Mówi się, że mimo wielu różnych konfliktów,
wszyscy krwawimy tą samą krwią.
To fajne przysłowie, ale niedokładne.
Tak naprawdę krew ma wiele różnych wariantów.
Czerwone krwinki zawierają białko zwane hemoglobiną,
które wiąże się z tlenem,
pomagając rozprowadzić go po całym ciele.
Mają jednak też inny rodzaj złożonego białka
na zewnątrz błony komórkowej.
Te białka, zwane antygenami, komunikują się z białymi krwinkami,
komórkami odpornościowymi chroniącymi przed infekcjami.
Antygeny służą jako markery identyfikujące,
pozwalają systemowi odpornościowemu rozpoznawać komórki organizmu
i nie atakować ich jak ciał obcych.
Dwa główne rodzaje antygenów: A i B określają grupę krwi.
Skąd więc cztery grupy krwi z wyłącznie dwóch antygenów?
Antygeny są kodowane przez trzy różne allele,
czyli wersje danego genu.
Podczas gdy allele A i B kodują antygeny A i B,
allel 0 nie koduje nic,
a ponieważ dziedziczymy po jednej kopii każdego genu od każdego z rodziców,
otrzymujemy dwa allele ustalające grupę krwi.
Kiedy będą różne,
jeden przeważy drugi w zależności od ich wzajemnej dominacji.
W grupach krwi allele A i B są dominujące, zaś 0 jest allelem recesywnym.
Więc A i A dadzą grupę krwi A, zaś B i B grupę krwi B.
Gdy odziedziczysz po jednym z obu,
powstaną antygeny zarówno A i B,
co da grupę krwi AB.
Allel 0 jest recesywny,
więc każdy inny nad nim przeważa,
co daje grupę krwi A lub B.
Jeśli jednak odziedziczysz dwa 0, zostaną wydane instrukcje,
które wyprodukują komórki krwi bez antygenu A i B.
Z powodu tych oddziaływań,
znajomość grupy krwi obu rodziców
pozwala przewidzieć grupę krwi ich dziecka.
Czemu grupy krwi są ważne?
W transfuzji krwi
odpowiednia grupa jest sprawą życia i śmierci.
Jeśli ktoś z grupą krwi A otrzyma krew z grupy B lub na odwrót,
jego przeciwciała odrzucą obce antygeny i je zaatakują,
co może spowodować skrzep krwi.
Ponieważ ludzie z grupą krwi AB produkują zarówno antygeny A i B,
nie posiadają przeciwciał przeciwko nim, uznając oba za bezpieczne.
Są uniwersalnymi biorcami.
Z drugiej strony,
ludzie z grupą krwi 0 nie produkują żadnego antygenu,
są więc uniwersalnymi dawcami.
To jednak powoduje, że organizm wyprodukuje przeciwciała
odrzucające każdą inną grupę krwi.
Niestety, dopasowanie biorcy i dawcy jest bardziej skomplikowane
ze względu na dodatkowe systemy antygenów,
zwłaszcza czynnik Rh,
nazwany na cześć małp rezusów, z których krwi go wyizolowano.
Rh+ i Rh- odnoszą się do obecności lub braku antygenu D
z systemu grup krwi Rh.
Poza utrudnieniem w transfuzjach krwi,
może on spowodować poważne komplikacje w ciąży.
Jeśli matka z Rh- nosi dziecko z Rh+,
jej ciało wyprodukuje przeciwciała Rh, które mogą przeniknąć przez łożysko
i zaatakować płód.
Ten stan znany jest jako choroba hemolityczna noworodków.
Niektóre kultury wierzą, że grupa krwi jest związana z osobowością,
jednakże nauka tego nie potwierdza.
Ponieważ proporcje różnych grup krwi
wahają się w różnych populacjach,
naukowcy nie są pewni, jak powstały;
jako ochrona przed chorobami przenoszonymi przez krew,
a może jako losowy dar genetyczny.
Różne gatunki mają różne zestawy antygenów.
Tak naprawdę, cztery grupy krwi współdzielone z małpami
wypadają blado przy trzynastu grupach krwi u psów.