Trong đại dương,
điểm chung giữa
dầu, nhựa và phóng xạ là gì?
Ở dòng trên cùng, đây là sự cố tràn dầu BP:
hàng tỉ thùng dầu tràn ra
Vịnh Mexico.
Dòng ở giữa là hàng triệu tấn
rác thải nhựa tích tụ ở đại dương của chúng ta,
và dòng thứ 3 là vật chất phóng xạ
bị thoát ra từ nhà máy hạt nhân Fukushima
trên Thái Bình Dương.
Vâng, cả 3 vấn đề lớn này có điểm chung là
chúng đều là vấn đề nhân tạo
nhưng bị kiểm soát bởi những thể lực tự nhiên.
Điều này hẳn làm chúng ta cảm thấy rất tồi tệ
cũng như khiến chúng ta thấy hy vọng,
bởi vì nếu chúng ta có năng lực gây ra những vấn đề này,
thì chúng ta cũng sẽ có khả năng
khắc phục chúng.
Nhưng còn những thế lực tự nhiên?
Vâng, đó chính là điều tôi muốn nói hôm nay,
là cách chúng ta có thể lợi dụng những thế lực tự nhiên
để khắc phục những vấn đề nhân tạo này,
Khi sự cố tràn dầu BP xảy ra,
tôi đang làm ở MIT, và tôi có nhiệm vụ
phát triển một công nghệ dọn dầu tràn.
Và tôi đã có cơ hội để đến vịnh Mexico
và gặp những người đánh cá
và nhìn thấy điều kiện làm việc tồi tệ của họ.
Hơn 700 những chiếc thuyền như thế này,
đây chính là tàu đánh cá được thay đổi tính năng
với vật liệu hút dầu màu trắng,
và vật liệu chứa dầu màu cam, đã được sử dụng,
nhưng chúng chỉ thu được 3% số dầu trên mặt nước,
và sức khỏe của người dọn dầu
đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Tôi lúc đó đang nghiên cứu 1 công nghệ rất thú vị
ở MIT, nhưng nó có một tầm nhìn khá dài hạn
về cách phát triển công nghệ,
và nó sẽ trở trành 1 công nghệ rất đắt tiền,
và nó cũng sẽ có bảo vệ bản quyền.
Thế là tôi đã muốn phát triển một cái gì đó mà
chúng ta có thể làm thật nhanh, và cũng rẻ,
và nó sẽ là nguồn mở, cũng vì
tràn dầu không chỉ xảy ra ở Vịnh Mexico,
và có thể dùng năng lượng tái tạo,
Thế là tôi bỏ công việc mơ ước của mình,
và chuyển đến New Orleans,
và tôi đã liên tục nghiên cứu về quá trình dầu tràn.
Hiện tại, những gì họ đang làm là
dùng những chiếc thuyền đánh cá nhỏ
và họ thu dọn từng đường một trên mặt biển đầy cặn bẩn.
Nếu như dùng lượng bề mặt vật liệu hút tương tự,
nhưng bạn để ý đến
những hình mẫu tự nhiên, và nếu bạn theo hướng gió
bạn có thể thu được nhiều vật liệu hơn
Nếu bạn nhân số giàn khoan,
nghĩa là bạn nhân số lớp vật liệu hút bạn đang sử dụng
bạn có thể thu được nhiều hơn.
Nhưng cực kì khó để dịch chuyển vật liệu hút dầu
ngược hướng gió, đòng chảy bề mặt và sóng.
Đây là những lực cản khổng lồ.
Thế là ý tưởng rất đơn giản là dùng kĩ thuật cổ xưa
về lái thuyền và điều chỉnh theo hướng gió
để thu gom hoặc chặn dầu
đang trôi xuôi theo gió.
Việc này không cần nhờ đến bất kỳ sự can thiệp nào
Chúng tôi chỉ dùng một thuyền buồm đơn giản
và cố kéo 1 thứ gì đ dài và nặng,
nhưng khi chúng tôi rẽ gió xuôi và ngược,
chúng tôi đã mất 2 thứ:
lực kéo và hướng lái.
Thế là tôi nghĩ, hay là nếu lấy cái bánh lái
từ đằng đuôi thuyền lên mặt trước,
liệu chúng ta sẽ có sự kiểm soát tốt hơn không?
Thế là tôi làm con robot thuyền buồm này
với bánh lái ở mặt trước,
và tôi đã thử kéo một thứ gì đó dài và nặng,
nó là một vật dài 4 mét chỉ để kéo,
và tôi đã rất ngạc nhiên rằng chỉ với 1 bánh lái 14cm,
tôi có thể kiểm soát 4 mét vật liệu hút.
Lúc đó tôi đã vui đến nỗi tôi cứ chơi mãi với con robot,
và như bạn thấy
con robot có một cái bánh lái trước.
Thông thường, nó ở đằng sau.
Và, lúc nghịch, tôi nhận ra rằng khả năng điều khiển
của nó thật tuyệt vời,
và tôi có thể tránh một vật cản ở những giây phút cuối cùng,
điều khiển tốt hơn tàu bình thường.
Rồi tôi bắt đầu công bố trên mạng, và
và một số người bạn ở Hàn Quốc đã trở nên hứng thú với nó,
và chúng tôi đã làm 1 chiếc thuyền
mà có cả bánh lái trước và sau,
và chúng tôi bắt đầu tương tác với nó,
và nó có tốt hơn 1 chút,
mặc dù nó rất nhỏ và hơi mất cân bằng 1 chút,
nhưng rồi chúng tôi nghĩ,
Nếu chúng ta có hơn 2 điểm điều khiển thì sao?
Nếu cả cái thuyền trở thành 1 điểm điều khiển thì sao?
Nếu cả cái thuyền thay đổi hình dạng thì sao?
Thế là - (Vỗ tay)
Cảm ơn mọi người rất nhiều (Vỗ tay)
Và đó chính là sự khởi đầu của Protei,
và đó là chiếc tàu đầu tiên trong lịch sử
đã hoàn toàn thay đổi hình dạng của thân tàu
để điều khiển nó,
và những đặc tính về đi trên nước chúng tôi nhận được
là vượt trội so với tàu thường.
Khi chúng tôi rẽ, chúng tôi có cảm giác như lướt sóng,
và cách nó đi ngược gió, rất ư hiệu quả.
Đây là tốc độ chậm, tốc độ gió chậm,
và khả năng điều khiển đã được tăng lên,
và đây tôi thực hiện một cái bẻ lái nhỏ,
và nhìn vào vị trí của cánh buồm.
Điều xảy ra là, do thuyền thay đổi hình dạng,
vị trí buồm trước và buồm chính
khác với hướng gió.
Chúng tôi bắt được gió từ cả 2 hướng
Đây chính là điều chúng tôi đang tìm
nều muốn kéo một thứ gì đó dài và nặng.
Chúng tôi không muốn mất cả lực kéo lẫn hướng đi.
Rồi tôi muốn biết liệu có khả năng
đưa vào sản xuất hay không.
nên chúng tôi làm một chiếc thuyền với buồm lớn
thân thuyền nhẹ, cần được bơm hơi,
độ phủ rất nhỏ,
vì vậy, ta có tỉ lệ lớn giữa kích thước - lực
Sau đó, chúng tôi muốn xem liệu có thể
áp dụng và tự động hóa hệ thống,
nên chúng tôi sử dụng cùng một hệ thống, nhưng thêm vào
một bộ phận nữa để kích hoạt thiết bị.
Vậy là, chúng tôi đã sử dụng cùng một hệ thống túi bơm khí,
và mang ra thử nghiệm.
Thử nghiệm này diễn ra ở Hà Lan.
Chúng tôi thử trong nước không cần vỏ bọc hoặc dằn tàu
mục đích xem nó hoặt động ra sao.
Rồi chúng tôi gắn vào một máy quay để điều khiển nó,
nhưng chỉ sau một chốc, chúng tôi nhận ra rằng
chúng tôi cần dằn cho phần đáy thuyền nặng hơn
nên chúng tôi mang nó trở lại phòng thí nghiệm,
và bọc thêm một lớp vỏ bên ngoài,
gắn pin, điều khiển từ xa, và rồi
thả vào nước sau đó
cho nó hoạt động để xem thế nào,
thả dây dài thêm tí nữa, và hy vọng nó sẽ chạy tốt,
mọi thứ ổn, nhưng còn phải cải thiện thêm nhiều.
Nguyên mẫu nhỏ này giúp chúng tôi hiểu rõ hơn
mọi thứ hoạt động tốt ra sao,
nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm.
Những gì chúng tôi đang làm là một cuộc cách mạng
cho công nghệ buồm lái.
Chúng tôi đi từ bánh lái sau đến chuyển bánh lái ra trước,
đến 2 bánh lái, và nhiều bánh lái cùng lúc
rồi sự thay đổi hình dạng thân tàu,
càng lúc chúng tôi càng cải thiện,
làm cho thiết kế đơn giản và đáng yêu hơn.
Nhưng tôi muốn đưa hình một con cá bởi vì -
Thực ra, nó rất khác với một con cá,
Một con cá sẽ di chuyển vì - bằng cách chuyển đổi thế này,
nhưng thuyền của chúng tôi vận hành bởi.......
và thân tàu điều khiển quỹ đạo cong.
Tôi có mang đến hôm nay
mẫu Pretei Số Tám. đây không phải bản sau cùng,
nhưng đủ để làm đề-mô.
Điều đầu tiên, như bạn thấy trong video
là chúng tôi có thể điều khiển được quỹ đạo cong
của thuyền buồn một cách hiệu quả hơn,
v
không bao giờ đối mặt hướng giứa
luôn bắt được gió từ 2 phía.
Đặc tính mới của thuyền buồn.
Cho nên nếu bạn nhìn từ mặt bên này của chiếc thuyền,
bạn có thể hình dùng ra mặt bên của thân máy bay.
Một chiếc máy bay, khi di chuyển hướng này,
sẽ nâng lên, và dó là cách mà nó cất cánh
Nếu bạn lấy cùng một hệ thống,
và đặt thẳng đứng, bạn đang uốn cong nó,
và nếu di chuyển về phía trước thế này,
trực giác mách bảo là bãn sẽ đi về hướng này,
nhưng nếu di chuyển đủ nhanh
bạn có thể tạo ra lực nâng ngang,
để có thể đến gần hơn vói hướng gió.
Một đặc tính khác:
Một thuyền buồm thông thường có phần thân giữa ở đây
và bánh lái phía sau,
và đây là 2 thứ sẽ tạo ta
hầu hết lực cản và nhiễu động phía sau thuyền,
nhưng vì đây không có
cả thân giữa và bánh lái,
chúng tôi hy vọng nếu tiếp tục với thiết kế thân thuyền này
sẽ có thể cải thiện và giảm thiểu lực cản
Một điều khác nữa, hầu hết các con tàu khi chúng đạt đến
một tốc độ nhất định, và đi trên sóng,
chúng bắt đầu dập và đánh vào bề mặt nước
và năng lượng di chuyển về trước sẽ mất đi rất nhiều.
Nhưng nếu chúng ta di chuyển theo dòng chảy,
nếu chúng ta lưu ý đến các quay luật tự nhiên
thay vì cố gắng dùng sức mạnh,
chúng ta có thể hấp thụ
rất nhiều năng lượng từ sóng,
và tiết kiệm được năng lượng đế di chuyển về phía trước.
Chúng tôi có thể đã phát triển một công nghệ
hiệu quả đế kéo những thứ dài và nặng,
nhưng ý tưởng là, mục đích của công nghệ là gì
nếu nó không đến với đúng người?
Công nghệ hoặc sự đổi mới thông thường xảy ra thế này:
Một người có một ý tưởng hay,
vài nhà khoa học hoặc kỹ sư khác,
sẽ đưa nó đến cấp độ cao hơn, lý thuyết hóa nó,
và sỡ hữu trí tuệ nó,
và các ngành công nghiệp sẽ đặt hàng
sản xuất và bán nó
sau đó, người ta sẽ mua nó,
và chúng tôi hy vọng họ sẽ dùng nó với mục đích tốt đẹp.
Điều chúng tôi muốn là sự sáng tạo này xảy ra
một cách liên tục. Người nảy ra ý tưởng và kỹ sư
cụng như nhà sản xuất và tất cả mọi người
làm việc cùng một lúc, nhưng sẽ vô dụng
nếu điều này xảy ra theo một quá trình song song và không giao nhau.
Điều bạn muốn không phải là sự phát triển nối tiếp,
song song với nhau.
Bạn muốn có mạng lưới sáng tạo.
Bạn muốn tất cả mọi người, nhưng chúng tôi đang làm,
làm việc cùng lúc, và điều đó chỉ có thể xảy ra
nếu tất cả mọi người quyết định chia sẻ thông tin cho nhau,
và đó chính là những gì ta biết về phần cứng mở.
Chúng ta cộng tác thay vì cạnh tranh.
Chúng ta biến đổi bất kỳ sản phẩm mới nào vào một thì trường mới
Còn về phần cứng mở thì sao?
Cơ bản, phần cứng mở là một giấy phép.
Nó chỉ là một cài đặt tài sản trí tuệ.
Tất cả mọi người có quyền tự do sử dụng,
sửa đổi và phân phối, đổi lại
chúng tôi chỉ cần 2 thứ:
Tên của dự án được công nhận
cũng như tên của những người cải thiện nó,
họ chia sẽ ngược lại với cộng đồng.
Đấy chỉ là một điều kiện rất đơn giản.
Và tôi bắt đầu dự án này một mình trong một ga-ra ở New Orleans,
nhưng ngay sau khi tôi muốn công bố và chia sẻ
thông tin này, tôi tạo một trang Kickstarter,
một diễn đàn gây quỹ quần chúng,
và trong vòng 1 tháng chúng tôi gây được 30,000 đô la.
Với số tiền này, tôi thuê một nhóm kỹ sư trẻ
trên toàn thế giới, và chúng tôi thuê một nhà máy
ở Rotterdam, Hà Lan.
Chúng tôi học hỏi lẫn nhau, chúng tôi thiết kế kỹ thuật,
chúng tôi tạo ra mẫu chuẩn,
nhưng quan trọng hơn là chúng tôi thử nghiệm các mẫu chuẩn
trong nước càng nhiều lần càng tốt,
thất bại xảy ra càng nhanh, chúng tôi rút kinh nghiệm càng nhanh.
Đây là thành viên đáng tự hào của Protei từ Hàn Quốc,
và bên phải, thiết kế đa cột buồm
được đề xuất bởi một nhóm ở Mê-hi-cô
Ý tưởng này lôi cuốn được Gavirella Levine
ở New York, và cô quyết định làm mẫu chuẩn
cho ý tưởng mà cô được chia sẻ, rồi cô lập tài liệu
cho mỗi bước của cả quy trình,
và cô công bố trên Instructables,
trang web nhằm chia sẻ các phát minh.
Sau chưa đầy 1 tuần,
đây là nhóm ở Eindhoven, một trường cơ khí.
họ làm nó, nhưng cuối cùng
họ công bố mẫu thiết kế đơn giản hóa.
Họ cũng công bố trên Instructable,
và chưa đầy 1 tuần, họ nhận được
10,000 lượt xem, và họ có thêm nhiều bạn mới.
Chúng tôi làm việc trên một công nghệ đơn giản hơn,
không quá phức tạp, với những người trẻ
và cả những người lớn hơn,
như con khủng long này ở Me-hi-cô.
Vậy là Protei bây đôgiờ đã trở thành một mạng lưới quốc tế
về tính sáng tạo trong việc bán công nghệ
sử dụng thân tàu chuyển đổi hình dáng.
Và điều kết nối chúng tôi chính là những điểm chung mà chúng tôi có,
ít nhất là, hiểu biết toàn cầu
về ý nghĩa của từ "kinh doanh", hay ý nghĩa đúng mà nó nên mang.
Đấy là cách mà hầu hết mọi người đang làm.
Kinh doanh theo nghĩa thông thường, lá xác định cái gì quan trọng
để mang lại nhiều lợi nhuận, và bạn sẽ dùng
công nghệ để đạt được điều đó, còn con người là lực lượng lao động,
tác nhân điều phối,
và môi trường thường là ưu tiên sau cùng.
Đó chỉ là một cách
hh
điều mà chúng tôi đang cố làm, hay điều mà chúng tôi tin tưởng,
bởi đây là cách mà thế giới vận hành,
là nếu không có môi trường chúng ta không thể có gì cả.
Chúng ta có con người nên chúng ta cần bảo vệ lẫn nhau,
và chúng tôi là 1 công ty công nghệ,
và lợi nhuận là yếu tố cần thiết để đạt được mong muốn đấy.
Cảm ơn rất nhiều.
Nếu chúng ta có dũng khí để hiểu hoặc chấp nhận
rằng đây là cách mà thế giới vận hành,
và đây là thứ tự ưu tiên mà chúng ta phải tuân theo,
thì sẽ trở nên rõ ràng lý do vì sao chúng ta cần
chọn phần cứng mở để phát triển công nghệ môi trường,
bởi vì chúng ta cần chia sẻ thông tin.
Điều gì tiếp theo?
Thiết bị nhỏ nhắn bạn vừa nhìn thấy,
chúng tôi hy vọng sẽ làm được những đồ chơi
như thiết bị điều khiển dài 1 mét Protei mà bạn có thể nâng cấp -
thay thế thiết bị điều khiển từ xa của Androids,
điện thoại di động, và vi điều khiển Arduino,
vậy là bạn có thể điều khiển
từ điện thoại di động, máy tính bảng.
Rồi điều chúng tôi muốn làm là tạo ra những phiên bản 6m
để có thể thử nghiệm hiệu suất cao nhất của các thiết bị này,
để chúng ta có thể đi với tốc độ rất, rất cao.
Bạn hãy thử hình dung xem.
Bạn đang nằm trong một quả ngư lôi,
đi với tốc độ cao,
điều khiển hình dáng của phần thân bằng đôi chân mình
và điều khiển cánh buồm bằng đôi tay.
Đó là thứ mà chúng tôi đang muốn phát triển.
Chúng tôi thay thế con người -
cho nhưng việc như đo mức độ phóng xạ,
bạn không muốn một con người lái những con rô-bốt này -
với pin, động cơ, vi mạch điều khiển và cảm biến.
Đây là điều mà các nhành viên nhóm chúng tôi mơ thấy mỗi đêm.
Chúng tôi hy vọng có thể dọn dẹp dầu tràn,
thu gom rác thải nhựa trong đại dương,
hay chúng tôi có thể có hàng đoàn những thiết bị
điều khiển bởi động cơ trò chơi video nhiều người chơi
để khiển nhưng thiết bị này,
để giám sát các rặng san hô,
hoặc theo dõi các khu vực đánh bát thủy sản.
Mong ước của chúng tôi là có thể tận dụng công nghệ phần cứng mở
để hiểu rõ hơn và bảo vệ đại dương của chúng ta.
Cảm ơn rất nhiều
(Vỗ Tay)