Para karşılığı seks hakkında konuşmak istiyorum.
Daha önce seks işçiliği hakkında dinlediğiniz
çoğu insan gibi değilim.
Polis memuru ya da sosyal hizmetler görevlisi değilim.
Akademisyen, gazeteci veya politikacı değilim.
Maryam'ın tanıtımından anladığınız üzere
rahibe de değilim.
(Kahkaha)
Bu insanların çoğu seks satmanın aşağılayıcı bir hareket olduğunu,
kimsenin bunu yapmayı seçmeyeceğini,
tehlikeli olduğunu, kadınların taciz edildiğini ve öldürüldüğünü söyler.
Hatta bu insanların çoğu
''Bununla ilgili yasalar olmalı!'' diyebilir.
Bu size mantıklı geliyor olabilir.
Bana da öyle geliyordu, 2009'un son aylarına kadar.
Ucu ucuna yeten iki asgari ücretle çalışıyorken
her ay maaşım sadece hesap limit aşımımı öderdi.
Çok yorulmuştum ve hayatım ilerlemiyordu.
Tıpkı benden öncekiler gibi para karşılığı seksin
daha iyi bir seçenek olduğuna karar verdim.
Beni yanlış anlamayın,
bunun yerine piyango kazanmış olmayı tercih ederdim.
Ancak bu yakın zamanda olmayacaktı
ve kiramın ödenmesi gerekiyordu.
Bir genelevde ilk mesaim için kaydoldum.
O zamandan bu yana geçen yıllarda
düşünmek için çok zamanım oldu.
Seks işçiliği hakkında o zamanki görüşlerimi gözden geçirdim.
Razı olmayı ve kapitalizm altında
bu işin doğasını düşündüm.
Cinsiyet eşitsizliğini ve kadınların
cinsel ve üretken kimliklerini düşündüm.
İş yerinde istismar ve şiddete maruz kaldım.
Diğer seks işçilerini korumak için
neler yapılması gerektiğini düşündüm.
Belki siz de bunları düşünmüşsünüzdür.
Bu konuşmada,
tüm dünyada seks işçiliği hakkında uygulanan
dört temel yasal yaklaşımı
ve neden işe yaramadıklarını anlatacağım.
Seks endüstrisini yasaklamak aslında seks işçilerinin maruz kaldığı
her tür zorluğu nasıl daha kötü bir hâle getiriyor.
Sonra seks işçileri olarak aslında ne istediğimizden bahsedeceğim.
İlk yaklaşım tam suç durumu.
Dünyanın yarısı,
Rusya, Güney Afrika ve ABD'nin çoğu dâhil olmak üzere, seks işçiliğini
ilgili herkesi suçlu kabul ederek düzenler.
Yani satıcı, alıcı ve üçüncü taraflar.
Belli ki bu ülkelerdeki milletvekilleri tutuklanma korkusunun
insanların seks satmalarını engelleyeceğini umuyorlar.
Ancak kanunlara uymak ile kendinizi ve ailenizi beslemek arasında
seçim yapmak zorunda kalırsanız
işi yine de yapacaksınız
ve riski alacaksınız.
Suçlulaştırma bir tuzaktır.
Suç kaydınız varsa sıradan bir iş bulmak zordur.
Potansiyel işverenler sizi işe almaz.
Hâlâ paraya ihtiyacınız varsa
daha esnek, resmi olmayan bir ekonomide kalacaksınız.
Kanunlar sizi seks satmaya zorlar,
ki bu, amaçlanan etkinin tam tersidir.
Suçlu olmak, sizi bizzat devlet tarafından kötü muameleye maruz bırakır.
Birçok yerde, tutuklanmamak için rüşvet ödemeye
ya da bir polis memuru ile cinsel ilişkiye girmeye
zorlanabilirsiniz.
Örneğin, Kamboçya'daki polis ve gardiyanların seks işçilerine
yalnızca işkence olarak nitelendirilebilecek şeyler
yaptıkları belgelendi:
yani silahlı tehditler,
dayak, elektrik şoku, tecavüz
ve yemek vermeme.
Bir başka endişe verici şey:
Kenya, Güney Afrika veya New York gibi yerlerde seks satıyorsanız,
prezervatif taşırken yakalanırsanız polis sizi tutuklayabilir
çünkü prezervatif, seks sattığınıza dair yasal bir kanıt olarak kullanılabilir.
Açıkçası, bu HIV riskini artırır.
Eğer prezervatif taşırken tutuklanırsanız
bunun size karşı kullanılacağını düşünün.
Onları evde bırakmak için oldukça güçlü bir teşvik, değil mi?
Bu yerlerde çalışan seks işçileri, tutuklanmak veya riskli seks arasında
zorlu bir seçim yapmak zorunda kalıyorlar.
Siz hangisini seçerdiniz?
İşe giderken prezervafit götürür müydünüz?
Peki ya
polisin sizi minibüse bindirince tecavüz edeceğinden endişeleniyorsanız?
Bu ülkelerde görülen seks işçiliğinin düzenlenmesindeki ikinci yaklaşım,
kısmi suç hâline getirme.
Seks alışverişi yasalken
bununla alakalı faaliyetler
genelev işletme veya sokakta pazarlık gibi faaliyetler yasaktır.
Fransa ve İngiltere'de
bu gibi kanunlar
biz seks işçilerine der ki:
"Hey, seks satmanızı önemsemiyoruz.
Sadece bunun kapalı kapılar ardında
ve yalnız yaptığınızdan emin olun."
Bu arada, bir yerde iki veya daha fazla seks işçisi çalışıyorsa
burası genelev olarak tanımlanır.
Bunu yasa dışı yapmak, çoğumuzun tek başına çalışması demektir.
Ki bu bizi şiddet içeren suçlara karşı savunmasız bırakır.
Ancak, birlikte çalışarak
kanunları ihlal etmeyi seçersek de savunmasız oluruz.
Birkaç yıl önce,
bir arkadaşım iş başında saldırıya uğradığı için gergindi,
ben de bir süreliğine müşterileriyle benim yerimde görüşebileceğini söyledim.
Bu süre zarfında
kötü davranmaya başlayan başka bir adam daha oldu.
Ben adama gitmesini yoksa polis çağıracağımı söyledim.
İkimize baktı
ve "Siz polisi arayamazsınız.
Birlikte çalışıyorsunuz, burası yasa dışı" dedi.
Haklıydı.
Sonunda bir fiziksel şiddet uygulamadan gitti.
Ama kanunları çiğnediğimiz bilgisi
onun bizi korkutmasına yetti.
Bundan paçayı kurtarabileceğinden emindi.
Sokak fahişeliğinin yasaklanması
korumaktan çok zarar veriyor.
Öncelikle, tutuklanmamak için
sokak işçileri risk alırlar;
bu, tek başlarına
veya karanlık ormanlar gibi izole edilmiş,
saldırıya açık oldukları yerlerde çalışmaları demek.
Dışarıda seks satarken yakalandıysanız
para cezası ödersiniz.
Bu cezayı sokaklara dönmeden nasıl ödeyebilirsiniz ki?
Sizi sokakta ilk gördüklerinde de
para için oradaydınız.
Böylece para cezaları birikir
ve bir kısır döngüye kapılırsınız,
seks sattığınız için aldığınız cezaları yine seks satarak ödersiniz.
Doğu Londra'daki Redbridge'de çalışan Mariana Popa'dan bahsedeyim.
Onun bölgesinde sokak işçileri müşterilerini normalde güvenlik için
gruplar hâlinde beklerler
ve birbirlerini tehlikeli adamlardan nasıl kaçacakları konusunda uyarırlardı.
Ancak, polisin seks işçileri ve müşteriler hakkında aldıkları önlemler yüzünden
tutuklanmamak için tek başına çalışmak zorunda kaldı.
29 Ekim 2013' te sabaha karşı bıçaklanarak öldürüldü.
Müşteri ararken aldığı cezayı
ödemek için geç saatlerde çalışıyordu.
Seks işçilerinin cezalandırılmaları onlara zarar veriyorsa
neden sadece seksi satın alanları cezalandırmıyorsunuz?
Bu, hakkında konuşmak istediğim
üçüncü yaklaşımın amacı,
İsveç-İskandinav seks yasası modeli
Kanunların arkasındaki fikir,
seks satışının özünde zararlı olması
ve aslında, seçeneği ortadan kaldırarak seks işçilerine yardım ediyorsunuz.
Artan desteğe rağmen
genelde "talebi sonlandırma" yaklaşımı olarak nitelendirilen şeylerin,
işe yaradığına dair kanıt yok.
İsveç'te daha önce olduğu kadar fahişelik var.
Bu neden olabilir?
Çünkü seks satan insanların
çoğu zaman gelir için başka seçenekleri yoktur.
Eğer paraya ihtiyacın varsa
işteki düşüşün tek etkisi,
sizi fiyatları düşürmeye
veya daha riskli cinsel hizmetler sunmaya zorlamasıdır.
Daha çok müşteri bulmanız gerekiyorsa
bir aracının yardımına ihtiyaç duyabilirsiniz.
Görüyorsunuz ki sıklıkla pezevenklik olarak nitelendirilen şeyleri
durdurmak yerine,
böyle bir kanun, potansiyel istismarcı olabilecek
üçüncü şahısları destekler.
İşimde güvenlik için
bilmediğim numaralardan gelen
rezervasyon almamaya çalışıyorum.
Bir ev ya da otel ziyaretiyse
tam ismini ve başka detayları öğrenmeye çalışıyorum.
İsveç modeli altında çalışsaydım
müşteri bana bu bilgiyi vermekten çok korkardı.
Daha sonra şiddet görürsem
izini süremeyeceğim bir adamın rezervasyonunu kabul etmekten
başka çarem yok.
Paraya ihtiyacınız varsa
müşterilerinizi polisten korumanız gerekir.
Dışarıda çalışıyorsanız
yani tek başınıza veya izole edilmiş yerlerde,
sanki suçluymuşsunuz gibi çalışmanız demektir.
Bu, arabalara daha çabuk girmek demek olabilir,
daha az görüşme süresi, ani kararlar anlamına gelir.
Bu adam tehlikeli mi yoksa sadece gergin mi?
Bu riski göze alabilir misin?
Riski almamayı kaldırabilir miyim?
Sık sık duyduğum bir şey var:
"Fuhuş, yasal hâle getirilip
düzenlenseydi iyi olurdu."
Bu yaklaşıma yasallaştırma diyoruz
ve bu, ABD'de Nevada Eyaleti
ve de Hollanda, Almanya gibi ülkeler tarafından kullanılır.
Fakat insan hakları için mükemmel model değildir.
Devlet tarafından kontrol edilen fahişelikte,
ticari seks yalnızca
yasal olarak belirlenmiş alanlarda gerçekleşebilir
ve seks işçileri kayıt ve zorunlu sağlık kontrolleri gibi
özel kısıtlamalara uymakla yükümlüdürler.
Düzenlemeler kağıt üzerinde çok iyi duruyor,
ancak politikacılar kasıtlı olarak seks endüstrisi ile ilgili düzenlemeleri
pahalı ve zorunlu hâle getiriyor.
Bu iki katmanlı bir sistem oluşturur: yasal ve yasa dışı iş.
Bazen buna "arka kapı suçlaması" diyoruz.
Zengin, iyi bağlı genelev sahipleri düzenlemelere uyabilir
ancak daha marjinal insanlar
bunu geçmesi imkânsız olarak görüyorlar.
Ve prensip olarak mümkün olsa bile
bir lisans veya uygun yer edinmek zaman alır ve pahalıdır.
Umutsuz ve bu gece paraya ihtiyacı olan biri için
bir seçenek olmayacak.
Bir mülteci veya ev içi istismardan kaçan birileri olabilirler.
Bu iki katmanlı sistemde,
en savunmasız insanlar yasa dışı çalışmaya zorlanmaktadır,
bu yüzden daha önce bahsettiğim suç olarak kabul etmenin
tüm tehlikelerine maruz kalıyorlar.
Yani,
öyle görünüyor ki seks işçiliğini kontrol etme
veya engelleme çabaları
durumu seks satan kişiler için daha da tehlikeli yapıyor.
Kanun uygulamaları korkusu onları daha izole ortamlarda çalışmaya zorluyor
ve müşterilerin ve hatta polislerin
kurtulacakları bilinciyle istismarına sebep olur.
Cezalar ve sabıka kayıtları insanları seks satmak zorunda bırakıyor,
bunu engellemek yerine.
Alıcılara yapılan baskılar satıcıların risk almasına neden oluyor
ve muhtemelen tacizci yöneticilerin kollarına yolluyor.
Bu yasalar seks işçilerine karşı nefret ve yaftalamayı da sağlamlaştırıyor.
İki sene önce Fransa, İsveç modelini geçici olarak getirdiğinde
sıradan insanlar ipucunu aldı
sokaklarda çalışan insanlara karşı
vahşi saldırılarda bulunmaya başladılar.
İsveç'te, kamuoyu anketleri gösteriyor ki
yasadan öncesine göre çok daha fazla insan
seks işçilerinin tutuklanmasını istiyor.
Eğer yasaklamak bu kadar zararlıysa
neden bu kadar popüler diye sorabilirsiniz.
İlk olarak, seks işçiliği geçmişten günümüze hayatta kalma stratejisi olarak
azınlık grupları tarafından kullanılmıştır:
farklı ırklara mensup insanlar,
mülteciler,
engelli insanlar,
LGBTQ bireyler,
özellikle trans kadınlar.
Bunlar yasaklama yasaları ile
en çok zarar gören ve cezalandırılan gruplar.
Bunun bir tesadüf olduğunu düşünmüyorum.
Bu yasalar politik destek görüyor
tam olarak insanları hedef aldığı için
oy verenlerin görmek ya da bilmek istemediği insanları.
Yoksa neden insanlar yasaklamayı desteklesin?
Peki, çoğu kişinin insan ticaretiyle ilgili anlaşılabilir korkuları var.
İnsanlar kaçırılan ve cinsel köleliğe satılan yabancı bir kadının
tüm endüstriyi kapatarak kurtarılabileceğine inanıyor.
Öyleyse insan ticaretini konuşalım.
Zorunlu işçilik pek çok endüstride gerçekleşir,
özellikle çalışanlar mülteci ya da diğer şekillerde korumasız olduğunda
ve bunun ele alınması lazım.
Ama bu spesifik tacizlerin hedeflendiği yasamalarla en iyi ele alınır
tüm endüstrinin değil.
Belgesiz 23 Çinli mülteci
midye kabuğu toplarken Morecambe Bay'de 2004'te boğulduklarında
deniz yemekleri endüstrisinin kapatılması için yasalar istenmedi
insan ticareti kurbanlarını korumak için.
Çözüm bariz olarak çalışanlara daha fazla yasal koruyuculuk gerekir,
onların tacize karşı direnmesini sağlamak
ve tutuklanmaktan korkmadan şikayette bulunmalarını.
İnsan ticareti teriminin ortaya atılma şekli
belgesiz mülteci seks işçilerinin bu işe zorlandığını ima ediyor.
Aslında, çoğu mülteci tercih yapmıştır,
ekonomik ihtiyaç kaynaklı,
kendilerini kaçakçıların ellerine teslim etmek için.
Çoğu bunu tamamen bilerek yapıyor
hedefe ulaşınca seks satacaklarını bilerek.
Ve evet, genellikle bu durumda
bu kaçakçılar fahiş fiyatlar istiyorlar,
mültecileri yapmak istemedikleri işlere zorluyor
ve savunmasız kaldıklarında onları taciz ediyorlar.
Bu seks işçiliği için doğru
ama tarım işçiliği için de doğru,
hizmet sektörü ve ev işleri için de.
Nihayetinde, kimse herhangi bir iş için zorlanmak istemez
ama bu çoğu mültecinin almayı kabul ettiği bir risk,
arkalarında bıraktıklarından dolayı.
Eğer yasal mülteciliğe izin verilseydi
hayatlarını insan kaçakçıların ellerine teslim etmezlerdi.
Problemlerin sebebi
göçmenliğin yasaklanmasından dolayı,
seks işçiliğinin yasaklanmasında
olduğu gibi.
Bu tarihin bir dersi.
Eğer insanların istediği veya yapmak zorunda olduğu bir şeyi yasaklarsan
bu alkol kullanmak ya da sınırları geçmek olabilir
ya da kürtaj yaptırmak
ya da seks satmak,
çözdüğünden daha fazla problem yaratıyorsun.
Yasaklamak bu işi yapan insan sayısında
pek bir değişikliğe neden olmuyor.
Ama bunları yapanların
güvende olup olmadığını çok değiştiriyor.
Yoksa neden insanlar yasaklanmasını desteklesin?
Bir feminist olarak biliyorum ki
seks endüstrisi köklerine işlemiş sosyal eşitsizlik.
Gerçek şu ki çoğu seks alıcısı parası olan erkekler
ve çoğu satıcı parası olmayan kadınlar.
Bunlara katılabilirsiniz -ben katılıyorum-
ve yasaklamanın çok kötü bir politika olduğunu düşünebilirsiniz.
Daha iyi, daha eşit bir dünyada,
belki çok daha az insan hayatta kalmak için seks satardı,
ama daha iyi bir dünyayı yasama ile var edemezsin.
Eğer bir kişi fakir olduğu için
ya da evsiz olduğu için
ya da belgesiz olduğu için yasal iş bulamadığından seks satmak zorundaysa
o seçeneği ellerinden almak onları daha az fakir yapmaz
ya da onları eve yerleştirmez
ya da göçmen durumlarını değiştirmez.
İnsanlar seks satmak aşağılayıcı diye endişelenir.
Kendinize sorun: aç kalmak mı daha aşağılayıcı,
çocuklarının aç kalmasını izlemek mi?
Zenginlerin dadı tutmasını engelleyen istekler yok
ya da manikür yaptırmasını
bu işleri yapan kişiler genellikle fakir ve mülteci kadınlar.
İşte bu fakir ve mülteci kadınların seks satıyor olması
bazı feministleri rahatsız ediyor.
Ve bunu anlayabiliyorum
seks endüstrisinin neden güçlü duygulara sebep olduğunu.
Konu seks olunca insanların
her türlü karmaşık duyguları var.
Ama sadece duygular üzerinden politikalar yapamayız,
özellikle bu politikalar yüzünden
etkilenen insanların üzerinden.
Seks işçiliğinin yok edilmesine takılıp kalırsak
altındaki temel sebeptense
cinsiyet eşitliği gibi
belirli göstergelere takılıp kalıyoruz.
İnsanlar şu soruda takılıp kalıyor;
"Kızının yapmasını ister miydin?"
Bu yanlış soru.
Yerine, onun bunu yaptığını düşün.
İşte bu gece ne kadar güvende?
Neden daha güvende değil?
Şunlara baktık; tam suça,
kısmi suça, İsveç veya İskandinav modeli
ve yasallaştırmaya
ve tüm bunların nasıl zarar verdiğine.
Hiç sorulmayan soruysa şu:
"Seks işçileri ne istiyor?"
Sonuçta, bu yasalardan en çok etkilenen biziz.
Yeni Zelanda seks işçiliğini 2003'te suç olmaktan çıkardı.
Şunu hatırlamak çok önemli
suç olmaktan çıkarmak ve yasallaştırmak aynı şeyler değil.
Suç olmaktan çıkarmak yasaların kaldırılması anlamına geliyor
seks endüstrisini cezalandıranları,
bunun yerine seks işine de diğer işler gibi davranmak.
Yeni Zelanda'da insanlar güvenlik için bir arada çalışabilir
seks işçilerine iş verenler devlet tarafından denetlenebilir.
Bir seks işçisi, müşteriyi istediği zaman reddedebilir,
istediği sebepten dolayı
ve sokak çalışanlarının %96'sı
yasanın haklarını koruduğunu söylüyor.
Yeni Zelanda seks işçiliği yapan insanların
sayısında bir artış görmedi.
Ama suç olmaktan çıkarmak güvenli hâle getirdi.
Yeni Zelanda'dan alınması gereken ders
sadece bu yasamanın iyiliği değil
ama kritik olan,
seks işçileriyle beraber yazılmış olması;
tam adı, Yeni Zelanda Fahişeler Kolektifi.
Seks işçiliğini daha güvenli hâle getirmek konusunda
direkt olarak seks işçilerini dinlemeye hazırlardı.
Burada Birleşik Krallık'ta
seks işçileri tarafından kurulan grupların parçasıyım;
Seks İşçileri Açık Üniversitesi ve İngiliz Fahişeler Kolektifi.
Biz global bir hareketin parçasıyız.
Suç olmaktan çıkarılmak ve kendi kaderimizi tayin etmek istiyoruz.
Bizim hareketimizin evrensel sembolü kırmızı şemsiye.
İsteklerimizde global kuruluşlarca destekliyiz, UNAIDS gibi,
Dünya Sağlık Örgütü
ve Uluslararası Af Örgütü.
Daha fazla müttefike ihtiyacımız var.
Eğer cinsiyet eşitliği konusunda duyarlıysanız
veya fakirlik veya göçmenlik veya toplum sağlığı,
o zaman seks işçilerinin hakları sizin için önemli.
Akımlarınız içinde bize yer ayırın.
Bu sadece seks çalışanlarını konuşurken dinlemek değil,
aynı zamanda sesimizi artırmak.
Bizi susturanlara direnmek,
fahişenin kendisi için iyi olanı bilemeyecek kadar kurban,
ya da zarar görmüş olduğunu söyleyenlere
ya da fazla ayrıcalıklı
ve gerçek zorluklardan çok uzakta,
milyonlarca sessiz kurbanın temsilcisi olmadığını.
Kurban ve güçlenmiş arasındaki ayrım hayali.
Sadece seks işçilerini itibarsızlaştırmak
ve bizi gözardı etmeyi kolaylaştırmak için var.
Çoğunuzun yaşamak için çalıştığı aşikâr.
Seks işçiliği de bir iştir.
Aynı sizin gibi,
bazılarımız işimizi seviyoruz,
bazılarımız nefret ediyoruz.
Nihayetinde, çoğumuzun karışık duyguları var.
Ama işimizle ilgili ne düşündüğümüz
önemli nokta değl.
Ve diğerlerinin işimiz hakkında ne hissettiği de kesinlikle değil.
Önemli olan bizim güvenli çalışma hakkımızın,
bizim şartlarımızda olması.
Seks işçileri gerçek insanlar.
Bizim karmaşık deneyimlerimiz oldu
ve bu deneyimlere karmaşık tepkilerimiz oldu.
Ama bizim isteklerimiz karmaşık değil.
New York'taki pahalı eskortlara sorabilirsiniz,
Kamboçya'daki genelev çalışanlarına, Güney Afrika'da sokak çalışanlarına,
benim Soho'da çalıştığım eski yerde kadrodaki tüm kızlara
hepsi aynı şeyi söyleyecek.
Milyonlarca seks işçisi ve sayısız seks işçisi örgütü
ile konuşabilirsin.
Biz suç olmaktan tamamen çıkarılmasını ve yeni çalışma hakları istiyoruz.
Bugün ben sadece sahnedeki bir seks işçisiyim
ama tüm dünyadan bir mesaj getiriyorum.
Teşekkürler.
(Alkışlar)