Khi tôi chín tuổi,
mẹ hỏi tôi muốn nhà mình giống cái gì,
tôi vẽ cây nấm thần kỳ này.
Và mẹ đã làm.
(Cười)
Lúc đó, tôi không nghĩ là điều đó không bình thường,
và có thể bây giờ cũng vậy,
vì tôi vẫn vẽ những ngôi nhà.
Đây là một ngôi nhà kỳ dị, được làm 'thủ công' ở đảo Bali.
Nhà được làm gần như toàn bộ bằng tre.
Phòng khách ở tầng 4, nhìn xuống thung lũng.
Bạn vào nhà bằng một chiếc cầu.
Nhà có thể giữ nhiệt ở vùng nhiệt đới,
vì thế chúng tôi làm mái nhà cong để đón gió mát.
Nhưng vài phòng có cửa sổ cao để giữ điều hòa không khí
và tránh côn trùng.
Phòng này luôn để mở.
Chúng tôi làm một cái giường có mùng và điều hòa không khí.
Một khách hàng muốn có TV trong góc của phòng khách.
Được phân cách với bên ngoài bằng tường cao vừa phải,
thay vào đó, chúng tôi làm cái kén khổng lồ này.
Bây giờ, chúng tôi có đầy đủ tiện nghi, như là các phòng tắm.
Phòng tắm này là một cái giỏ trong góc của phòng khách,
và tôi đã nói với bạn, vài người ngần ngại dùng nó,
khi chúng tôi chưa nói rõ nó được che rất kín.
(Cười)
Có nhiều thứ chúng tôi vẫn đang làm,
nhưng một thứ mà tôi học được
là tre thật tuyệt nếu bạn biết dùng.
Chúng đúng là một loại thảo mộc hoang,
mọc trên vùng đất khô cằn --
đâm rễ sâu, mọc trên sườn núi.
chúng sống nhờ nước mưa, nước suối, ánh nắng,
và có 1.450 loài tre trên thế giới.
Chúng tôi dùng chỉ 7 loại.
Bố tôi đấy.
Chính ông đã bảo tôi làm nhà với tre.
và lúc này ông đang đứng giữa
bụi tre Dendrocalamus asper niger mà ông đã trồng chỉ 7 năm.
Mỗi năm, chúng cho một lứa măng tre.
Tuần rồi, chúng tôi thấy bụi măng này lớn lên cả mét chỉ trong ba ngày,
vì thế chúng tôi nói chuyện về loài cây thân thiện này 3 năm nay rồi.
Bây giờ chúng tôi thu hoạch từ hàng trăm bụi của chúng tôi.
Chúng tôi gọi chúng là 'Betung', chúng rất dài,
đoạn thân dùng được dài đến 18m.
Chiếc xe tải đó vừa xuống núi.
Tre rất cứng: chúng có độ đàn hồi như thép,
độ chịu nén như bê tông.
Hãy đặt 4 tấn trên một đầu cây dựng đứng,
nó có thể chịu được.
Vì nó rỗng, và nhẹ,
đủ nhẹ để một vài người có thể nâng lên được,
hoặc, một người phụ nữ cũng nâng được.
(Cười, vỗ tay)
Khi cha tôi xây trương học 'Green School' ở đảo Bali,
ông đã chọn tre để xây dựng cả khu,
vì ông thấy chúng có nhiều hứa hẹn.
Chúng là một lời hứa hẹn cho trẻ con.
Tre là một vật liệu bền và không sợ thiếu.
Khi tôi thấy những cấu trúc này lần đầu bên dưới tòa nhà cách đây 6 năm,
tôi nghĩ, điều này thật ý nghĩa.
Tre đang lớn lên quanh ta.
Chúng mạnh mẽ. Chúng lịch lãm.
Chúng chịu được động đất.
Tại sao điều này không xảy ra sớm hơn? Ta có thể làm gì với chúng tiếp theo đây?
Cùng với một số người thợ trong số đã tham gia xây dựng Green School,
tôi thành lập Ibuku.
Ibu nghĩa là 'mẹ', và ku là 'của tôi' chữ đó nghĩa là 'mẹ Đất của tôi',
tại Ibuku, chúng tôi là một đội thợ thủ công, kiến trúc sư và nhà thiết kế,
và cái mà chúng tôi đang làm cùng nhau là tạo ra một cách xây dựng mới.
Cùng với nhau hơn 5 năm qua,
chúng tôi đã xây hơn 50 cấu trúc độc đáo, phần lớn ở đảo Bali.
9 tòa nhà trong số đó tại Green Village --
bạn vừa thấy ở đó một vài nhà trong số này --
và chúng tôi đặt vào trong những đồ dùng thủ công,
những vườn rau bao quanh,
một ngày nào đó, chúng tôi mời tất cả các bạn đến tham quan.
Và khi các bạn ở đó, bạn cũng có thể thấy Green School --
chúng tôi tiếp tục xây phòng học ở đó mỗi năm --
cũng như đến thăm một ngôi nhà nấm thần tiên mới tinh.
Chúng tôi cũng làm một nhà nhỏ để xuất khẩu.
Còn đây là một dạng nhà rông mà chúng tôi đã bắt chước.
ngay bên dưới là các chi tiết và vải vóc.
Một nhà hàng với nhà bếp mở.
Trông rất giống một nhà bếp, đúng không?
Và một chiếc cầu dài 22 m bắt qua sông.
Bây giờ, điều chúng tôi đang làm không có gì mới lạ cả.
Từ những nhà chòi đến những chiếc cầu rất cầu kỳ như chiếc này ở Java,
tre được dùng trong các xứ nhiệt đới trên thế giới
từ 10 ngàn năm nay.
Nhiều đảo và thậm chí lục địa được tìm thấy nhờ những bè tre.
Nhưng cho đến nay,
người ta vẫn chưa thể bảo vệ tre chống lại côn trùng,
vậy, gần như mọi thứ được làm từ tre đều bị hư hỏng.
Tre không được bảo vệ sẽ bị mục.
Tre không qua xử lý sẽ bị mọt ăn.
Cho nên hầu hết mọi người, đặc biệt là ở châu Á,
nghĩ rằng chỉ có ai nghèo quá hoặc quê mùa quá mới
chấp nhận sống trong một nhà làm bằng tre.
Cho nên chúng tôi đã tự hỏi:
sẽ làm gì để thay đổi suy nghĩ của họ,
để thuyết phục họ rằng nhà bằng tre rất tuyệt,
chứ không như chúng ta tưởng đâu?
Trước hết, chúng ta cần những giải pháp xử lý an toàn.
Hàn the là một loại muối tự nhiên.
Nó biến tre trở thành một vật liêu xây dựng rất bền.
Hãy xử lý chúng cẩn thận, thiết kết thật cẩn thận,
và một khung tre có thể bền vững suốt một đời người.
Tiếp đến, hãy dựng một cái gì đó thật đẹp từ tre.
Hãy gợi tưởng tượng cho mọi người.
May mắn thay,
văn hóa nhà rông khuyến khích nghề này.
Nó làm cho nghề thủ công nên quan trọng.
Vậy hãy kết hợp những thứ này với những điều phiêu lưu
từ những thế hệ kiến trúc sư mới
và những nhà tạo mẫu và kỹ sư,
và hãy luôn nhớ rằng bạn đang thiết kế
để làm những mái cong, vút lên và rỗng.
Không có chuyện giống nhau, cũng không có đường thẳng,
cũng không dùng gỗ xẻ ở đây.
Cách làm đã được kiểm chứng và từ vựng kiến trúc
không được dùng ở đây.
Chúng tôi phải tạo ra luật riêng của mình.
Chúng tôi hỏi câu tre cái gì là tốt ở đây, cái gì nó muốn trở thành,
và điều nó nói là: hãy tôn trọng, hãy thể hiện những điều tuyệt vời của tre,
Hãy giữ tre xa nước, và hãy làm cho tre thật cong.
Vậy chúng tôi thiết kế trên mẫu 3D,
làm những mẫu cấu trúc khung
với chính vật liệu thật mà chúng tôi dùng để làm nhà.
Thiết kế mẫu bằng tre là một nghệ thuật,
và cũng như là ngành kỹ thuật nặng.
Vì vậy, đó là thiết kế của ngôi nhà.
(Cười)
Và chúng tôi mang nó đến nơi xây dựng,
và với những cây thước nhỏ xíu chúng tôi đo mỗi trụ,
và xem xét từng đường cong, rồi chúng tôi chọn tre trong đống
để tái tạo lại mô hình thành ngôi nhà.
Khi làm đến phần chi tiết, chúng tôi xem xét kỹ lưỡng mọi thứ.
Tại sao cửa lớn thường có hình chữ nhật?
Tại sao nó không tròn?
Làm sao để có một cửa lớn tốt hơn?
Bản lề của chúng phải chịu quá nặng,
và trọng lượng luôn là vấn đề,
vậy tại sao không có một trụ xoay ở giữa
để cánh cửa có thể giữ thăng bằng?
Khi đang làm cửa, tại sao bạn không nghĩ nó sẽ có hình dạng giọt nước mắt?
Để có được những thuận lợi và để làm việc được với tính đỏng đảnh
của loại vật liệu này,
chúng ta phải cố gắng và ép chính mình
và trong những lúc khắc nghiệt đó, cái khó ló cái khôn.
Đó là một thách thức: làm trần nhà thế nào đây
nếu bạn không có những tấm ván phẳng?
Thú thật với bạn, đôi khi tôi chỉ mơ một tấm ngăn hay ván ép.
(Cười)
Nhưng nếu cái bạn có là những thợ thủ công giỏi
và những sợ chẻ rất nhỏ,
thì hãy dệt nên trần nhà này,
hãy căng một tấm bạt lên trên và hãy sơn.
Làm thế nào thiết kế được những bàn bếp chắc bền
để mang lại sự cân đối cho cấu trúc cong mà bạn vừa làm?
Hãy cắt một tảng đá như cắt bánh mì
hãy gọt bằng tay để ráp chúng lại,
đục bỏ đi những lớp sần,
và cái mà chúng tôi đang làm, gần như tất cả đều bằng tay.
Những mối nối của tòa nhà
được tăng cường thêm những chốt kim loại, nhưng chủ yếu vẫn là đinh tre vót tay.
Có hàng nghìn đinh tre cho mỗi tầng nhà.
Sàn này được làm từ mặt vỏ thân tre rất nhẵn và bền.
Bạn có thể cảm được mặt của sàn nhà dưới đôi chân trần.
Và sàn nhà mà bạn bước lên,
có thể ảnh hưởng dáng đi của bạn?
Và sau đó nó có thể thay đổi dấu chân mà bạn sẽ để lại trên nơi bạn sẽ đi qua?
Tôi nhớ khi chín tuổi
khi tôi cảm được điều kỳ diệu,
và điều có thể xảy ra,
và một ít lý tưởng.
Và chúng tôi có con đường dài để đi,
có nhiều điều để học,
nhưng có một thứ mà tôi biết đó là với với sự sáng tạo và dấn thân,
bạn có thể tạo ra nét đẹp và tiện nghi
và an toàn và ngay cả sự xa hoa
chỉ với vật liệu luôn có thể mọc lại.
Cám ơn.
(Vỗ tay)