ዛሬ ንግግሬን
ግጥም በማንበብ እጀምራለሁ
ማላዊ ከምትገኝ ጓደኛዬ የተጻፈ ነው
አይሊን ፒይሪ ትባላለች
አይሊን ፒይሪ የ13 አመት ልጅ ነች
ጽፈናቸው ከነበር የግጥም ስብስቦች መካከል ስፈልግ
የሷን አስደናቂ ግጥም አገኘሁ
በጣም ያነሳሳል!
ስለዚህ እሱን አነብላቹሀለው
ለግጥሙ የሰጠችው አርዕስ "ስፈልግ ነው የማገባው" ይላል
(ሳቅ)
ስፈልግ ነው የማገባው!
እናቴ ልታስገድደኝ አትችልም እንዳገባ
አባቴ ሊያስገድደኝ አይችልም እንዳገባ
አጎት ፣ አክስቶቼ
ወንድም ፣ እህቶቼ
ሊያስገድዱኝ አይችሉም እንዳገባ
ማንም በዚች አለም
አይችልም ተገድጄ እንዳገባ
ስፈልግ ነው የማገባው!
ብትደበድቡኝም
ብታባሩኝ እንኳን
ምንም ብታደርጉ መጥፎ
ስፈልግ ነው የማገባው!
ሳልጨርስ አይደለም ሳልማር ትምህርቴን
ሳይደረስ አይደለም ሳላድግ በእድሜ
ስፈልግ ነው የማገባው!
ይህ ግጥም ግር ሊላቹ ይችላል
በ13 አመት ልጅ መጻፉ
ግን እኔና አይሊን ከመጣንበት አካባቢ
ይሄ ግጥም
የአርበኞች ጥሪ ነው!
እኔ ከማላዊ ነው የመጣሁት
ማላዊ ደሀ ከሚባሉ አገራት አንዷነች
በጣም ደሀ!
የጾታ እኩልነት አጠራጣሪ የሆነባት አገር
በዛች አገር በማደጌ
በህይወቴ ውስጥ የራሴን ምርጫ ማድረግ አልችልም
በህይወት የማንነት እድሎችን እንኳን...
መመርመር አልችልም
አንድ ታሪክ ልንገራችሁ
ስለ ሁለት የተለያዩ ልጃገረዶች ነው
ስለ ሁለት ውብ ልጃገረዶች
እነዚህ ልጆች
በአንድ ጣራ ስር አብረው ነው ያደጉት
አንድ አይነት ምግብ እየበሉ
አንዳንዴ አንድ ልብስ እየተጋሩ
ጫማ አንኳን ሳይቀር
ግን የህይወት ጉዟቸው የተለያየ ሆነ
በሁለት የተለያዩ መንገዶች
ሁለተኛዋ ልጅ ታናሽ እህቴ ናት
ታናሽ እህቴ 11 አመት ይሆናት ነበር
ባረገዘችበት ወቅት
በጣም የሚያሳምም ነገር ነው!
እሷ ብቻ አይደለችም እኔም ተጎድቻለሁ
የጭንቅ ጊዜ ነበር ያሳለፍኩት
በባህላችን
ለአቅመ ሄዋን በደረስን ጊዜ
ወደ ልምምድ ካምፕ መሄድ ይኖርብናል
በነዚህ ካምፖች
ወንድን በጻታ ግንኙነት እንደምታስደስቱ ትማራላቹ
ልዩ የሆነ ቀን አለ
"በጣም ልዩ ቀን" ብለው የሚጠሩት
በማህበረሰቡ የተቀጠረ ወንድ
ወደ ካምፑ ይመጣና
ከሴት ህጻናቱ ጋር እንዲተኛ ይደረጋል
አስቡት እስቲ! እነዚህ ሴት ህጻናት ያለባቸውን ስቃይ
በየቀኑ!
አብዛኞቹ ልጃገረዶች ያረግዛሉ!
በኤችአይቪ ኤድስ ይያዛሉ!
ሌሎች በጾታ ግንኙነት የሚመጡ በሽታዎች ጭምር
ትንሷ እህቴ እርግዝና ነበር የገጠማት
አሁን 16 አመቷ ነው
ሶስት ልጆች አሉዋት
የመጀመሪያ ትዳሯ አልሰመረም
ሁለተኛውም ቢሆን እንደዛው
በሌላ በኩል ደግሞ ይህቺ ልጅ አለች
የምታስደንቅ ናት!
(ሳቅ)
(ጭብጨባ)
አስደናቂ ነች ያልኩት ስለሆነች ነው!
በጣም አስደማሚ ናት!
ያቺ ልጅ እኔ ነኝ! (ሳቅ)
የ13 አመት ልጅ ሆኜ
አድገሻል
እድሜሽ ደርሷል
ወደ ልምምድ ካምፑ መሄድ አለብሽ ሲሉኝ ነበር
"ምን?" ነበር የኔ መልስ
ወደ ልምምድ ካምፑ አልሄድም አልኩ
አንድ ሴት ምን እንዳለችኝ ታውቃላቹ?
ደደብ ልጅ ነሽ! ምንም የማይገባሽ!
የማህበረሰባችንን፣ የእኛን ባህል አታከብሪም!
እንቢ! ያልኩት የት እንደምሄድ ስለማውቅ ነው
በህይወቴ ምን አንደምፈልግ ስለማውቅ ነው
በልጅነት ብዙ ህልሞች ነበሩኝ
በደንብ መማር እፈልግ ነበር
ወደፊት ጥሩ ስራ አንዲኖረኝ
እራሴን ጠበቃ ሆኜ እስለው ነበር
ትልቅ ወንበር ላይ ተቀምጬ
በሀሳብ የምስለው
በየቀኑ በአእምሮዬ የሚመላለሰው እሱ ነበር
ደግሞ አውቅ ነበር አንድ ቀን
የሆነ ነገር፣ የሆነ ትንሽ ነገር ለ ማህበረሰቤ እንደማበረክት
ግን እንቢ ካልኩኝ በኋላ በየቀኑ
ሴቶቹ
"እራስሽን ተመልከቺ እስቲ? ትልቅ ሆነሻል! እህትሽ አንኳን ልጅ አላት!
አንቺስ?" ይሉኛል
ይሄን ዘፈን ነበር በየቀኑ እሰማ የነበረው
ይሄን ዘፈን ነበር በየቀኑ ልጆቹ ይሰሙ የነበረው
ምንም ሳያደርጉ ሲቀሩ ማህበረሰቡ እንዲሆኑ የሚፈልገው እሱን ነው
የኔንና የእህቴን ታሪክ ሳነጻጽረው
ለራሴ "የሆነ ነገር ማድረግ አለብኝ?" አልኩ
አንድ ነገር መለወጥ ለምንድ ነው የማልችለው?
ያውም! ከጥንት ጀምሮ የነበረን ነገር
በዛን ጊዜ ነው ሌሎቹን ልጆች የሰበሰብኳቸው
ልክ እንደ እህቴ ልጆች ያላቸውን
ይማሩ ነበር ግን ማንበብና መጻፍ ጠፍቶባቸዋል
ኑና እርስ በራሳችን እንማማር አልኳቸው
ማንበብና መጻፍ እንደገና እንሞክር
ብእር እንዴት እንደሚያዝ፣ እንዴት እንደሚነበብ፣ መጽሀፍ እንደሚያዝ
በጣም ትልቅ ጊዜ ነበር ያሳለፍነው
ስለ እነርሱ ትንሽ አወኩኝ
የግል ታሪካቸውን ያጫውቱኝ ነበር
በእናትነታቸው
በየቀኑ ስለሚገጥማቸው ነገር
ያኔ ሀሳብ መጣልኝ
እነዚህ በኛ ላይ የሚሆኑትን ነገሮች ይዘን
ለእናቶቻችን ለባህላዊ መሪዎቻችን ለምን አንነግራቸውም?
እነዚህ ነገሮች ስህተት አንደሆኑ ለምን አናስረዳም?
ለማድረግ የሚያስፈራ ነገር ነበር
ምክንያቱም ባህላዊ መሪዎቻችን
አምነው የተቀበሉት ልማድ ነው
ለዘመናት የነበረ ነገር ነው
ለመቀየር የሚከብድ ነገር
ግን ለመሞከር ጥሩ የሆነ
ስለዚህ ሞከርነው!
በጣም ከባድ ነበር ግን ገፋንበት
እናም አሁን በማህበረሰባችን
የመጀመሪያዎቹ ሴቶች ነን
መሪዎቻችንን ስንጫን
እናም መሪዎቻችን ከጎናችን ቆሙው
ማንም ሴት 18 አመት ሳይሞላት ማግባት የለባትም አሉ
(ጭብጨባ)
በማህበረሰባችን
ለመጀመሪያ ጊዜ
በህግ ደረጃ
የመጀመሪያው ሴት ልጆችን የሚከላከል ህግ
ሆነ!
እዚህ ጋር አላቆምንም
ወደፊት ተራመድን
በኛ ማህበረሰብ ብቻ ሳይሆን ለያንዳንዷ ሴት ህጻን መብት ለመዋጋት ቆረጥን
በሌላም ማህበረሰብ ቢሆን
የህጻናት የጋብቻ ህግ በቀረበበት ጊዜ
በአገሪቱ ፓርላማ ተገኝተን ነበር
በየቀኑ የፓርላማ አባላቱ በሚገቡበት ሰአት
እባካችሁ ህጉን ደግፉ! እንላቸው ነበር
እዚህ አንዳለው አይነት ቴክኖሎጂ አልነበረንም
ግን ትናንሽ ስልኮች ነበሩን
ስለዚህ ቁጥራቸውን ፈልገን ለምን በጽሁፍ መልክት አንልክላቸውም? ተባባልን
አደረግነው! ጥሩ ነገር ነበር!
(ጭብጨባ)
ህጉ ከጸደቀ በኋላ መልሰን በጽሁፍ መልክት ላክንላቸው
"ህጉን ስለደገፋቹ እናመሰግናለን"
(ሳቅ)
ፕሬዝዳንቱ ህጉን በፊርማው ሲያጸድቅ
ቋሚ ሆነ! ይሄ ተጨማሪ ድል ነበር
አሁን በማላዊ የጋብቻ እድሜ 18 አመት ነው ከ15 እስከ 18
(ጭብጨባ)
የህጉ መጽደቅ በራሱ ጥሩ ነገር ነበር
ግን አንድ ነገር ልንገራቹ
18 አመት የጋብቻ እድሜ የሆነባቸው አገሮች አሉ
ግን በየቀኑ የሴቶች የህጻናት ለቅሶ እየሰማን አይደለም?
በየቀኑ የሴት ህጻናቱ ህይወት ይባክናል
ከመሪዎቻችን አሁን የሚያስፈልገው የገቡትን ቃል እንዲያከብሩ ነው
ቃል ማክበር ማለት
የሴት ህጻናትን ጉዳይ ሁሌም ከልብ መያዝ ነው
እንደ ሁለተኛ ደረጃ መታየት የለብንም
ማወቅ ያለባቸው ነገር! ሴቶች በዚህ ክፍል ውስጥ እንዳለነው
ሴት ብቻ! ልጆች ብቻ! አይደለንም!
ከምንም ነገር በላይ ነን!
የተሻለ ማድረግ እንችላለን
ስለ ማላዊ ሌላው ነገር
በማላዊ ብቻ አይደለም በሌሎችም አገሮች
ያሉት ህጎች
ህግ እስካልተፈጸመ ድረስ ህግ አይሆንም
በቅርብ ያጸደቅነው ህግ
በሌሎች አገራትም ያለው ህግ
በየአካባቢው መሰራጨት አለበት
በየማህበረሰቡ
የሴት ህጻናት ጉዳይ አስቸጋሪ በሆነበት ሁሉ
በየቀኑ በማህበረሰብ ደረጃ ሴት ህጻናት ከባድ ችግር ይጋረጥባቸዋል
ስለዚህ እነዚህ ሴት ህጻነት የሚጠብቃቸው ህግ አንዳለ ካወቁ
ተነስተው እራሳቸውን መከላከል ይችላሉ
ምክንቱም የሚጠብቃቸው ህግ እንዳለ ስለሚያውቁ ነው
ሌላ ማለት የምፈልገው
የሴት ህጻናት፣ የሴቶች የትግል ድምጽ
ውብ ነው! ሁሉም ጋር አለ
ይሄንን ግን ብቻችንን ማድረግ አንችልም
ወንዶች ትግላችንን ሊቀላቀሉን
ከጎን ሆነው አብረን መስራት አለብን
የጋራ ሀላፊነት ነው!
ለሴት ህጻናት የሚያስፈልገውን ሁሉ መሟላት አለበት
ጥሩ ትምህርት፣ ከሁሉም በላይ በ11 አመት አለመዳር
በተጨማሪ
አንድ ላይ ከሆንን
ህግን
ባህላዊና ፖለቲካዊ ዳራን
የሴት ህጻናትን መብት የሚነፍገውን መቀየር እንችላለን
እዚህ ከፊታቹ በመሆን ዛሬ
ለትውልዶች ያለ እድሜ ጋብቻን ማስቆም እንደምንችል እነግራቹሀለው
በዚች ቅጽበት!
ሴት ህጻናት ሚሊዮኖች በአለም ዙሪያ ያሉ ሁሉ
ድምጻቸውን ከፍ አድርገው
"ስፈልግ ነው የማገባው!" ማለት መቻል አለባቸው!
(ጭብጨባ)
አመሰግናለሁ! (ጭብጨባ)