ตอนฉันอายุเก้าขวบ
แม่ถามฉันว่าอยากได้บ้านหน้าตาแบบไหน
ฉันเลยวาดรูปเห็ดในเทพนิยายนี้
แล้วแม่ก็สร้างให้จริง ๆ
(เสียงหัวเราะ)
ฉันคิดว่าฉันไม่รู้หรอก ว่ามันแปลกขนาดไหนในตอนนั้น
และบางที ฉันก็อาจยังไม่รู้
เพราะว่าฉันยังคงออกแบบบ้านอยู่
นี่คือบ้านหกชั้นที่ทำตามคำสั่งของลูกค้า บนเกาะในบาหลี
มันสร้างจากไม้ไผ่เกือบทั้งหมด
จากห้องนั่งเล่นชั้นสี่ คุณสามารถมองเห็นหุบเขา
คุณเข้าบ้านผ่านทางสะพาน
ในเขตร้อนอากาศอาจร้อนมาก ๆ
เราก็เลยสร้างหลังคาโค้ง เพื่อให้อากาศถ่ายเท
แต่บางห้องก็มีหน้าต่างที่สูง เพื่อกักเก็บ อากาศเย็นจากเครื่องปรับอากาศไว้ข้างใน
และกันไม่ให้แมลงเข้ามา
ห้องนี้ที่เราเปิดเอาไว้
เราสร้างห้องนอนแบบเต็นท์ ที่ติดเครื่องปรับอากาศ
และลูกค้าของเราคนหนึ่งต้องการห้องทีวี ในมุมหนึ่งของห้องนั่งเล่น
การกั้นห้องด้วยกำแพงสูงดูจะไม่ใช่
ฉะนั้น เราจึงสร้างรังสานขนาดใหญ่
ค่ะ เรามีสิ่งอำนวยความสะดวกอยู่ครบ อย่างเช่นห้องน้ำ
นี่คือตระกร้า ในมุมหนึ่งของห้องนั่งเล่น
และฉันขอบอกคุณเลยค่ะ ว่าบางคนก็ไม่แน่ใจว่าจะใช้มันดีหรือเปล่า
เราก็ไม่แน่ใจเรื่องฉนวนกั้นเสียงเหมือนกัน
(เสียงหัวเราะ)
ค่ะ มันมีอะไรมากมายที่เรายังคงดำเนินการอยู่
แต่สิ่งหนึ่งที่ฉันได้เรียนรู้
ก็คือไม้ไผ่จะปฏิบัติกับคุณเป็นอย่างดี ถ้าคุณใช้มันอย่างถูกต้อง
อันที่จริงแล้วมันเป็นหญ้าป่า
แต่มันเติบโตในพื้นที่ซึ่งไม่อุดมสมบูรณ์ --
ในหุบเขาลึก บริเวณภูเขา
มันเติบโตโดยอาศัยน้ำฝน น้ำแร่ในดิน และแสงแดด
และจาก 1,450 สายพันธุ์ของไผ่ ที่เติบโตอยู่ทั่วโลก
เราใช้เพียงเจ็ดชนิดเท่านั้น
นี่คือพ่อของฉัน
ท่านเป็นคนที่ทำให้ฉันสร้างบ้านด้วยไผ่
และท่านกำลังยืนอยู่ในกอของต้นไผ่
พันธุ์เดนโดรคาลามัส เอสเปอร์ ไนเจอร์ ที่ท่านปลูกไว้เมื่อเพียงเจ็ดปีก่อน
แต่ละปี มันแตกหน่อใหม่ออกมา
เราเห็นได้ว่าหน่อนั้นสูงขึ้นอีกเป็นเมตร ภายในสามวัน ในสัปดาห์ที่ผ่านมา
เราปรึกษากันเกี่ยวกับความยั่งยืน ของไม้ฟืนในสามปี
ตอนนี้ เราเก็บกอไผ่ของชาวบ้าน มาเป็นร้อย ๆ
เราเรียกมันว่า ไผ่ตงดำ (Betung) มันยาวมาก ๆ
มันมีความยาวตามปกติถึง 18 เมตร
ลองพยายามขนมันลงจากจากภูเขาสิคะ
และมันก็แข็งแรง มันมีความทนทานอย่างเหล็กกล้า
มีความแข็งแรงเทียบเท่ากับคอนกรีต
เราเอาน้ำหนักสี่ตันวางบนมัน
มันก็ยังรับไหว
เพราะว่ามันกลวง มันจึงมีน้ำหนักเยา
พอที่จะสามารถยกได้โดยชายไม่กี่คน
หรือบางทีก็โดยผู้หญิงคนเดียว
(เสียงหัวเราะ) (เสียงปรบมือ)
และเมื่อคุณพ่อของฉัน สร้าง กรีน สคูล ในบาหลี
ท่านเลือกไม้ไผ่ เพื่อสร้างอาคารทั้งหมดในวิทยาเขต
เพราะว่าท่านเห็นว่ามันเป็นการให้คำสัญญา
มันเป็นคำสัญญาที่มีต่อเด็ก ๆ
มันเป็นวัสดุที่ยั่งยืน ที่เราจะไม่มีวันขาดแคลน
และเมื่อฉันได้เห็นโครงสร้างเหล่านี้ ขณะกำลังถูกก่อสร้างเมื่อหกปีก่อน
ฉันคิดว่า นี่มันสมเหตุสมผลมาก ๆ
มันเติบโตอยู่รอบ ๆ พวกเรา
มันแข็งแรง มันดูงามสง่า
มันทนทานต่อแผ่นดินไหว
ทำไมมันไม่เกิดขึ้นเร็วกว่านี้นะ และเราจะทำอะไรต่อไปอีกดี
เช่นเดียวกันกับอาคารดั้งเดิมของ กรีน สคูล
ฉันก่อตั้ง ไอบูกุ
ไอบู แปลว่า "แม่" และ กุ แปลว่า "ฉัน" ฉะนั้น มันเป็นตัวแทนของพระแม่ธรณีของฉัน
และที่ไอบูกุ เรามีกลุ่มของช่างฝีมือ สถาปนิก และนักออกแบบ
และสิ่งที่เราร่วมมือกันก็คือ การสร้างแนวทางใหม่ของการสร้างอาคาร
ตลอดห้าปีที่ผ่านมา
เราร่วมกันสร้างกว่า 50 โครงสร้าง ที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในบาหลี
เก้างานอยู่ที่ กรีน วิลเลจ --
ที่คุณเพิ่งจะได้เห็น คือภายในของบ้านพวกนี้บางหลัง --
และเราเติมแต่งพวกมันด้วยเครื่องเรือน ตามที่ลูกค้าต้องการ
เราห้อมล้อมมันด้วยสวนผัก
เราอยากที่จะเชิญพวกคุณทุกคน ให้มาเยี่ยมเราให้ได้
และในขณะที่คุณอยู่ที่นั่น คุณยังสามารถเห็น กรีน สคูล --
เราสร้างอาคารห้องเรียน เพิ่มขึ้นทุก ๆ ปี --
เช่นเดียวกับบ้านเห็ด ที่ได้รับการปรับปรุงใหม่
เรายังคงดำเนินงานสร้างบ้านเล็ก ๆ เพื่อการส่งออก
นี่เป็นบ้านซัมบานีสแบบดั้งเดิม ที่เราเลียนแบบมา
ลึกลงไปในรายละเอียดและเนื้องาน
ห้องอาหารที่มีครัวกลางแจ้ง
มันดูเหมือนห้องครัวมากใช่ไหมคะ
และสะพานที่ทอดตัวยาว 22 เมตร ข้ามแม่น้ำ
ทีนี้ สิ่งที่เรากำลังทำไม่ได้เป็นสิ่งใหม่ทั้งหมด
ตั้งแต่กระต๊อบเล็ก ๆ ไปจนถึง สะพานที่ปราณีตในชวา
ไผ่ได้ถูกใช้ไปทั่วเขตร้อนในโลก
มาเป็นเวลาหมื่น ๆ ปีแล้ว
มีเกาะต่าง ๆ และแม้กระทั่งแผ่นดิน ที่เราเดินทางถึงได้เป็นครั้งแรกโดยแพไผ่
แต่จนเมื่อไม่นานมานี้
มันแทบที่จะเป็นไปไม่ได้เลย ที่จะการปกป้องไผ่จากแมลงได้อย่างมั่นใจ
และแทบจะทุกอย่างที่เราเคยสร้างจากไผ่ ก็เป็นอันพังทลาย
ไผ่ที่ไม่ได้รับการป้องกันผุพัง
ไผที่ไม่ได้รับการดูแลถูกกร่อนแทะ จนเป็นผุงผง
และนั่นเป็นเหตุว่าทำไม คนส่วนมากโดยเฉพาะอย่างยิ่งชาวเอเชีย
คิดว่า คุณคงจะไม่ยากแค้นถึงขนาดนั้น หรืออยู่หลังเขาขนาดนั้น
จนต้องไปอยู่ในบ้านไผ่
และเราก็คิดว่า
เราจะต้องทำอย่างไรเพื่อเปลี่ยนความคิดนั้น
เพื่อโน้มน้าวว่าไผ่ สามารถใช้ในการสร้างอาคารได้
และนำวัสดุนี้มาใช้ให้เต็มศักยภาพ
ประการแรก เราต้องแก้ปัญหาเรื่องการรักษาไผ่
โบแรกซ์เป็นเกลือตามธรรมชาติ
มันเปลี่ยนไผ่ให้กลายเป็นวัสดุ ที่ใช้ในการก่อสร้างได้
ถ้าหากปฏิบัติมันอย่างเหมาะสมและ ออกแบบด้วยความระมัดระวังแล้ว
โครงสร้างไผ่ ก็จะมีความคงทนยาวนานชั่วอายุคน
ประการที่สอง สร้างสิ่งที่ไม่ธรรมดาด้วยไผ่
เป็นการให้แรงบันดาลใจกับคน
โชคดีจริง ๆ
วัฒนธรรมบาหลีได้สั่งสมความเป็นช่าง
มันให้คุณค่ากับงานฝีมือ
ฉะนั้น เมื่อเรานำสิ่งเหล่านี้มารวมกัน กับกรอบที่ท้าทาย
จากสถาปนิกท้องถิ่นเลือดใหม่
และนักออกแบบ และวิศวกร
และจำไว้ว่าคุณกำลังออกแบบ
เพื่อการสลักเสลา แกะเหลาะ และขุดเสา
ไม่มีเสาไหนที่จะเหมือนกัน ไม่มีเส้นตรง
ไม่มีสูตรตายตัว
หลักการ สูตรในการแกะสลักที่ดี และศัพท์แสงทางสถาปัตยกรรม
ไม่ปรากฏอยู่ในที่นี้
เราได้ทำการคิดค้นกฎของเราเอง
เราถามไผ่ว่ามันทำได้ดีในเรื่องใด มันอยากจะออกมาเป็นแบบไหน
และสิ่งที่มันบอกกับเราก็คือ ให้ความเอาใจใส่ ออกแบบมันเพื่อความแข็งแรง
ปกป้องมันจากน้ำ และใช้ฝีมือให้มากที่สุด
เราออกแบบในสามมิติจริง
สร้างแบบจำลองโครงสร้างตามสัดส่วน
จากวัสดุเดียวกัน กับที่เราจะใช้สร้างบ้านต่อไป
และการสร้างแบบจำลองไผ่ ก็เป็นศิลปะ
มากพอ ๆ กับ เป็นงานทางวิศวกรรมแบบจริงจัง
นี่คือแบบร่างบ้าน
(เสียงหัวเราะ)
และเราจะสร้างมันบนพื้นที่
และด้วยไม้บรรทัดเล็ก ๆ เราวัดแต่ละเสา
และพิจารณาแต่ละโค้ง และเราเลือกไผ่จากกอง
เพื่อเลียนแบบทำบ้านนั้นบนพื้นที่
จากนั้น มันก็มาถึงรายละเอียด เราพิจารณาทุกสิ่งทุกอย่าง
ทำไมประตูมักจะเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า
ทำไมมันไม่เป็นวงกลม
คุณจะทำให้ประตูดีกว่านี้ได้อย่างไร
ค่ะ บานพับของมันต้องต่อสู้กับแรงโน้มถ่วง
และแรงโน้มถ่วงจะชนะเสมอในที่สุด
ฉะนั้น ทำไมไม่ทำให้มันหมุนได้ที่ตรงกลาง
ตรงที่มันสามารถอยู่ในสมดุลได้ล่ะ
และในขณะที่คุณอยู่ตรงนั้น ทำไมประตูจะมีรูปร่างเป็นหยดน้ำไม่ได้
เพื่อเป็นการเก็บเกี่ยวประโยชน์ และทำงานในข้อจำกัด
ของวัสดุนี้
เราจะต้องผลักดันตัวเองมาก ๆ
ภายในกรอบข้อจำกัดดังกล่าว
มันท้าทายตรงที่ เราจะสร้างเพดานได้อย่างไร
ถ้าหากเราไม่มีแผ่นราบอะไร ที่เราจะใช้การได้
ให้ฉันได้บอกคุณนะคะ ว่าบางครั้งฉันฝันถึงแผ่นหินและไม้อัด
(เสียงหัวเราะ)
แต่ถ้าคุณมีช่างฝีมือที่มีความชำนาญ
และรอยแยกเล็ก ๆ นั้น
ถักเพดานนั่นเข้าด้วยกัน
กางผืนผ้าใบบนนั้น และทาแล็คเกอร์
คุณจะออกแบบโต๊ะ ในครัวที่ทนทานได้อย่างไร
ที่ให้ความเป็นธรรมกับโครงสร้างส่วนโค้ง ที่คุณเพิ่งสร้างขึ้น
โดยการหั่นหินก้อนมนใหญ่ อย่างกับขนมปังแถว
ใช้งานฝีมือเพื่อทำให้แต่ละพอดีกัน
และปล่อยส่วนนอกทิ้งไว้
และสิ่งที่เราทำก็เกือบจะเป็นงานฝีมือทั้งหมด
การเชื่อมต่อโครงสร้างของอาคารของเรา
ถูกเสริมความคงทนด้วยเหล็กเชื่อม แต่เราใช้หมุดไผ่ที่เหลาด้วยมือ
มีหมุดเหล่านี้เป็นพัน ๆ ในแต่ละชั้น
ชั้นนี้ทำจากผิวไผ่ที่ขัดเงาทำทาน
คุณสามารถสัมผัสได้ถึงเนื้อของมัน ใต้เท้าเปล่าของคุณ
และพื้นที่คุณย่ำอยู่นั้น
มันสามารถส่งผลต่อการเดินของคุณได้ไหม
มันสามารถเปลี่ยนรอยเท้า ที่คุณจะทิ้งไว้ให้กับโลกใบนี้ได้หรือเปล่า
ฉันจำได้ว่าตอนที่ฉันมีอายุเก้าขวบ
และรู้สึกได้ถึงความอัศจรรย์
และความเป็นไปได้
และความเป็นอุดมคตินิยมอีกนิดหน่อย
และเราก็ยังมีหนทางอีกไกลแสนไกล
มีอะไรมากมายที่ยังต้องศึกษา
แต่สิ่งหนี่งที่ฉันรู้ก็คือ ด้วยความคิดสร้างสรรค์และความยึดมั่น
คุณสามารถสร้างความงาม ความสบาย
ความปลอดภัย และแม้กระทั่งความโอ่อ่า
จากวัสดุที่จะงอกกลับมาใหม่ได้
ขอบคุณค่ะ
(เสียงปรบมือ)