[Esta charla contén linguaxe gráfica e descricións de violencia sexual.
Recoméndase a discreción do espectador]
Tom Stranger: en 1996, cando tiña 18 años,
tiven a oportunidade de ouro de entrar nun programa de intercambio internacional.
Ironicamente, son un australiano que prefire climas fríos e xélidos,
así que estaba emocionado e ao mesmo tempo triste cando tomei un avión a Islandia,
xusto despois de me despedir dos meus pais e irmáns.
Fun benvido na casa dunha marabillosa familia islandesa
que me levou de excursión
e me axudou a comprender a melódica lingua islandesa.
Tiven que afacerme un pouco ao período inicial de morriña.
Facía snowboard despois da escola,
e dormía moito.
Dúas horas de química nunha lingua que aínda non entendes completamente
pode ser un bo sedante.
(Risas)
O profesor recomendoume facer a proba para a obra de teatro da escola,
para que así fose un pouco máis activo socialmente.
Resultou que finalmente non formei parte da obra,
mais a través dela coñecín a Thordis.
Compartimos un fermoso romance adolescente,
e quedabamos á hora da comida só para collernos das mans
e camiñar polo vello centro de Reykjavík.
Eu coñecín a súa encantadora familia, e ela coñeceu os meus amigos.
Levabamos saíndo por algo máis dun mes
cando se celebrou o baile de Nadal.
Thordis Elva: tiña 16 e estaba namorada por primeira vez.
Ir xuntos ao baile de Nadal
era a confirmación pública da nosa relación,
e sentinme coma a moza con máis sorte do mundo.
Non era xa unha nena, senón unha muller.
Emocionada na miña nova e descuberta madurez,
pensei que sería natural probar ron por primeira vez aquela noite.
Foi unha mala idea.
Púxenme moi mal,
vagando entre a consciencia e a inconsciencia
entre espasmos e convulsións, vomitando.
Os gardas de seguridade quixeron pedirme unha ambulancia,
mais Tom actuou como o meu cabaleiro de brillante armadura,
e díxolles que me levaría el a casa.
Foi coma un conto,
os seus fortes brazos rodeándome,
deitándome na seguridade da miña cama.
Porén a gratitude que lle profesaba rapidamente tornouse en horror
cando procedeu a quitarme a roupa e poñerse sobre min.
De súpeto sentín a cabeza despexada,
mais o meu corpo estaba aínda moi débil para opoñerse,
e a dor era insoportable.
Pensei que ía rachar en dúas.
Para me manter lúcida,
contei en silencio os segundos no meu espertador.
E desde esa noite,
souben que hai 7,200 segundos en dúas horas.
A pesar de coxear durante días e chorar por semanas,
este incidente non encaixaba na idea de violación que eu observara na televisión.
Tom non era un lunático armado;
era o meu noivo.
E non ocorrera nunha sórdida canella,
sucedeu na miña propia cama.
Para cando puiden recoñecer que fora violada
el xa completara o programa de intercambio
e regresara a Australia.
Así que me dixen que non tiña sentido abordar o sucedido.
E ademais,
tivo que ser pola miña culpa, de algún xeito.
Crecín nun mundo no que se lles ensina ás nenas
que son violadas por un motivo.
A súa saia era moi curta,
sorría moito,
o seu alento cheiraba a alcohol.
E eu era culpable de todas aquelas cousas,
de xeito que era eu quen debía sentir vergoña.
Tardei anos en comprender
que só unha cousa puido ter evitado que fose violada aquela noite,
e non foi a miña saia,
nin o meu sorriso,
non foi a miña infantil confianza.
O único que puido evitar que fose violada aquela noite
foi o home que me violou --
se se detivese.
TS: teño poucos recordos do día seguinte:
os efectos secundarios do alcohol,
un certo baleiro que tratei de sufocar.
Nada máis.
Porén non me presentei na porta de Thordis.
É importante agora establecer
que eu non vira as miñas accións como o que realmente eran.
A palabra "violación" non apareceu na miña mente como debería,
e non estaba a me crucificar polos recordos da noite anterior.
Non era tanto un rexeitamento consciente,
senón máis coma que calquera recoñecemento da realidade estaba prohibido.
A miña definición das miñas accións desmentía calquera aceptación
do inmenso trauma que lle causei a Thordis.
Sendo sincero,
repudiei por enteiro a acción nos días posteriores
e cando estaba a cometela.
Rexeitei a realidade ao convencerme de que era sexo, non unha violación.
E esta é unha mentira da cal sinto unha enorme culpa.
Rompín con Thordis un par de días despois,
e logo vina unhas cantas veces
durante o resto do meu ano en Islandia,
sentindo cada unha desas veces unha intensa punzada de aflición.
No fondo, sabía que fixera algo inmensamente mal.
Mais sen planealo, afoguei eses recordos,
e logo ateilles unha pedra.
O que lle seguiu foi un período de nove anos
mellor chamado como "Negación e Fuxida".
Cando tiven a oportunidade de identificar o verdadeiro dano que causara,
non fun quen de soportar o suficiente como para facelo.
Xa fora por distracción,
uso de substancias,
búsqueda de emocións fortes
ou o escrupuloso control da miña voz interior,
rexeitei ficar parado e en silencio.
E con este ruído,
Tamén recorrín a outras facetas da miña vida
para así construír unha imaxe de quen era.
Era un surfista,
un estudante de ciencias sociais,
un bo amigo,
un fillo e irmán querido,
un guía de actividades ao aire libre,
e, finalmente, un traballador xuvenil.
Aferreime á idea de que eu non era unha mala persoa.
Non pensei que levara isto no sangue.
Pensei que eu era distinto.
Na educación que recibín,
a miña gran familia e modelos a seguir,
a xente próxima a min, eran sinceros e amables
no respecto que mostraban cara ás mulleres.
Levoume tempo sosterlle a mirada a este oscuro recuncho meu,
e facerlle preguntas.
TE: Nove anos despois do baile de Nadal,
eu tiña 25 anos,
e dirixíame directa cara a un colapso nervioso.
A miña autoestima estaba soterrada baixo unha capa de silencio
que me illaba de todo aquilo que me importaba,
e eu estaba consumida por unha ira e un odio que non me pertencían
e que pagaba conmigo mesma.
Un día, saín pola porta entre bágoas
tras unha discusión cunha persoa querida,
e entrei nunha cafetería,
onde lle pedín un bolígrafo a unha camareira.
Sempre levaba unha libreta comigo,
alegando que era para anotar ideas en momentos de inspiración,
mais a verdade era que eu necesitaba estar en constante movemento,
porque en momentos de calma,
atopábame de novo contando eses segundos.
Porén, aquel día contemplei abraiada como as palabras fluían do meu
bolígrafo formando a carta máis importante que xamais escribira,
dirixida a Tom.
Xunto cunha narración da violencia á que me someteu,
as palabras, "Quero atopar perdón"
miráronme,
sorprendendo a ninguén máis que a min mesma.
Agora ben, no fondo, eu dérame conta de que este era a miña forma de saír do
sufrimento, porque independentemente de se el merecía ou non o meu perdón,
eu merecía paz.
A miña era de vergoña rematara.
Antes de enviar a carta,
prepareime para todo tipo de respostas negativas,
ou para o que consideraba máis esperable: ningunha resposta en absoluto.
O único resultado para o que non me preparei
foi o que obtiven entón --
unha confesión escrita de Tom, cargada de sincero arrepentemento.
E resultou que el tamén estivera aprisionado polo silencio.
E isto marcou o inicio dunha correspondencia de oito anos
que Deus sabe nunca foi sinxela,
mais si honesta.
Eu libereime das cargas que inxustamente levaba ás costas,
e el, en resposta, fíxose cargo do que fixera con sinceridade.
Os nosos intercambios escritos convertéronse nunha plataforma
na que analizar as consecuencias daquela noite,
e foron de todo, desde incriblemente dolorosos
ata curar por medio das palabras.
E, con todo, para min non supuxo un punto e final.
Quizais porque o formato email non o sentía suficientemente íntimo,
quizais porque é sinxelo ser valente
cando estas agochado tras unha pantalla de ordenador na otra punta do planeta.
Mais comezáramos un diálogo
que sentín que era necesario explorar ata o fondo.
Así que, despois de oito anos de correspondencia,
e case 16 anos despois daquela terrible noite,
armeime de valor e propuxen unha loucura:
que nos coñecésemos en persoa
e afrontásemos o noso pasado dunha vez por todas.
TS: Islandia e Australia están xeograficamente así.
No medio das dúas está Sudáfrica.
Escollimos a cidade de Cape Town,
e alí estivemos durante unha semana.
A propia cidade resultou ser un poderoso ambiente
para a reconciliación e o perdón.
En ningún outro lugar a curación e o achegamento púxose
máis a proba que en Sudáfrica.
Como nación, Sudáfrica tratou de asentarse na verdade do seu pasado
e de escoitar os detalles da súa historia.
Saber isto só fixo máis intenso o efecto que Cape Town tivera sobre nós.
Durante toda esa semana,
contamos ao outro literalmente a historia das nosas vidas,
de inicio a fin.
E isto trataba sobre a análise da nosa propia historia.
Seguimos unha estricta política de honestidade,
O que trouxo consigo unha certa exposición,
e unha aberta vulnerabilidade.
Houbo confesións viscerais,
e momentos nos que foi posible comprender
a experiencia da outra persoa.
Os sísmicos efectos da violencia sexual faláronse e sentíronse,
cara a cara.
Noutras ocasións, sen embargo,
atopamos unha gran claridade,
e incluso algunha risa totalmente inesperada mais liberadora.
Cando chegou o momento,
fixemos o mellor para escoitar ao outro con atención.
E as nosas realidades individuais transmitíronse tan honestamente
que non fixeron máis que aliviar.
TE: A ansia de vinganza é un sentimento moi humano --
instintivo, incluso.
E o único que quixen durante anos
foi ferir a Tom tan profundamente coma el fixera comigo.
Se non tivese atopado un camiño para saír do odio e a ira,
non estou segura de se estaría aquí hoxe.
O que non quere dicir que non tivese as miñas dúbidas.
Cando o avión chegou a aquela pista de aterraxe en Cape Town,
lembro que pensei,
"Por que non conseguín simplemente un psicólogo e unha botella de vodka,
como faría unha persoa normal?"
(Risas)
Ás veces, a nosa procura de entendemento en Cape Town
parecía misión imposible,
e o único que quería era desistir
e voltar á casa co meu querido marido, Vidir,
e o noso fillo.
Mais a pesar das nosas dificultades,
esta viaxe resultou nun sentimento
de triunfo da luz sobre a oscuridade,
de que algo construtivo se podía levantar a partir das ruínas.
Lín nalgures que un debe tratar de ser
a persoa que necesitaba cando era xove.
E cando era unha adolescente,
necesitaría ter sabido que a culpa non era miña,
que hai esperanza tras unha violación,
que incluso podes atopar felicidade,
como a que comparto hoxe co meu home.
E por iso, desde a miña chegada de Cape Town comecei a escribir sen parar,
resultando isto nun libro escrito conxuntamente con Tom,
que esperamos poida ser de axuda para persoas de cada un dos extremos
da escala perpetrador-supervivente.
Se nada máis,
é unha historia que necesitaríamos ter escoitado de novos.
Dada a natureza da nosa historia,
sei cales son as palabras que inevitablemente a acompañan --
vítima, violador --
e as etiquetas son un xeito de organizar conceptos,
mais tamén poden resultar nunha deshumanización.
Unha vez que alguén é considerado vítima,
é moito máis sinxelo catalogalo como alguén ferido,
aldraxado,
inferior a.
E do mesmo xeito, unha vez que alguén é catalogado como violador,
é moito máis sinxelo chamalo monstro --
inhumano.
Mais como seremos capaces de entender que é o que produce a violencia
nas sociedades humanas
se nos negamos recoñecer a humanidade de quen a infrinxen?
E como --
(Aplausos)
E como podemos axudar ás vítimas se facemos que se sintan inferirores?
Como podemos falar de solucións a unha das maiores ameazas
contra as vidas de mulleres e nenos no mundo,
se mesmo as palabras que empregamos son parte do problema?
TS: Polo que aprendín,
as miñas accións daquela noite de 1996 foron egocéntricas
Sentinme merecedor do corpo de Thordis.
Tiven unha gran cantidade de influencias sociais positivas
e exemplos de comportamento igualitario arredor meu.
Mais naquela ocasión,
elexín facer uso das negativas.
Aquelas polas que vemos as mulleres coma menos valoradas,
e aos homes como os que teñen dereito sobre os seus corpos.
Sen embargo, as influencias das que falo son externas a min.
E naquela habitación era eu quen estaba a tomar decisións,
ninguén máis.
Cando posuímos algo
e realmente aceptamos a nosa culpabilidade,
penso que pode suceder algo soprendente.
É o que eu chamo paradoxo de propiedade.
Pensaba que cedería baixo o peso da responsabilidade.
Pensaba que o meu certificado de humanidade se quemaría.
No seu lugar, ofrecéuseme o me facer cargo do que fixera,
e deime conta de que aquilo non formaba parte de todo o que eu era.
Dito doutro xeito,
algo que fixeches non ten por que definir completamente quen es.
O ruído da miña cabeza calmouse.
A indulxente autocompaixón estaba famenta de osíxeno,
e foi subsituída polo aire limpo da aceptación --
a aceptación de que ferín a esta marabillosa persoa ó meu carón;
a aceptación de que pertenzo a un gran e alarmantemente grupo de homes
que exerceron violencia sexual contra as súas parellas.
Non subestimedes o poder das palabras.
Dicirlle a Thordis que a violei cambiou o acordo que tiña conmigo mesmo,
así coma o que tiña con ela.
E máis importante,
a culpa transferida de Thordis a min.
Moi a miúdo,
a responsabilidade atribúeselles ás superviventes femininas de violencia
sexual, e non aos homes que a perpetran.
Moi frecuentemente,
a negación e a fuxida deixan a ambas partes moi lonxe da verdade.
Sen dúbida agora hai unha conversa pública,
e como moita xente,
estamos animados de que haxa menos reparos
con respecto a esta difícil mais importante discusión.
Eu sinto a verdadeira responsabilidade de sumar as nosas voces a isto.
TE: O que fixemos non foi unha fórmula que estamos a prescribir para os demais.
Ninguén ten o dereito de dicirlles aos demais como manexar a súa máis
fonda dor ou o seu maior erro.
Romper o silencio nunca é sinxelo,
e dependendo de onde esteas no mundo,
pode incluso ser mortal falar sobre a violación.
Son consciente de que incluso o evento máis traumático da miña vida
segue sendo un testemuño do meu privilexio,
porque podo falar sobre isto sen ser excluída,
ou incluso asasinada.
Porén co privilexio de ter unha voz
vén a responsabilidade de empregala.
É o mínimo que lles debo ás miñas compañeiras superviventes que non poden.
A historia que acabamos de transmitir é única,
e non obstante é moi común xa que a violencia sexual é unha pandemia mundial.
Aínda que non ten por que ser así.
Unha das cousas que atopei útil no meu propio camiño á curación
foi educarme sobre a violencia sexual.
Como resultado, estiven lendo, escribindo
e falando sobre este tema por máis dunha década,
indo a conferencias en todo o mundo.
E na miña experiencia,
os participantes destas conferencias son case exclusivamente mulleres.
Mais é o momento de deixar de tratar a violencia sexual como un tema de mulleres.
(Aplausos)
A maioría da violencia sexual hacia mulleres e homes
é levada a cabo por homes.
Non obstante, as súas voces están sumamente subrepresentadas nesta discusión.
Mais é necesario que todos esteamos aquí.
Imaxinade todo o sufrimento que poderiamos aliviar
se nos atrevésemos a enfrontar isto xuntos.
Grazas.
(Aplausos)