Bạn có muốn biết điều gì sẽ xảy ra trong tương lai
Điều gì sẽ xảy ra ngày mai, năm tới, hay thậm chí là một nghìn năm sau?
Không chỉ mình bạn thắc mắc đâu.
Tất cả mọi người, từ chính phủ, đến quân đội, hay cả những nhà kinh doanh,
và tất cả bọn họ đều thuê những người được gọi là vị lai
những người cố gắng dự đoán tương lai.
Một số người có khả năng làm việc này chính xác đến kinh ngạc.
Giữa thế kỉ 20,
một nhóm những nhà chiến lược tên là RAND Corporation
đã tham vấn các nhà khoa học và những người theo thuyết vị lai,
họ đã cùng nhau dự đoán trước những công nghệ
mà chúng ta cho là hiển nhiên ngày hôm nay,
như các cơ quan nhân tạo,
thuốc tránh thai,
và những thư viện có khả năng tra cứu tài liệu nghiên cứu cho người đọc.
Một cách để những người vị lai đi đến những dự đoán của họ
là phân tích sự vận động và các xu hướng trong xã hội,
và phác họa hướng đi của chúng trong tương lai
với tính khả thi ở các cấp độ khác nhau.
Công việc của họ cung cấp thông tin giúp các nhà làm chính sách, lãnh đạo đưa ra quyết định
cho phép họ cân nhắc các lựa chọn cho tương lai
thứ không còn cách nào khác có thể hình dung cụ thể, chi tiết như vậy
Tất nhiên, con người chỉ biết được tương lai trong một giới hạn nhất định
Luôn luôn có những phát hiện phi thường
những điều tưởng chừng là vô lý với mọi người ở hiện tại.
Thử tưởng tượng
có một nhà vật lý ở thế kỉ 19
được đưa đến thế kỷ 21.
Bạn giải thích cho ông ấy thứ chất kì lạ tên Uranium 235 là có thật
tự nó có thể tạo ra năng lượng đủ cho cung cấp cho cả một thành phố
hoặc tiêu diệt một thành phố chỉ trong tích tắc.
"Làm sao nguồn năng lượng lớn như vậy có thể tự xuất hiện ?"- Ông ta hỏi
"Đó không phải khoa học, đó là ma thuật."
Và về mặt nào đó, ông ta có thể đúng.
Hiểu biết về khoa học từ thế kỉ 19 của ông ta
không tồn tại những kiến thức về năng lượng phóng xạ hay vật lý nguyên tử.
Thời của ông ấy, không hề có dự đoán nào về sự xuất hiện của tia X quang,
hay là bom nguyên tử,
chứ đừng nói đến thuyết tương đối
hay là cơ học lượng tử.
Như Arthur C.Clarke đã nói,
"Bất kì công nghệ tiên tiến thật sự nào đều không khác gì ma thuật".
Làm thế nào để chúng ta có thể chuẩn bị cho một tương lai đầy kỳ diệu
tương tự như hiện tại của chúng ta trong mắt một người ở thế kỷ 19?
Ta có thể nghĩ bằng công nghệ hiện đại và kỹ thuật phân tích dữ liệu tiên tiến
chúng ta có thể dự đoán tương lai một cách chính xác hơn nhiều
so với những đồng nghiệp ở thế kỉ 19
và đúng vậy.
Tuy nhiên, sự phát triển kỹ thuật của chúng ta
cũng mang theo những thách thức mới ngày càng phức tạp và khó lường.
Số tiền đặt cược vào thế hệ tương lai để chúng có thể vươn đến những điều không thể
chưa bao giờ lớn như ở hiện tại.
Vậy nên câu hỏi là:
Làm thế nào ta làm được?
Câu trả lời đầy hứa hẹn thực ra đã có kể từ thế kỷ 19
và chính Cách Mạng Công Nghiệp
đã đặt nền tảng cho thế giới hiện tại của chúng ta ngày nay.
Trong thời đại của sự phát triển bùng nổ và những phát minh
một thể loại mới của văn học - khoa học viễn tưởng - đã xuất hiện.
Được truyền cảm hứng bởi những sáng tạo thời kì đó, Jules Vern, H.G. Wells,
và những nhà tư tưởng khác đã khám phá ra những kịch bản không tưởng,
vẽ nên những chân trời mới cho những nỗ lực của loài người
Và trong suốt thế kỷ 20 và tới thế kỷ 21,
những người kể chuyện tiếp tục chia sẻ tầm nhìn của họ về tương lai
và đã dự đoán chính xác nhiều mặt của thế giới mà ta sống nhiều thập kỷ sau
Trong truyện "Brave New World"
Aldous Huxley tiên đoán về việc sử dụng thuốc chống suy nhược vào năm 1932,
rất lâu trước khi loại thuốc đó trở nên phổ biến.
Năm 1953, cuốn sách "Fahrenheit 451" ,của Ray Bradbury đã báo trước về tai nghe
- "vòng sắt radio", theo miêu tả của ông
Và trong cuốn "2001: A Space Odyssey"
Tác giả C. Clarke đã miêu tả một bảng tin di động và có màn hình phẳng vào từ 1968.
Trong những tác phẩm kết hợp giải trí và xã luận,
chúng ta được gợi mở để gác lại sự hoài nghi và suy nghĩ về những hậu quả
của sự thay đổi tận gốc những thứ quen thuộc, những tập quán đã ăn sâu.
Theo nghĩa này
tác phẩm khoa học viễn tưởng hay nhất thể hiện được lời của triết gia Michel Foucault,
"Tôi không phải tiên tri. Việc của tôi là tạo ra những cánh cửa ở nơi vốn sẵn chỉ là bức tường"
Thoát khỏi ràng buộc của hiện tại và sự quy chụp về về sự bất khả thi,
khoa học viễn tưởng phục vụ như một công cụ hữu dụng cho việc sáng tạo.
Nhiều người vị lai nhận ra điều này,
và một số bắt đầu đưa những nhà văn viết chuyện viễn tưởng vào trong nhóm họ.
Ngay gần đây thôi, một dự án tên là iKnow đã đề xuất những viễn cảnh
giống như trong những câu chuyện khoa học viến tưởng
Chúng bao gồm cả sự khám phá về nền văn minh ngoài trái đất
sự phát triển cách thức để con người và động vật giao tiếp 1 cách trơn tru,
và cả thuốc trường sinh.
Vậy thì, tương lai đang nắm giữ điều gì?
Tất nhiên, ta không thể biết chắc chắn,
nhưng khoa học viễn tưởng đã cho chúng ta thấy nhiều điều khả thi.
Sau cùng, trách nhiệm của chúng ta
là xác định phải làm gì để ta có thể hiện thực hóa những điều đó.