(Muziek)
"Sommigen zijn groots geboren,
sommigen bereiken grootsheid,
en anderen krijgen grootsheid in de schoot geworpen" - zei William Shakespeare.
Is het echt zo?
Sommigen twijfelen eraan of Shakespeare zelf zijn werken heeft geschreven,
ze twijfelen er zelfs aan of hij echt bestaan heeft.
Ze denken dat 'Shakespeare' misschien een pseudoniem was voor een andere schrijver,
of een groep schrijvers.
Kandidaten voor de rol van Shakespeare
kunnen andere bekende schrijvers, politici of vooraanstaande vrouwen zijn.
Is het waar dat de belangrijkste Engelse schrijver
even nep was als zijn verhalen?
De meeste kenners geloven deze theorieën niet,
omdat er genoeg historisch en biografisch bewijs bestaat.
Maar er bestaat een andere manier om uit te maken of Shakespeares bekendste quotes
geschreven zijn door iemand anders.
Taalkunde, de studie van talen,
kan ons veel vertellen over de manier waarop we spreken en schrijven
door zinsbouw, grammatica, semantiek en woordenschat te bestuderen.
Op het einde van de 19e eeuw
ontwikkelde de Poolse filosoof Wincenty Lutoslawki,
een methode genaamd stylometrie.
Hij onderzocht via de stylometrie auteurschap.
Hoe werkt stylometrie precies?
De theorie erachter is dat ieders schrijfstijl kenmerken heeft
die hetzelfde blijven in alle werken.
Voorbeelden zijn gemiddelde zinslengte,
woordvolgorde,
en zelfs het aantal keer dat een bepaald woord voorkomt.
Laten we kijken naar het woord 'thee'.
We visualiseren het als een dimensie, of as.
Elk woord van Shakespeare kan op deze as geplaats worden,
als een datapunt, op basis van het aantal keer dat een woord voorkomt.
In de statistiek bepaalt de dichtheid van deze punten
de variantie, het verwachte bereik van de data.
Toch is variantie maar één eigenschap in een multidimensionale omgeving.
Via Principal Component Analysis
kunnen we de multidimensionale ruimte opdelen in enkelvoudige hoofdcomponenten
die samen de variantie van Shakespeares werk bepalen.
Daarna toetsen we het werk van de andere kandidaten af
aan die hoofdcomponenten.
Bijvoorbeeld,
als er genoeg woorden van Francis Bacon in de variantie van Shakespeare liggen,
zou het een sterk bewijs zijn
dat Francis Bacon en Shakespeare dezelfde persoon zijn.
Wat blijkt uit de resultaten?
De onderzoekers hebben geconcludeerd
dat Shakespeare niemand anders is dan Shakespeare zelf.
De bard is de bard.
Het werk van Bacon komt niet overeen met de specifieke stijl van Shakespeare.
Toch vonden onze dappere statistici
interessante bewijzen van samenwerkingen.
Uit een recente studie blijkt bijvoorbeeld
dat Shakespeare heeft samengewerkt met Christopher Marlowe voor 'Henry VI',
het eerste en het tweede deel.
Stylometrie kan veel meer oplossen dan de identiteit van Shakespeare.
Het helpt ons uit te maken wanneer een werk werd geschreven,
of het werk een vervalsing is,
of een student plagiaat heeft gepleegd,
of een e-mail belangrijk is of niet.
Kunnen we de tijdloze poëzie van Shakespeare
reduceren tot cijfers en statistiek?
Niet echt.
Stylometrische analyse onthult welke elementen de werken van Shakespeare onderscheiden,
maar het geeft de schoonheid van de gevoelens niet weer.
Of waarom ze ons op een bepaalde manier raken.
Althans, nog niet.
(Muziek)