Bir Arap kadın fotoğrafçı olarak,
projelerim için kişisel deneyimlerden daima ilham aldım.
Daha iyi bir hayat için
engelleri aşmamı sağlayan bilgiye olan tutkum,
“Okuyorum, Yazıyorum” adlı projem için motivasyonum oldu.
Bizzat yaşadığım deneyimlerden hareket ederek,
eğitimle hayatlarını değiştiren kadınların hikayelerini araştırmaya,
anlatmaya, karşılaştıkları engelleri ortaya koymaya
ve sorgulamaya karar verdim,
çünkü başta yüksek öğrenimimi sürdürmeme izin verilmemişti,
Arap ülkeleri arasındaki ekonomik ve sosyal etmenlerden
kaynaklanan farklılıkları dikkate alarak, kadınların
eğitimiyle ilgili bir dizi konuyu ele aldım.
Bu konular, bölgedeki kadınların büyük çoğunluğunun okur-yazar
olmayışı, eğitim reformları, okulu bırakan öğrenciler için programlar ve üniversite
öğrencileri arasındaki siyasi aktivizmi içeriyor.
Bu çalışmaya başladığımda,
kadınları katılmaları için ikna etmek pek kolay olmadı.
Hikayelerinin, diğer kadınların
hayatlarını nasıl etkileyebileceğini ve çevrelerine nasıl
rol model olacaklarını açıkladıktan sonra ancak bazıları kabul etti.
İşbirlikçi ve yansımalı yaklaşım arayışıyla,
kendi sözlerini ve fikirlerini hayallerinin üstüne
yazmalarını istedim.
Bu betimlemeler, daha sonra, bazı sınıflarda paylaşıldı ve
benzer eğitim ve durumlardan geçen diğer kadınlara ilham vermeye ve
onları motive etmeye çalışıldı.
Yemen'de bir öğretmen olan Aisha,
"Eğitimi, bağımsız olmak ve her şey için
erkeğe bel bağlamamak için aldım." yazmış.
İlk görüştüklerimden biri Mısır'dan Umm El-Saad'dı.
Tanıştığımızda, ancak adını yazabiliyordu.
Kahire banliyölerinde, yerel bir STK' nın
dokuz aylık okur yazarlık programına devam ediyordu.
Aylar sonra, kocasının, telefon mesajlarını
artık okur yazar olan karısının takip ettiğini
öğrendiğinde, onu dersleri bıraktırmakla
tehdit ettiği esprisini yaptı.
(Kahkahalar)
Yaramaz Umm El-Saad.
Tabii ki Umm El-Saad programa bu sebepten katılmadı.
Bizim kanıksadığımız küçük detayları, çarşıda para saymaktan ev ödevlerinde
çocuklarına yardım etmeye kadar,
basit günlük işleri üzerinde kontrolü ele almayı nasıl istediğini gördüm.
Yoksulluğuna ve kadınların eğitimini küçümseyen içinde yaşadığı
toplumun zihniyetine rağmen,
Umm El-Saad, Mısırlı sınıf arkadaşlarıyla birlikte
okuma yazmayı öğrenmeye hevesliydi.
Tunus'ta, röportaj yaptığım dört aktivist kadından
biri olan Asma ile görüştüm.
Seküler biyomühendislik öğrencisi, sosyal medyada oldukça aktif.
Arap Baharı olarak adlandırılan hareketin üzerine titreyen ülkesine
dair, "Daima yeni bir bakteri keşfetmenin hayalini kurdum.
Şimdi, devrimden sonra, her gün yeni bir tane çıkıyor."
Asma, özellikle kadınlar için başka bir engel olan, bölgedeki
kökten dinciliğin yükselişini kastediyor.
Görüşme yaptığım tüm kadınların içinde, beni en çok Yemen'den Fayza etkiledi.
Fayza, sekiz yaşında evlendiğinde okulu bırakmaya zorlanmış.
Bu evlilik bir yıl sürmüş.
14 yaşındayken, 60 yaşında bir adamın üçüncü karısı olmuş
ve 18'ine gelmeden, üç çocuk annesi boşanmış bir kadındı.
Yoksulluğuna rağmen,
aşırı tutucu bir toplumda boşanmış bir kadın olmanın sosyal statüsüne rağmen,
ve okula dönüşüne ailesinin karşı çıkmasına rağmen,
Fayza, hayatını kontrol etmenin tek yolunun eğitimden geçtiğini biliyordu.
Şimdi 26 yaşında.
Üniversitede işletme çalışmalarını
finanse edecek yerel bir STK'dan burs aldı.
Hedefi, iş bulmak, yaşayacak bir yer kiralamak
ve çocuklarını yanına almak.
Arap devletleri çok büyük bir değişimden geçiyor ve kadınların karşı karşıya
kaldığı mücadeleler çok yıpratıcı.
Tıpkı fotoğrafını çektiğim kadınlar gibi,
fotoğrafçı olmak için birçok engelin üstesinden geldim;
bu süreçte neyi yapıp neyi yapamayacağımı söyleyen birçok kişi vardı.
Umm El-Saad, Asma, Fayza ve Arap dünyasından diğer birçok kadın,
daha iyi bir gelecek için en iyi yol olarak bildikleri eğitimle
engellerin üstesinden gelmenin mümkün olduğunu gösterdiler.
Konuşmamı, Tunus'ta görüştüğüm dört aktivist kadından biri olan
Yasmine'den bir alıntıyla sonlandırmak istiyorum.
"Düşüncelerinizi sorgulayın.
Kim olmak istiyorsanız onu olun,
onların istediğini değil. Onların sizi esaret altına almasına razı olmayın;
zira anneniz sizi özgür bir insan olarak doğurdu."
Teşekkürler.
(Alkışlar)