Sau hơn một thế kỷ kể từ lần xuất hiện đầu tiên
trên những con đường đầy sương mù và sáng đèn ở London thời Victoria,
Sherlock Holmes được mọi người biết đến trên toàn thế giới.
Ngay cả cách ăn mặc và phụ kiện của ông cũng trở nên thời thượng:
chiếc áo khoác Inverness,
chiếc mũ săn hươu,
và bầu thuốc,
và các nhân vật như: bác sỹ Watson - bạn thân và bạn chung nhà
kẻ thù không đội trời chung Moriarty,
Và người quản gia của ông: Bà Hudson
đã trở thành một phần phổ biến trong nhận thức của mọi người,
cũng như khả năng suy luận chính xác phi thường của ông
dựa trên tiếng nói của pháp luật,
sự lạm dụng thuốc tai tiếng,
và câu cửa miệng nổi tiếng: "Cơ bản thôi, ông bạn Watson đáng mến"
Tuy nhiên, nhiều nét riêng độc đáo khác của Holmes
không hề có trong các tác phẩm nguyên tác của Arthur Conan Doyle.
Vị thám tử tài ba của Doyle giải quyết các vụ án theo mọi cách có thể,
ngoài tài suy luận ra.
Ông suy đoán và thi thoảng còn đoán mò, và thường xuyên đưa ra các nhận định sai.
Ngoài ra, bà Hudson ít khi được nhắc đến,
không ai nói rằng: "Cơ bản thôi ông bạn Watson đáng mến"
và ngài thám tử và người bạn đắc lực không sống chung với nhau nhiều.
Moriarty, tên trùm tội phạm, cũng chỉ xuất hiện trong hai câu chuyện,
và việc sử dụng thuốc của ông cũng ít được đề cập tới sau hai tiểu thuyết đầu,
Và Homles hiếm khi hứng thú với hệ thống luật pháp nước Anh
Ông ấy tự làm theo công lý của riêng mình
để chống lại luật pháp thông thường.
Cuối cùng, nhiều yếu tố đặc trưng làm nên huyền thoại Holmes
không phải do ông Doyle viết ra.
Chiếc mũ săn hươu và chiếc áo khoác được nghĩ ra lần đầu bởi Sidney Paget,
họa sĩ minh họa ban đầu của câu chuyện.
bầu thuốc được chọn bởi diễn viên người Mỹ William Gillette
để người xem có thể thấy mặt ông rõ hơn trên sân khấu,
và câu nói "Cơ bản thôi ông bạn Watson đáng mến"
được nhà văn kiêm danh hài P.G.Wodehouse nghĩ ra.
Như vậy thì ai mới thực sự là Sherlock Homles?
Ai mới thực sự là nhà thám tử tài ba, và ta có thể tìm ông ấy ở đâu?
Về cơ bản, hình tượng Sherlock Holmes nguyên bản
được lấy cảm hứng từ giáo sư đại học của Arthur Conan Doyle-Tiến sĩ Joseph Bell
là nhân vật thật.
Nhưng sự thật rằng phiên bản Sherlock này hầu như bị che khuất
bởi khối lượng lớn những phiên bản diễn giải khác nhau,
khiến cho hình ảnh vị thám tử của Doyle hầu như không còn được nhận ra nữa.
Vậy nên, có một câu trả lời khác phức tạp hơn,
nhưng thỏa đáng hơn cho câu hỏi,
nhưng trước hết, ta phải xem lại đại đa số các phiên bản diễn giải
về ngài thám tử tài ba này.
Kể từ ấn phẩm đầu tiên của Conan Doyle xuất bản vào năm 1887,
đã có hàng ngàn chuyển thể khác nhau về Homles ra đời,
khiến cho ông trở thành nhân vật hư cấu được chuyển thể nhiều nhất trên thế giới.
Quá trình bắt đầu với những chuyển thể kịch thời Victoria,
và sau đó tăng tốc với sự phát triển của điện ảnh.
Đã có hơn 100 bộ phim chuyển thể về Holmes
chỉ riêng trong hai thập kỷ đầu thế kỷ 20.
Và kể từ đó, đã có thêm hàng ngàn ấn phẩm chuyển thể khác ra đời,
và trên điện ảnh,
truyền hình,
sân khấu,
và đài phát thanh.
Holmes được diễn giải bởi mọi người ở khắp nơi,
qua những cách hoàn toàn khác nhau, thậm chí đối nghịch nhau.
Những chuyển thể này cho thấy mức độ nổi tiếng của Holmes
và sự uyển chuyển dễ thích ứng của ông.
Ví dụ, ông xuất hiện trong nhiều bộ phim tuyên truyền chống phát xít phe đồng minh
trong suốt Thế chiến thứ 2.
Và hai nhà lãnh đạo Winston Churchill và Franklin Delano Roosevelt
là những người say mê những bộ phim này,
FDR thậm chí còn tham gia vào "Những đứa trẻ phố Baker",
một cộng đồng những người hâm mộ Holmes,
và đặt tên cho một nơi trú ẩn của một tổ chức ngầm là Phố Baker.
Và cũng tại thời điểm đó,
Holmes cũng xuất hiện ở nhiều phim chuyển thể khác nhau của Đức,
vài phim còn được cho là phim ưu thích của Adolf Hitler.
Vậy hãy quay lại câu hỏi của chúng ta.
Liệu ngài Sherlock Holmes thực thụ có chịu đứng lên?
Sự thật thì những bản chuyển thể đã làm hình ảnh thật của ông bị che khuất.
Sherlock là tác phẩm văn hoá,
thay đổi nhiều lần khi mỗi chuyển thể mới trở nên thịnh hành
hơn những chuyển thể trước.
Điều đó có nghĩa là Sherlock sẽ liên tục phát triển,
khoác lên mình những giá trị và ý tưởng hoàn toàn khác
với các giá trị, ý tưởng của Conan Doyle.
Và sau khi mỗi câu chuyện kết thúc, Sherlock lại trỗi dậy,
với những thay đổi nhỏ, và có lẽ,
với bộ dạng và phong cách mới hoặc những câu cửa miệng mới,
nhưng vẫn giữ được cốt lõi của Sherlock, ngài Sherlock của chúng ta