lĩnh vực của tôi --
khoa học, khoa học thực nghiệm --
đã tự tháo lui,
một cách hữu hình, vì ta phải làm nó trong một căn phòng,
nhưng nó cũng là về -- điều mà đã xảy ra thật tuyệt vời
Khoa học đã được đồng bộ
với thần học thuyết, và triết học.
và -- toán học,
thứ mà thực sự không phải khoa học
Nhưng khoa học thực nghiệm đã được buộc chặt với tất cả những thứ đó
Và phần toán học
và phần khoa học thực nghiệm
đã tháo lui khỏi triết học
Và -- mọi thứ --
chúng ta không bao giờ nhìn lại
Mọi chuyện trở nên thật tuyệt từ lúc đó
Ý tôi là -- nó -- gỡ rối một thứ mà đã từng hết sức cản trở
công nghệ khỏi việc phát triển
Và tất cả mọi người trong căn phòng này --
Đây là mới chỉ 350 năm trước.
Hãy nhớ đó là một khoảng thời gian ngắn
Có lẽ 300.000 năm trước
hầu hết chúng ta, tổ tiên của hầu hết chúng ta trong phòng này,
đi lên từ Châu Phi và đã rẽ trái
Bạn biết đấy, những người rẽ phải, có vài người như vậy
trong bản dịch của người Nhật.
Nhưng chuyện đó đã xảy ra rất lâu về trước
so với
350 năm ngắn ngủi
Nhưng trong vòng 350 năm đó,
nơi đó đã trải qua rất nhiều thay đổi
Thật ra, có lẽ mọi người trong phòng này,
đặc biệt là nếu bạn cầm túi của bạn lên --
một số người, tôi biết, bạn đã không cầm túi lên
nhưng nếu bạn cầm túi lên, tất cả mọi người ở đây
có trong túi, hoặc trong phòng ở nhà của họ,
một thứ gì đó
mà 350 năm trước,
các vị vua đã sẵn sàng ra trận để có được
Nếu bạn nghĩ được rằng nó quan trọng đến thế nào
Nếu bạn có GPS mà lại không tồn tại các vệ tinh
thì nó khá là vô dụng Nhưng, như kiểu --
bạn biết đấy, nếu ai đó có GPS
vào thế kỉ thứ 17
ông vua nào đó đã có thể tập hợp cả một đội quân
để đi và cướp lấy nó Nếu như người đó --
Khán giả: Cho con gấu bông á?
KM: Họ có thể làm thế cho gấu bông, yeah
Nhưng -- tất cả chúng ta đều sở hữu
Ý tôi là, các cá nhân sở hữu các thứ
mà vua chúa chắc chắn đã ra trận để có được
Và đây mới chỉ là 350 năm
Không phải có quá nhiều người làm điều này
Những người quan trọng
bạn gần như có thể đọc về cuộc đời của họ,
tất cả những người quan trọng mà đã dẫn đầu
Và, ý tôi là --
những thứ kiểu này, tất cả những thứ này
đến từ sự phân chia đó
của thứ nhỏ bé này mà chúng ta làm --
Khi tôi còn là một cậu bé
tôi kiểu như được sinh ra với một ý tưởng
rằng nếu bạn muốn biết điều gì
có thể vì bố tôi đã từng đi vắng thường xuyên,
và mẹ tôi không biết nhiều về khoa học
nhưng tôi đã nghĩ nếu bạn muốn biết điều gì đó về mọi thứ,
bạn phải làm nó-- làm một thí nghiệm, bạn biết đó
Bạn sẽ có được -- kiểu như --
Chỉ là tôi có một tình cảm tự nhiên với khoa học
và việc sắp đặt thí nghiệm. Tôi tưởng đó là cách tất cả mọi người nghĩ
Tôi tưởng bất kì ai với bất kì bộ não nào cũng sẽ như vậy
Điều đó không đúng Có rất nhiều người --
Bạn biết đấy, tôi đã từng là một trong những nhà khoa học mà --
gặp rắc rối một buổi nọ trong bữa tối
vì một điếu rất lạc hậu
Và tôi không có ý, bạn biết đấy --người phụ nữ đó đâu rồi?
Khán giả: Ở đây
(Cười)
Ý tôi là, tôi đã không thực sự coi đó là cuộc tranh cãi
chỉ là một cuộc tranh luận sôi nổi
Tôi không cảm thấy công kích cá nhân
Tôi chỉ -- Tôi đã ngây thơ nghĩ,
cho đến khi trải nghiệm lướt sóng dẫn tôi đến với thế kỉ 17
Tôi đã nghĩ rằng đó là cách mà con người ta tư duy,
Và tất cả mọi người đều vậy, và họ nhận ra thực tế,
qua những gì họ thấy hoặc chạm vào hoặc cảm nhận hoặc nghe được
Và dù sao, khi tôi còn bé,
Tôi, ví dụ như, tôi có --
Tôi có một cuốn sách nhỏ từ Fort Sill, Oklahoma --
Đây là về thời điểm mà bố của George Dyson
đã bắt đầu thổi hạt nhân--
nghĩ đến khởi động tên lửa hạt nhân các thứ
Tôi đã từng nghĩ về việc làm ra những tên lửa nhỏ của mình
Và tôi đã biết rằng ếch-- những con ếch nhỏ --
có tham vọng được du ngoạn vũ trụ
giống hệt như con người. Và tôi --
(Cười)
Tôi đã tìm kiếm --
một hệ thống đẩy
mà sẽ kiểu như, làm cho một cái tên lửa,
có thể là cao khoảng 4 thước, bay lên trời vài dặm
Và, ý tôi là, đó kiểu như là mục tiêu của tôi
Tôi muốn nó bay khỏi tầm nhìn rồi tôi muốn có chiếc dù nhỏ này
quay trở lại với con ếch cùng với nó
Và tôi --
Tôi có cuốn sách này từ Fort Sill, Oklahoma,
nó có một căn cứ tên lửa
Họ gửi nó cho những nhà tên lửa nghiệp dư
và
nó nói trong cuốn sách
tuyệt đối không làm nóng hỗn hợp kali perchlorate và đường
(Cười)
Bạn biết đấy,
Thế mới gọi là hướng dẫn
(Cười)
Bạn kiểu--Giờ bạn nói, xem nào, để xem nếu mình có thể
kiếm được một chút kali clorat và đường, perchlorate và đường,
và làm nóng nó; sẽ thú vị để xem điều họ không muốn mình gây ra là gì,
và điều gì sẽ xảy ra-- nó sẽ hoạt động ra sao
Và nhà tôi lúc đó không có --
kiểu như là, mẹ tôi
chủ trì cái sân sau
quan sát từ một cửa sổ tầng trên,
nơi mà bà đứng là ủi quần áo hay gì đó
Và bà thường kiểu như là, vẫn để ý tới,
xem nếu có làn khói nào ngoài kia,
bà sẽ nhoài ra và la rầy tất cả chúng tôi
đừng có nghịch bay mắt ra ngoài Đấy là một câu nói của bà--
Đấy kiểu như điều tệ nhất có thể xảy ra với chúng tôi
Đó là lý do tôi nghĩ, miễn mình không làm bay mắt ra ngoài...
Tôi có thể không quan tâm đến sự thật
là việc làm nóng dung dịch này bị cấm
Tôi sẽ làm, một cách cẩn thận, nhưng tôi sẽ làm
Nó cũng chỉ như là những việc cấm khác
bạn làm nó sau gara
(Cười)
Thế là tôi đến hiệu thuốc
và tôi cố mua một chút kali perchlorate
và hồi đó nó cũng không vô lý khi một đứa trẻ con
đi vào hiệu thuốc để mua hóa chất
Ngày nay thì, không thưa bà,
kiểm tra lại giày của bà đi. Và kiểu --
(Cười)
Nhưng hồi đó nó không-- Họ không có kali, nhưng--
Tôi nói, ở đây có loại muối hay kali nào?
Và anh ta có kali nitrat
Và tôi nói, chắc là tác dụng như nhau, bất kể nó là gì
Tôi chắc chắn phải liên quan gì đến tên lửa thì nó mới có trong sách
Và thế là tôi -- tôi làm vài thí nghiệm
Bạn biết đấy, bắt đầu với lượng hóa chất nhỏ nhất
kali nitrat và đường,
thứ mà sẵn có,
và tôi trộn nó theo nhiều tỉ lệ khác nhau,
và tôi cố đốt nó
chỉ để xem điều gì sẽ xảy ra, nếu bạn trộn nó với nhau
Và nó -- nó đã cháy
Nó cháy khá chậm, nhưng có mùi khá dễ chịu,
so với nhiều loại nhiên liệu tên lửa khác mà tôi từng thử,
mà đều chứa lưu huỳnh
Và, nó có mùi như kẹo bị cháy
Và sau đó tôi thử làm tan chảy nó
Rồi nó chảy thành một thứ chất lỏng như siro, màu nâu
Và rồi nó nguội thành một vật cứng như gạch
mà khi bạn đốt nó,
nó nổ giống như một con dơi
Ý tôi là, cái bát chứa thứ đó khi nguội --
Bạn đốt nó, và nó cứ nhảy xung quanh sân
Và tôi nói, đấy
là một cách để đưa con ếch đến nơi nó muốn
(Cười)
Vậy nên tôi bắt đầu phát triển --
bạn biết đấy, bố của George nhận được nhiều sự trợ giúp, tôi thì chỉ có anh trai
Nhưng tôi -- mất khoảng
Khoảng 6 tháng
để cuối cùng tìm ra tất cả những điều nhỏ nhặt
Có rất nhiều những điều nhỏ nhặt trong việc
chế tạo một cái tên lửa hoạt động thật sự,
kể cả sau khi bạn đã có nhiên liệu
Nhưng bạn làm nó, bằng -- Điều mà tôi --
Bạn biết đấy, bạn làm các thí nghiệm,
và thỉnh thoảng ghi lại các thứ
bạn quan sát, bạn biết đấy
Và rồi dần dần bạn xây dựng một giả thuyết
về cơ chế hoạt động của thứ này
Và nó là -- Tôi đã tuân theo mọi quy tắc
Lúc đó tôi cũng đâu biết các quy tắc là gì,
Chắc tôi là một nhà khoa học bẩm sinh thôi,
hay kiểu giống như hồi thế kỉ 17
Nhưng dù gì, cuối cùng chúng tôi cũng làm được
có một thiết bị mà sẽ liên tục
đưa con ếch ra khỏi tầm nhìn
và mang nó về nguyên vẹn
Và chúng tôi đã không --
Ý tôi là, chúng tôi không hề sợ hãi
Chúng tôi nên sợ, vì nó tạo ra rất nhiều khói
và rất nhiều tiếng động,
và nó rất mạnh, bạn biết đấy
Và cứ lâu lâu, nó sẽ nổ
Nhưng tôi không hề lo lắng, với việc,
về, bạn biết đấy,
những vụ nổ gây ra sự hủy diệt của cả hành tinh
Tôi đã không được nghe về 10 cách
mà chúng ta nên cảm thấy sợ cái --
Nhân tiện,
Tôi đã có thể nghĩ,
mình không nên làm việc này vì
người ta đã bảo đừng làm, bạn biết đấy
Và mình nên xin phép chính quyền
Nếu tôi đã ngồi đợi được phép,
thì tôi đã không bao giờ -- con ếch đã chết mất, bạn biết đấy
Dù sao thì, tôi nói về chuyện này vì nó là một câu chuyện hay,
và anh ta nói, kể những thứ riêng tư Bạn biết đấy, và đó là một chuyện riêng tư
Tôi đã định kể về tối đầu tiên tôi gặp vợ tôi,
nhưng thế lại hơi riêng tư quá, nhỉ
Vậy nên, tôi có một chuyện khác không phải chuyện riêng tư
Nhưng là.. quá trình là điều mà tôi nghĩ là khoa học
Thấy đấy, nơi bạn bắt đầu với một ý tưởng,
và rồi thay vì, kiểu như, tìm kiếm
những thẩm quyền mà bạn từng nghe đến
Đôi khi bạn làm hành động mà--
nếu về sau bạn chuẩn bị viết một bản thảo,
bạn muốn tìm hiểu xem đã có những ai làm nó
Nhưng trong quá trình làm, bạn có một ý tưởng --
như, khi tôi có một ý tưởng vào đêm nọ
rằng tôi có thể khuếch đại DNA với 2 oligonucleotide
và tôi có thể làm ra nhiều nhân bản của mảnh DNA nào đó
bạn biết đấy, suy nghĩ về việc đó
mất khoảng 20 phút khi tôi đang lái xe,
rồi thay vì thực hiện--Tôi quay lại và nói với mọi người về nó,
nhưng nếu tôi nghe theo những gì bạn bè tôi, các nhà sinh học phân tử, nói
thì tôi đã bỏ ý định đó
Bạn biết đấy, nếu mà tôi đã quay lại tìm một nhà cầm quyền
mà có thể nói cho tôi liệu nó có tác dụng hay không,
anh ta sẽ nói, không, khả năng là nó sẽ vô dụng
Bởi kết quả của nó quá ấn tượng
đến mức nếu thành công nó sẽ thay đổi cách tất cả làm sinh học phân tử
Không ai muốn một nhà hóa học tham gia vào
động chạm đồ đạc của họ và thay đổi mọi thứ
Nhưng nếu bạn tìm đến người có thẩm quyền
không phải bạn sẽ luôn nhận được câu trả lời đúng, thấy không
Nhưng tôi biết, bạn đi vào phòng thí nghiệm
bạn cố làm nó hoạt động cho bạn, và rồi bạn chính là thẩm quyền
và bạn được nói rằng, tôi biết nó có tác dụng mà
bởi ngay kia, trong ống nghiệm đó
là nơi nó đã xảy ra
và đây, trên chất keo này có một cái đai nhỏ
mà tôi biết chính là DNA, và nó chính là DNA tôi muốn khuếch đại
nên là thế đó! Nó có hoạt động
Đó là cách bạn làm khoa học
Rồi bạn nói, chà, làm gì để nó hoạt động tốt hơn đây?
Rồi bạn tìm ra các cách làm hiệu quả hơn nữa
Nhưng bạn luôn làm việc từ các sự thật
mà bạn đã khiến chúng có hiệu lực cho bạn
bằng cách làm thí nghiệm: thứ bạn có thể làm trên sân khấu
Và không có kĩ xảo nào đằng sau nó. Nó hoàn toàn --
bạn phải rất trung thực
với những gì mà bạn đang làm nếu nó thực sự sẽ hoạt động
Ý tôi là, bạn không thể bịa ra kết quả,
rồi làm một thí nghiệm nữa dựa trên đó
Vậy bạn phải thành thật
Tôi cơ bản là rất thành thật
Trí nhớ tôi khá tệ, kém chân thật sẽ khiến tôi gặp rắc rối
nếu tôi, kiểu -- vì vậy nên tôi cứ trở nên tự nhiên trung thực
và tự nhiên tò mò,
và điều đó dường như dẫn đến loại khoa học đó
Giờ, xem nào..
Tôi còn 5 phút nữa phải không?
OK. Không phải mọi nhà khoa học đều như vậy đâu
Bạn biết đấy -- Và có rất nhiều --
(Cười)
Có rất nhiều -- nhiều diễn biến từ khi
Isaac Newton và những thứ đó xảy ra
Một trong những việc xảy ra ngay khoảng Thế chiến thứ 2
trong khoảng thời gian trước đó,
và chắc chắn là cả sau đó,
chính quyền--nhận ra rằng các nhà khoa học không phải bọn lập dị
bạn biết đấy, nhốt mình trong những tháp ngà
và làm những điều nực cười với các ống nghiệm
Các nhà khoa học-- khiến cho Thế chiến thứ 2
như chúng ta biết, khá khả thi
Họ tạo ra những thứ nhanh hơn
Họ tạo ra những khẩu súng lớn hơn
Bạn biết đấy, họ tạo ra thuốc cho phi công
nếu có bị làm sao trong quá trình
Họ làm tất cả những thứ -- và rồi cuối cùng là 1 quả bom khổng lồ
để kết thúc mọi thứ, phải không?
Và tất cả mọi người lùi lại và nói, bạn biết không,
chúng ta phải đầu tư vào việc này,
bởi vì bất cứ ai sở hữu nhiều nhất những người này
làm việc ở những nơi này, sẽ chiếm vị trí ưu thế
ít nhất là ở trong quân đợi, và có lẽ là trong cả kinh tế
Và họ bắt đầu tham gia vào, và ngành khoa học
và sự thành lập ngành công nghệ ra đời,
và từ đó có rất nhiều những nhà khoa học
mà tham gia vào chỉ vì tiền, bạn biết đấy,
bởi vì bỗng dưng nó có lợi,
Và họ không giống những cậu bé mày mò
muốn đưa ếch lên trời cao
Họ giống loại người mà sau đó học ở trường Y,
vì sẽ kiếm được nhiều tiền. Ý tôi là, sau đó, họ đều tham gia kinh doanh --
Ý tôi, có rất nhiều -- khi bạn bước vào cấp 3,
người ta nói, bạn muốn trở nên giàu có, hãy trở thành nhà khoa học
Không thế nữa, giờ nếu muốn giàu, bạn trở thành doanh nhân
Nhưng rất nhiều người tham gia vì tiền, quyền và để du ngoạn
Trước đó khi mà việc du ngoạn rất đơn giản
Và những người đó không nghĩ --
họ không --
không phải lúc nào họ cũng nói cho bạn sự thật
Họ không kí kết điều gì cả, mà thực ra ấy,
việc này luôn có lợi cho họ,
nói thật với bạn là như vậy
Và những người mà tôi đang nói tới là những người --
họ nói họ là một thành viên của ủy ban
gọi là, kiểu, Ủy ban Liên Chính phủ về Biến đổi Khí hậu
Và họ -- họ có những cuộc hợp lớn nơi mà họ cố tìm ra
cách mà -- cách để liên tục chứng minh
rằng trái đất đang nóng dần lên,
khi mà điều đó lại đối lập với cảm giác của hầu hết mọi người
Ý tôi là, nếu bạn thực sự đi đo
nhiệt độ trong 1 khoảng thời gian --
Ý tôi là, giờ thi nhiệt độ đã được đo
khá là cẩn thận trong suốt 50, 60 năm rồi --
có khi là lâu hơn thế,
nhưng bằng những cách rất chi tiết,
và các ghi chép đã được giữ trong suốt 50 60 năm
và thật ra, nhiệt độ không thực sự tăng lên nhiều
Nó kiểu như, nhiệt độ trung bình
thì đã tăng lên chỉ một chút chút,
bởi vì nhiệt độ ban đêm
tại các đài khí tượng đã tăng lên một chút
Nhưng có một lời giải thích chính đáng về việc đó
Đó là các đài khí tượng đều xây dựng ở ngoại ô,
nơi mà có các sân bay, và giờ thì
các thị trấn cũng chuyển ra đó, nhà bê tông khắp nơi
và họ gọi đó là hiệu ứng đường chân trời
Và những người chịu trách nhiệm nhiều nhất
về việc đo nhiệt độ, nhận ra là
bạn phải ngăn cách thiết bị đo của bạn khỏi nó
Và ngay cả lúc đó, bạn biết đấy
bởi vì các tòa nhà ấm hơn vào ban ngày,
khiến cho ban đêm cũng ấm hơn một chút,
Nên nhiệt độ tăng lên một tí
Nó phải thế. Nhưng không nhiều. Không kiểu như, bạn biết đấy --
người đầu tiên -- có ý tưởng là
chúng ta chuẩn bị bị rán chín,
thật ra, anh ta không nghĩ theo cách đó
Tên anh ta là Sven Arrhenius Người Thụy Điển, và anh ta nói,
nếu nhân đôi lượng CO2 trong bầu khí quyển,
điều mà anh ta nghĩ có thể sẽ -- đây đang là năm 1900 nhé --
nhiệt độ sẽ phải tăng lên đến 5.5 độ, theo tính toán của anh ta
Anh ta đã nghĩ trái đất như là,
bạn biết đấy, như một thứ hoàn toàn cách nhiệt
mà chẳng có gì bên trong,
chỉ có năng lượng đi đến và đi khỏi
Và rồi anh ta nghĩ ra một giả thuyết,
và anh ta nói, cái này sẽ hay ho đây,
bởi vì Thụy Điển sẽ có mùa sinh trường dài hơn,
và bạn biết đấy, các tay lướt sóng thích điều này,
hội lướt sóng nói, ý tưởng tuyệt đấy,
bởi vì đại dương thỉnh thoảng khá là lạnh, và --
nhưng về sau đó nhiều người
bắt đầu nghĩ việc ấm lên này là tệ
Nhưng không ai thực sự chứng minh nó, phải không?
Ý tôi là, nhiệt độ như đo được --
bạn có thể tìm được trên internet tuyệt vời của chúng ta,
bạn chỉ cần tìm kiếm mọi ghi chép của NASA,
và của Dự báo thời tiết,
và bạn sẽ tự nhìn vào đó, và bạn sẽ thấy rằng nhiệt độ --
nhiệt độ ban đêm đo được trên bề mặt trái đất
đã tăng lên một chút xíu
Nên nếu bạn chia trung bình với nhiệt độ ban ngày, có vẻ nó tăng
khoảng tầm 0.7 độ, trong thế kỉ này
Nhưng thật ra là nó chỉ tăng --
vào ban đêm mà thôi, nhiệt độ ban ngày vẫn vậy
Và -- giả thuyết của Arrhenius
và những người quan tâm việc nóng lên
họ nói, yeah, chắc hẳn nó phải tăng cả vào ban ngày,
nếu nó là hiệu ứng nhà kính
Giờ mọi người thích những thứ mà có, kiểu, tên gọi như thế nhỉ?
mà họ có thể hình dung ra, phải không? Ý tôi là --
nhưng nhiều người không thích những thứ này, nên là --
bạn không háo hức với mọi thứ
như với chứng cứ thật sự, bạn biết đấy,
điều mà sẽ là chứng cứ cho sự tăng cường
của lưu thông nhiệt đới những năm 90
Có một văn bản ra đời vào tháng 2
và nhiều người trong các bạn có lẽ chưa nghe tới nó
"Bằng chứng cho sự biến thiên thập kỉ lớn
trong Ngân sách năng lượng bức xạ nhiệt đới"
Xin lỗi. Những giấy tờ này được công bố bởi NASA
và vài nhà khoa học ở Columbia, và Viliki
và một đống người ở Princeton
Và những giấy tờ đó ra mắt trong Tạp chí Khoa học,
Ngày 1/2
và chúng -- những kết luận trong các giấy tờ này,
và cả trong giấy tờ của biên tập viên Tạp chí Khoa học,
miêu tả về các văn bản này, bạn biết đấy,
ngắn gọn là,
giả thuyết của chúng ta về nóng lên toàn cầu
là toàn hoàn sai
Những gì mà mấy ông này đang làm,
và đây--NASA đã từng nói thế suốt 1 thời gian dài
Họ nói, nếu bạn đo nhiệt độ bầu khí quyển, nó không hề tăng lên --
không hề tăng. Chúng tôi đã làm việc này rất cẩn thận trong 20 năm,
từ các vệ tinh, và nó không tăng
Và trong các văn bản này, họ cho thấy một điều còn ấn tượng hơn nhiều,
đó là thứ họ đã làm mà họ gọi là bức xạ --
và tôi sẽ không nói chi tiết về vấn đề này, nó khá phức tạp,
nhưng nó không phức tạp như những gì họ làm bạn tưởng
bằng những ngôn từ họ dùng trong văn bản. Nếu bạn thật sự đọc nó, họ nói,
mặt trời sinh ra 1 lượng năng lượng nhất định
chúng ta biết nó nhiều đến thế nào
nó rơi xuống trái đất, và trái đất trả lại một lượng nhất định
Khi nó ấm lên nó sinh ra --
sinh ra kiểu như tia hồng ngoại,
như kiểu một thứ gì đó ấm lên sẽ sinh ra hồng ngoại
Toàn bộ cái việc nóng lên toàn cầu --
rác rưởi, thật sự,
nếu như--nếu có quá nhiều CO2 trong bầu khí quyển
thì cái nhiệt mà đang cố thoát ra
sẽ không thể thoát ra. Nhưng nhiệt đến từ mặt trời thì,
cái mà khoảng 350 nanomet,
ngay tại trung tâm của nó -- đi xuyên ngay qua CO2
Vậy nên bạn vẫn bị làm nóng lên, mà không giải tỏa được chút nào
Mấy ông này đã đo đạc tất cả những thứ đó
Bạn có thể nói về nó,
và bạn có thể viết những bản báo cáo, và xin tiền chính phủ để làm,
nhưng -- họ đã thực sự đo đạc nó,
và hóa ra là suốt 10 năm qua --
đấy là lý do họ nói "thập kỉ" --
cái mức năng lượng --
của cái họ gọi là "mất cân bằng"
đã vượt quá những gì được mong đợi
Kiểu, cái lượng mất cân bằng --
tức, nhiệt đi vào mà không đi ra
mà bạn nhận được từ việc nhân đôi lượng CO2,
nhân tiện là chúng ta còn xa mới đạt đến mức đấy
Nhưng nếu chúng ta đạt mức đó vào khoảng 2025 hay gì đó,
có gấp đôi lượng CO2 so với năm 1900,
họ nói Ngân khố năng lượng sẽ tăng
khoảng -- nói cách khác,
1 watt trên 1 cm vuông nhiệt nữa
sẽ đi vào mà không thoát ra
Nên trái đất tất yếu sẽ nóng lên
Họ tìm ra trong nghiên cứu này -- 2 nghiên cứu này
bởi 2 đội khác nhau --
là 5.5 watts
trên 1 mét vuông
nhiệt đã đi vào từ 1998, 1999,
và nó không hề ấm dần lên
Nên cái giả thuyết này rỗng tuếch
Mấy cái văn bản này nên được gọi là,
"Cái kết của Sự thất bại Ấm lên toàn cầu"
Họ lo lắng rằng,
và bạn có thể thấy họ có những kết luận rất thận trọng trong các văn bản,
bởi họ đang nói về những phòng thí nghiệm lớn
mà được đầu tư rất rất nhiều tiền
bởi những con người đang sợ hãi
Bạn biết đấy, nếu họ nói, ông biết không?
Chẳng còn vấn đề nóng lên toàn cầu nữa đâu
nên chúng ta có thể -- bạn biết đấy họ đang gây quỹ
Và nếu bạn khơi nguồn 1 yêu cầu với 1 thứ kiểu như thế,
và nói, rõ ràng là nóng lên toàn cầu chưa hề xảy ra...
nếu họ -- nếu họ thực sự -- nếu họ thực sự nói thế ấy,
Tôi sẽ biến khỏi đây.
(Cười)
Tôi cũng sẽ đứng lên và --
(Cười)
(Vỗ tay)
Họ phải nói như thế
Họ phải rất thận trọng
Nhưng tôi đang muốn nói là, bạn có thể vui mừng,
bởi biên tập của tạp chí Khoa học, người mà không hề ngốc,
và cả 2 đội khá là --
rất là chuyên nghiệp này, họ đều đã cùng đi đến 1 kết luận
và ở dòng cuối của văn bản của họ
họ phải nói, điều này có nghĩa là, là những gì chúng ta đã và đang nghĩ,
rằng mô hình lưu thông toàn cầu mà chúng ta dự tính
rằng trái đất sẽ trở nên quá nóng
đều sai. Sai bởi một nhân tố lớn
Nhân tố không hề nhỏ. Họ chỉ --
họ chỉ hiểu sai một sự thật đó là trái đất này --
rõ ràng có một cơ chế nào đó đang hoạt động
mà không ai biết tới,
bởi nhiệt cứ đi vào mà nó không hề bị nóng lên
Nên hành tinh này là một thứ khá kì diệu, bạn biết đấy,
nó to và khủng khiếp -- và to và tuyệt vời,
và nó làm tất cả những việc này mà chúng ta không hề biết đến tí gì
Nên ý tôi là, lý do tôi tổng hợp lại tất cả những điều này
OK, đây là cách mà bạn nên làm khoa học --
một phần khoa học đã được thực hiện vì vài lý do khác, hoặc chỉ là sự tò mò
Và có rất nhiều thứ giống như việc nóng lên toàn cầu,
và lỗ thủng tầng ozone và bạn biết đấy,
cả một đống những vấn đề khoa học công khai,
mà nếu bạn cảm thấy hứng thú,
thì bạn phải bắt tay vào những chi tiết, và đọc những giấy tờ gọi là,
"Sự biến thiên lớn trong thập kỉ về.."
Bạn phải tìm ra ý nghĩa của những từ đó
Và nếu bạn chỉ nghe lời những gã
mà đang thổi phồng các vấn đề đó, và làm ra rất nhiều tiền từ việc đó,
bạn sẽ bị thông tin sai lệch, và bạn sẽ lo lắng về những thứ sai lệch
Hãy nhớ 10 thứ mà sẽ giúp bạn. Cái mà -- một trong số đó--
(Cười)
Và các tiểu hành tinh là thứ mà tôi thật sự tán thành ở đây
Ý tôi là, bạn phải trông chừng các tiểu hành tinh. OK, cảm ơn rất nhiều
(Vỗ tay)