در هر چهار ثانیه،
یک نفر مبتلا به بیماری آلزایمر
شناخته می شود.
معمول ترین دلیل اختلال مشاعراست،
که بیش از ٤٠ میلیون نفر در سراسر دنیا را تحت تاثیر قرار داده،
اما هنوز یافتن درمان آن چیزی است که
هنوز هم امروزه از چنگ محققان فرار می کند.
دکتر "آلوِیس آلزایمر"، روان درمان آلمانی،
اولین بار در سال ١٩٠١ علائم آنرا توصیف کرد
وقتی متوجه شد که یک بیمار بخصوص در بیمارستان
مشکلات عجیب و غریبی دارد،
از قبیل مشکل خوابیدن،
حافظه مختل، حالات روحی شدیدن نامتعادل،
و اغتشاش روحی روزافزون.
وقتی بیمار درگذشت،
"آلزایمر" توانست کالبد شکافی کرده
و ایده خود را به مرحله آزمایش بگذارد
که شاید علائم بیمار ناشی از
در هم ریختگی ساختار مغزی است.
آنچه در زیر میکروسکوپ مشاهده کرد
تفاوتهای مشهود در بافت مغزی
بصورت رشته های نامرتب پروتئین
بنام پلاک،
و کلافهای نورو فیبریلاری بود.
آن پلاکها و کلافها دست بدست هم داده
تا ساختار مغز را مختل کنند.
تشکیل پلاک زمانی است که پروتئین دیگری
در پوسته چربی احاطه کننده سلولهای عصبی
توسط آنزیم خاصی تکه تکه شده،
منجر به ایجاد پروتئین بتاآمیلویید می شود،
که چسبناک بوده و مستعد
بهم چسبیدن هستند.
این توده چیزی را شکل می دهد
که آنرا بنام پلاک می شناسیم.
این توده ها مانع ارسال سیگنال
و بنابراین، ارتباط بین سلولی شده
و همچنین بنظر می رسد که
واکنشهای سیستم ایمنی را که باعث
تخریب سلولهای عصبی از کارافتاده می شود را مختل کرده است.
در بیماری آلزایمر، کلافهای نورو فیبریلاری
از پروتئینی بنام تاو ساخته می شوند.
سلولهای عصبی مغز متشکل از شبکه ای از لوله ها است
که علاوه بر چیزهای دیگر،
مثل بزرگراهی برای مولکولهای غذایی عمل می کند.
پروتئین تاو معمولا مسئول تامین
صاف بودن این لوله ها است
تا باعث حرکت آزادانه مولکولها شوند.
ولی در بیماری آلزایمر،
این پرتئین بصورت رشته ها یا کلافهای روی هم جمع شده،
باعث متلاشی شدن لوله ها،
و مانع رسیدن مواد مغذی به سلولهای عصبی شده
و منجر به مرگ سلولها می شود.
جفت شدن مخرب پلاک ها و کلافها
در منطقه ای بنام هیپو کامپ شروع می شود،
که مسئول ایجاد خاطرات است.
به همین دلیل اختلال حافظه کوتاه مدت
معمولا اولین نشانه بیماری آلزایمر است.
سپس پروتئینها بسرعت
به بخشهای دیگر مغز حمله کرده،
تغییرات منحصر بفردی ایجاد می کنند
که نشانه مراحل مختلف این بیماری است.
در قسمت جلویی مغز،
پروتئین ها توانایی تحلیل منطقی افکار را از بین می برند.
بعد از آن، به منطقه کنترل احساسات تغییر جهت داده،
و باعث تغییر شدید در خلق و خو می شوند.
در قسمت بالایی مغز،
باعث پارانویا (کج خیالی) و توهم می شوند،
و وقتی به قسمت عقبی مغز می رسند،
پلاکها و کلافها دست بدست هم
قدیمی ترین خاطرات ذهن را پاک می کنند.
در نهایت مراکز کنترل
که ضربان قلب و تنفس را در اختیار دارند نیز از پای درآمده
منجر به مرگ می شوند.
طبیعت بی اندازه مخرب این بیماری
بسیاری از محققان را بر آن داشته تا بدنبال راه درمانی باشند
اما آنها در حالا حاضر روی کند کردن روند بیماری تمرکز دارند.
یک درمان موقت
تجزیه استیل کولین را کاهش می دهد،
پیام رسان شیمیایی مهم در مغز
که در بیماران آلزایمری کاهش میابد
و این کاهش بدلیل مرگ سلولهای مغزی سازنده آن است.
راه حل ممکن دیگر نوعی واکسن است
که سیستم ایمنی بدن را آماده کرده
تا به پلاکهای بتاآمیلویید پیش از توده شدن حمله کنند.
اما ما هنوز هم نیازمند یک درمان قطعی هستیم.
بیماری آلزایمر بیش از یک قرن پیش
کشف شد،
و با این وجود هنوز کاملا شناخته نشده است.
شاید روزی
مکانیسم دقیق عملکرد پس این تهدید را دریابیم
و راه حلی بدست آید.