Con trai tôi và iPhone được sinh ra cách nhau 3 tuần
vào tháng Sáu năm 2007.
Khi những người tiên phong về công nghệ còn đang xếp hàng bên ngoài
chờ để chạm tay lên tiện ích mới mẻ tuyệt vời này,
Tôi thì đang kẹt ở nhà và luôn tay luôn chân với một thứ khác
thứ mà đang gửi ra những thông báo liên tục
(Cười)
một đứa trẻ khổ sở vì đau bụng
chỉ ngủ trong chiếc xe đẩy đang di chuyển mà phải với sự im lặng tuyệt đối.
Thật sự là tôi đã đi bộ 10 tới 15 dặm mỗi ngày,
số cân tăng sau khi sinh giảm đi.
Phần đó thì thật tuyệt.
Nhưng trời ạ, tôi mới buồn chán làm sao!
Trước khi có con, tôi là nhà báo
người đã lao đến vụ rơi máy bay Concorde.
Tôi là một trong những người đầu tiên vào Belgrade
khi có một cuộc cách mạng ở Serbia.
Giờ đây, tôi đã kiệt sức.
Việc đi bộ này đã kéo dài hàng tuần.
Tuy nhiên, chỉ tới khi được 3 tháng rồi thì có gì đó thay đổi.
Khi tôi nện gót trên vỉa hè,
tâm trí tôi cũng bắt đầu lang thang.
Tôi bắt đầu tưởng tượng mình sẽ làm gì khi cuối cùng tôi sẽ ngủ lại được.
Và rồi cơn đau bụng của bé cũng giảm,
và rồi tôi cũng có chiếc iPhone
và tôi đặt hết những giờ lang thang ấy vào thành hành động.
Tôi đã tạo ra việc làm trong mơ của mình là tổ chức một buổi phát thanh công cộng.
Vậy nên tuy không còn lao đến vùng chiến,
nhưng nhờ chiếc điện thoại thông minh,
Tôi có thể vừa làm mẹ, vừa làm nhà báo.
Tôi có thể vừa ở sân chơi với con, và dùng Twitter cùng lúc đó.
Thì, khi tôi nghĩ như thế,
khi công nghệ đến và tiếp quản,
cũng là lúc tôi bí đường.
Tôi muốn bạn tưởng tượng như thế này:
Bạn tổ chức một podcast, và bạn phải chứng minh
rằng tiền bạc đầu tư vào đài phát thanh công cộng vào bạn
là xứng đáng.
Mục tiêu của tôi là tăng lượng khán giả gấp mười lần.
Vậy nên một ngày nọ, tôi ngồi xuống để nghĩ ý tưởng,
như bạn vẫn hay làm,
và tôi đã chẳng nghĩ được gì.
Điều này khác với việc nhà văn bí ý, đúng không?
Nó không phải kiểu có một cái gì đó ở đó chờ được khai phá.
Hoàn toàn không có gì hết.
Nên tôi bắt đầu nghĩ ngược lại:
Lần cuối cùng tôi thực sự có một ý tưởng hay là khi nào?
Đó là lúc tôi đang đẩy chiếc xe đẩy đó.
Và giờ thì mọi kẽ hở trong ngày đều bị lấp đầy với chiếc điện thoại.
Tôi xem tiêu đề tin tức, trong khi chờ mua latte.
Tôi cập nhật lịch khi đang ngồi trên ghế sofa.
Việc nhắn tin biến mỗi lúc rảnh rỗi
thành cơ hội để chứng tỏ với đồng nghiệp và người chồng yêu quý
rằng tôi là một người đáp trả nhanh nhẹn,
hoặc ít nhất nó là cơ hội để tìm một chiếc ghế hoàn hảo khác
để ngồi lo cho trang Pinterest .
Tôi nhận ra rằng mình không bao giờ chán.
Dù sao thì, chẳng phải người tẻ nhạt mới cảm thấy chán sao?
Nhưng rồi tôi bắt đầu tự hỏi:
Điều gì sẽ thật sự xảy ra khi chúng ta thấy chán?
Hoặc, quan trọng hơn là: Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta không bao giờ thấy chán?
Điều gì có thể xảy ra nếu chúng ta hoàn toàn bỏ cảm xúc này của con người?
Tôi bắt đầu tham khảo các nhà thần kinh học và tâm lý học nhận thức,
và những gì họ nói với tôi thật hấp dẫn.
Thì ra, khi bạn thấy chán,
bạn châm ngòi một hệ thống trong não gọi là "chế độ mặc định."
Nên cơ thể chúng ta tự điều hành khi chúng ta xếp quần áo
hoặc khi đi bộ đến chỗ làm,
nhưng thật ra thì đó là lúc não chúng ta trở nên bận rộn nhất.
Đây là nhà nghiên cứu sự buồn chán, Bác sĩ Sandi Mann,
(Audio) Một khi bạn bắt đầu mơ mộng
và để tâm trí thật sự lang thang,
bạn bắt đầu nghĩ vượt ra ngoài ý thức một chút,
một chút vào trong tiềm thức,
điều này cho phép những mối liên hệ diễn ra.
Điều này thật sự tuyệt vời.
MZ: Hoàn toàn tuyệt vời, đúng chứ?
Còn đây là não của tôi trong một fMRI,
và tôi học được rằng ở chế độ mặc định, chúng ta liên kết những ý tưởng tách biệt,
chúng ta giải quyết một vài vấn đề dai dẳng nhất,
và chúng ta làm một việc gọi là "lên kế hoạch tự truyện."
Là lúc ta nhìn lại cuộc sống của mình,
ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ, tạo ra một câu chuyện cá nhân,
rồi đặt ra những mục tiêu
và tìm ra những bước mình cần làm để đạt được chúng.
Nhưng bây giờ, chúng ta thư giãn trên sofa trong khi cập nhật Google Doc
hoặc trả lời email.
Chúng ta gọi đó là "thôi làm cho xong"
nhưng nhà thần kinh học Bs. Daniel Levitin chỉ ra
chúng ta thật ra đang làm gì.
(Audio) Mỗi lần bạn chuyển sự chú ý
từ thứ này sang thứ khác,
não bộ phải tham gia vào việc chuyển đổi hóa học thần kinh
nó dùng hết chất dinh dưỡng trong não để làm việc đó.
Nên nếu bạn định làm việc đa nhiệm,
làm bốn hoặc năm việc cùng một lúc,
thật ra bạn không phải đang làm bốn hay năm việc cùng lúc,
vì não không làm việc như vậy.
Thay vào đó, bạn đang chuyển từ việc này qua việc khác,
và bạn làm cạn kiệt tài nguyên thần kinh.
Chuyển đổi, chuyển đổi, chuyển đổi bạn đang dùng glucose, glucose, glucose.
Đúng thế, và chúng ta chỉ có một lượng cung hạn chế thứ đó thôi.
Một thập kỷ trước, chúng ta chuyển tập trung khi làm việc
mỗi 3 phút.
Bây giờ chúng ta làm thế mỗi 45 giây,
và chúng ta làm thế cả ngày.
Người trung bình kiểm tra email 74 lần trong một ngày,
và chuyển đổi việc làm trên máy tính
566 lần trong một ngày.
Tôi phát hiện tất cả những thứ này khi nói chuyện với một giáo sư Tin học,
Tiến sĩ Gloria Mark.
(Audio) Chúng tôi thấy là khi người ta căng thẳng,
họ có khuynh hướng chuyển sự tập trung nhanh hơn.
Chúng tôi cũng thấy, kỳ lạ thay,
rằng số giờ ngủ của một người càng ít,
thì họ càng có nhiều khả năng dùng Facebook.
Và rồi chúng ta kẹt trong chu kỳ thói quen luẩn quẩn này.
Nhưng chu kỳ này có thể bị phá không?
Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta phá vỡ chu kỳ luẩn quẩn này?
Có lẽ thính giả có thể giúp tôi tìm ra.
Sẽ ra sao nếu chúng ta đòi lại những kẽ hở trong ngày ấy?
Nó có thể giúp ta khởi đầu sự sáng tạo của mình không?
Chúng tôi gọi dự án này là "Bored and Brilliant."
Tôi mong khoảng vài trăm người tham gia,
nhưng hàng ngàn người đã bắt đầu đăng ký.
Và họ nói với tôi rằng lý do họ làm việc này
là vì họ lo lắng rằng mối quan hệ giữa họ và chiếc điện thoại
đã trở nên gần như... "phụ thuộc lẫn nhau."
(Audio) Mối quan hệ giữa một đứa trẻ và con gấu bông
hoặc một đứa trẻ và chiếc núm vú giả
hoặc một đứa trẻ muốn cái nôi của mẹ
sau khi bị người lạ ẵm...
(Cười)
Đó là mối quan hệ giữa tôi và chiếc điện thoại của mình.
(Audio) Tôi xem điện thoại như một công cụ đầy quyền lực:
cực kỳ hữu ích, nhưng nguy hiểm nếu tôi không dùng đúng cách.
(Audio) Nếu tôi không chú ý kỹ,
tôi sẽ đột nhiên nhận ra mình đã mất một tiếng
làm một việc hết sức vô ý thức.
MZ: Ok, nhưng để thực sự đo bất kỳ cải tiến nào,
chúng ta cần số liệu, đúng không?
Vì đó là những gì ngày nay chúng ta làm.
Nên chúng tôi liên kết với vài ứng dụng để đo bao nhiêu thời gian
chúng ta tiêu trên điện thoại mỗi ngày.
Nếu bạn nghĩ rằng thật mỉa mai
khi tôi yêu cầu người ta tải thêm một ứng dụng
để họ tiêu ít thời gian hơn trên điện thoại:
vâng, nhưng bạn phải "gãi đúng chỗ ngứa."
(Cười lớn)
Trước tuần thử thách,
chúng tôi tính trung bình 2 tiếng dùng điện thoại mỗi ngày
và 60 lần kiểm tra điện thoại.
Bạn biết đó, kiểu như kiểm tra nhanh có email mới không?
Đây là những gì Tina, sinh viên ở Bard College,
khám phá về bản thân cô.
(Audio) Trước mắt, tôi đã tiêu
khoảng 150 đến 200 phút trên điện thoại mỗi ngày,
và tôi kiểm tra điện thoại 70 đến 100 lần mỗi ngày.
Và điều này thật đáng lo ngại,
vì có quá nhiều thời gian mà lẽ ra tôi có thể dùng
làm việc khác có năng suất hơn, sáng tạo hơn, cho bản thân hơn,
vì khi tôi dùng điện thoại, tôi không làm gì quan trọng cả.
MZ: Như Tina, mọi người đang bắt đầu quan sát hành vi của chính họ.
Họ bắt đầu chuẩn bị sẵn sàng cho tuần thử thách.
Và thứ Hai hôm đó,
họ bắt đầu thức dậy với những chỉ dẫn trong hộp thư đến,
và những thử nghiệm.
Ngày một:
"Bỏ điện thoại vào túi."
Để điện thoại ra khỏi tay.
Xem thử bạn có thể loại bỏ phản xạ kiểm tra nó cả ngày không,
chỉ một ngày thôi.
Và nếu điều này nghe có vẻ dễ,
thì bạn chưa từng thử đâu.
Đây là thính giả Amanda Itzko.
(Audio) Tôi thực sự đang ngứa ngáy tay chân.
Tôi cảm thấy hơi phát điên,
vì tôi đã phát hiện mình xem điện thoại
khi đi từ phòng này sang phòng khác,
trong thang máy,
và thậm chí, và điều này làm tôi rất xấu hổ
khi phải nói ra,
trong xe hơi.
MZ: Ôi trời.
Thì đó, nhưng như Amanada đã thấy,
cảm giác ngứa ngáy tay chân này thật ra không phải lỗi của cô ấy.
Đây chính xác là hành vi mà công nghệ được xây dựng để kích hoạt.
(Cười lớn)
Tôi nói đúng chứ?
Đây là nhà cựu thiết kế của Google, Tristan Harris.
(Audio) Nếu tôi là Facebook, Netflix, hoặc Snapchat,
tôi thực sự có hàng ngàn kỹ sư
mà công việc của họ là thu hút sự chú ý của bạn.
Tôi rất giỏi trong việc này,
và tôi không muốn bạn dừng lại.
CEO của Netflix gần đây có nói,
"Đối thủ lớn nhất của chúng ta là Facebook, YouTube và giấc ngủ."
Có hàng triệu nơi để dùng sự chú ý của bạn,
nhưng đang có một cuộc chiến để giành nó.
Bạn biết cảm giác đó:
tập phim "Transparent" tuyệt vời đó kết thúc
và rồi tập tiếp theo bắt đầu chiếu
và bạn thì kiểu, eh, được rồi, mình sẽ thức và xem phim.
Hoặc, thanh quá trình của Linkedin chỉ rằng bạn đã gần
làm xong một hồ sơ hoàn hảo,
nên bạn thêm một vài thông tin cá nhân.
Như là một nhà thiết kế UX nói với tôi,
những người gọi khách hàng của họ là "người dùng" chỉ có thể là
kẻ buôn thuốc phiện và chuyên gia công nghệ.
(Cười lớn)
(Vỗ tay)
Và người dùng, như chúng ta biết, đáng giá rất nhiều tiền.
Đây là cựu tác giả và quản lý sản phẩm của Facebook,
Antonio García Martínez.
(Audio) Nói như thế này, nếu bất kỳ sản phẩm nào cũng miễn phí
thì bạn là sản phẩm; sự chú ý của bạn là sản phẩm.
Nhưng sự chú ý đáng giá ra sao?
Đó là tại sao mỗi lần bạn mở một trang web,
không chỉ Facebook hoặc bất kỳ ứng dụng nào,
có một cuộc đấu thầu diễn ra ngay lập tức, hàng tỷ lần mỗi ngày,
để xem chính xác bao nhiêu chi phí cho một lần hiển thị quảng cáo.
Bên cạnh đó, một người trung bình dùng hai năm cuộc đời
trên Facebook.
Quay lại với tuần thử thách.
Ngay lập tức, chúng ta đã thấy vài sự sáng tạo diễn ra.
Đây là Lisa Alpert từ New York.
(Audio) Tôi đang chán, tôi đoán thế.
Rồi đột nhiên, tôi nhìn cầu thang kéo dài lên tầng trên cùng của trạm tàu,
và tôi nghĩ, bạn biết đó,
tôi vừa mới đi xuống cầu thang, nhưng tôi có thể đi lên lần nữa
rồi lại đi xuống, tập thể dục một chút.
Và tôi đã làm thế.
Rồi tôi có thêm một chút thời gian, nên tôi làm đi làm lại,
và tôi đã làm thế 10 lần.
Tôi đã có một buổi tập hoàn chỉnh.
Tôi lên tàu R, cảm thấy mình hơi kiệt sức,
nhưng, kiểu như, wow, nó chưa bao giờ xảy ra với tôi.
Sao mà lại có thể như thế?
(Cười lớn)
Tôi thấy rằng, sự sáng tạo mang ý nghĩa khác nhau giữa người này và người kia.
(Cười)
Nhưng mọi người đều thấy rằng ngày thử thách thứ ba là khó nhất.
Nó được gọi là "Xóa ứng dụng đó đi."
Chọn ứng dụng đó, bạn biết là cái nào;
cái mà luôn đeo đuổi bạn, hút bạn vào,
xóa nó khỏi điện thoại,
dù là chỉ một ngày.
Tôi đã xóa trò chơi Two Dots và xém khóc.
(Cười lớn)
Vâng, người chơi Two Dots hiểu tôi đang nói gì.
Nhưng sự đau khổ của tôi có người bầu bạn.
(Audio) Đây là Liam ở Los Angeles,
và tôi đã xóa Twitter, Facebook, Instagram, Tumblr, Snapchat và Vine
trên điện thoại
tất cả cùng một lúc.
Lúc đầu thì đó là một trải nghiệm cảm xúc khá là xấu hổ.
Tôi cảm thấy cô đơn một cách kỳ lạ khi nhìn màn hình khóa
không hề có thông báo gì.
Nhưng tôi thích việc tự quyết định cho bản thân
khi nghĩ về hay truy cập mạng xã hội,
không để điện thoại có quyền quyết định dùm mình.
Cảm ơn.
(Audio): Xóa Twitter rồi thì tôi rất buồn,
và tôi cảm thấy có lẽ mình đã nghiện Twitter,
khi dùng nó suốt một năm qua,
và thử thách "Bored and Brilliant" đã thực sự làm tôi nhận ra.
Sau khoảng thời gian ngắn cảm thấy khủng khiếp
như là cơn đau đầu vì thiếu caffeine,
giờ đây tôi thấy thật vui vẻ.
Tôi đã ăn tối vui vẻ bên gia đình.
Tôi mong sẽ tiếp tục dùng những công cụ bổ ích này một cách hệ thống.
(Audio): Tôi không còn cảm giác tội lỗi
khi biết mình đang phí thời gian vào điện thoại.
Có lẽ tôi sẽ phải bắt đầu tự đề ra những thử thách và nhắc nhở như vầy
mỗi buổi sáng.
Đúng thế, đây là tiến độ.
Tôi không thể chờ để xem những con số nói lên điều gì
vào cuối tuần đó.
Nhưng khi số liệu đến,
hóa ra là chúng tôi đã giảm bớt,
trung bình,
chỉ 6 phút
từ 120 phút mỗi ngày trên điện thoại
xuống thành 114.
Quá "thích" luôn.
Tôi quay lại với các nhà khoa học, trong lòng thấy khá tệ.
Họ cười tôi,
rồi họ nói, việc thay đổi hành vi của người ta
trong một khoảng thời gian ngắn
quả là tham vọng một cách nực cười.
Và, thật ra thì những gì bạn đã đạt được vượt xa những gì chúng tôi nghĩ là có thể.
Vì những câu chuyện của họ quan trọng hơn những con số.
Họ cảm thấy được truyền sức mạnh.
Điện thoại của họ đã được biến đổi
từ "giám đốc điều hành"
trở về thành công cụ.
Và thật ra, tôi đã thấy những gì người trẻ nói là hấp dẫn nhất.
Một số người nói rằng
họ không nhận ra vài cảm xúc
trong tuần thử thách.
Bởi vì, bạn nghĩ đi,
nếu bạn chưa bao giờ biết đến cuộc sống không có kết nối mạng,
thì có lẽ đã không trải qua sự nhàm chán.
Và điều đó có thể có hậu quả.
Những nhà nghiên cứu ở USC đã phát hiện, họ nghiên cứu thanh thiếu niên
dùng mạng xã hội khi đang nói chuyện với bạn bè
hoặc đang làm bài tập,
và sau 2 năm, họ trở nên ít sáng tạo và nghèo trí tưởng tượng hơn
về tương lai của mình
và cách giải quyết các vấn đề xã hội, như là bạo lực ở khu mình ở.
Chúng ta rất cần thế hệ tiếp theo này
có thể tập trung vào những vấn đề lớn:
thay đổi khí hậu, chênh lệch kinh tế,
những sự khác biệt khổng lồ về văn hóa.
Chả trách mà các CEO trong một cuộc khảo sát IMB gần đây
đã chỉ ra sự sáng tạo là năng lực lãnh đạo hàng đầu.
Ok, tuy nhiên, có tin tốt là:
Cuối cùng thì 20,000 người đã tham gia "Bored and Brilliant" vào tuần đó.
90% trong số họ giảm phút dùng điện thoại.
70% đã có nhiều thời gian để suy nghĩ hơn.
Người ta nói với tôi rằng họ ngủ ngon hơn.
Họ cảm thấy hạnh phúc hơn.
Lời tôi thích là từ một anh chàng tâm sự rằng anh ấy thấy như đang tỉnh giấc
từ một cơn ngủ đông của trí óc.
Vài số liệu cá nhân và thần kinh học
đã cho phép chúng ta offline thêm một chút.
Một chút buồn tẻ cho chúng ta sự rõ ràng
và giúp vài người trong chúng ta đề ra mục tiêu.
Ý tôi là, có lẽ sự kết nối liên tục
sẽ không tốt trong vài năm.
Nhưng trong thời gian đó, việc dạy cho mọi người, đặc biệt là trẻ em,
làm sao dùng công nghệ để cải tiến cuộc sống
và để tự quản chính mình
cần được trở thành một phần của kỹ năng kỹ thuật số.
Nên lần tới khi bạn kiểm tra điện thoại,
hãy nhớ rằng nếu bạn không quyết định dùng công nghệ như thế nào,
thì chính nó sẽ quyết định giúp bạn.
Và hãy hỏi chính mình:
Mình thật sự đang tìm kiếm gì?
Vì nếu chỉ để kiểm tra email, được thôi, hãy làm cho xong.
Nhưng nếu để làm sao lãng từ việc khó khăn
mà cần suy nghĩ sâu hơn, nhiều hơn,
thì cứ nghỉ ngơi một chút,
nhìn ra ngoài cửa sổ,
và biết rằng dù không làm gì
bạn thật ra đang ở trạng thái rất có năng suất và sáng tạo.
Đầu tiên bạn có thể cảm thấy lạ và không thoải mái,
nhưng sự buồn tẻ thật sự có thể dẫn đến sự tài giỏi.
Cảm ơn.
(Vỗ tay)