โรคไบโพลาร์ (อารมณ์สองขั้ว) คืออะไร
คำว่าไบโพลาร์ หมายถึงสองขั้วสุดโต่ง
มีหลายล้านคนบนโลกใบนี้ ที่ป่วยด้วยโรคไบโพลาร์
โดยการดำเนินชีวิตจะแบ่งระหว่าง ความเป็นจริงสองด้านที่แตกต่างกัน
อารมณ์ดีผิดปกติ และซึมเศร้า
แม้ว่าจะมีโรคไบโพลาร์หลากหลายรูปแบบ
ลองมาดูกันสักสองประเภท
ประเภทที่ 1 มีความคิดฟุ้งซ่านมาก เทียบเท่ากับระดับต่ำสุด
ในขณะที่ประเภทที่ 2จะมีภาวะ อารมณ์ดีกว่าปกติในระยะเวลาสั้นๆ
สลับกับภาวะซึมเศร้าเป็นเวลานาน
สำหรับคนที่มีอารมณ์ความรู้สึกเหวี่ยง ระหว่างสองด้าน
เป็นไปไม่ได้เลยที่จะหา สมดุลเพื่อให้มีชีวิตที่ดีได้
ความคิดฟุ้งซ่านประเภทที่ 1 เรียกว่า Manic Episodes
มันทำให้ผู้ป่วยมีอารมณ์ฉุนเฉียว ไปจนถึงขั้นที่ควบคุมไม่ได้
แต่ช่วงอารมณ์ดีผิดปกติเหล่านี้ มีมากเกินกว่าความสุขแบบธรรมดา
ทำให้เกิดอาการที่ก่อปัญหา เช่น ความคิดแข่งกันในหัว
นอนไม่หลับ
พูดเร็ว
กระทำโดยขาดความยับยั้งชั่งใจ
และพฤติกรรมเสี่ยง
หากไม่ได้รักษา อาการเหล่านี้จะเป็นบ่อยขึ้น
รุนแรงขึ้น
และใช้เวลานานขึ้นกว่าจะมีอาการดีขึ้น
อาการซึมเศร้าในโรคไบโพลาร์ สามารถแสดงออกได้หลายแบบ
หม่นหมอง
ขาดความสนใจในงานอดิเรก
ความอยากอาหารเปลี่ยนแปลง
ความรู้สึกไร้ค่าหรือรู้สึกผิดอย่างรุนแรง
การนอนที่อาจจะมากไปหรือน้อยไป
หุนหันพลันแล่น หรือเชื่องช้า
หรือมีความคิดอยากตายอยู่เรื่อยๆ
ทั่วโลก ผู้ใหญ่ประมาณหนึ่งถึง สามเปอร์เซ็นต์
ประสบกับอาการหลากหลาย ที่บ่งชี้ถึงถึงโรคไบโพลาร์
คนส่วนใหญ่เหล่านี้มีหน้าที่การงาน และมีส่วนร่วมในสังคม
และชีวิต ตัวเลือก และความสัมพันธ์ของพวกเขา
ไม่ได้ถูกกำหนดโดยความผิดปกติ
แต่สำหรับหลายๆ คน ผลกระทบยังคงเป็นเรื่องร้ายแรง
ความเจ็บป่วยอาจทำให้ประสิทธิภาพ ในการเรียนและการทำงานลดลง
ความสัมพันธ์
ความมั่นคงทางการเงิน
และความปลอดภัยส่วนตัว
เช่นนั้นแล้ว อะไรทำให้เกิดโรคไบโพลาร์
นักวิจัยคิดว่าปัจจัยที่สำคัญคือ การเรียงของเส้นสายในสมองที่ซับซ้อนกัน
สมองที่แข็งแรงจะรักษาความสัมพันธ์ ที่ดีระหว่างเซลล์ประสาท
ความพยายามอย่างต่อเนื่อง ของสมองในการตัดแต่งตัวเอง
และขจัดการเชื่อมต่อระบบประสาท ที่ไม่ได้ใช้หรือบกพร่อง
กระบวนการนี้มีความสำคัญ เนื่องจากเส้นทาง ประสาทของเราทำหน้าที่เป็นแผนที่
สำหรับนำทางทุกสิ่งที่เราทำ
จากการใช้การสร้างภาพด้วยเรโซแนนซ์แม่เหล็ก
นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าความสามารถใน การตัดแต่งกิ่งของสมองจะกระจัดกระจาย
ในผู้ป่วยไบโพลาร์
นั่นหมายความว่าเซลล์ประสาท ของพวกเขายุ่งเหยิง
และสร้างเครือข่ายที่ไม่สามารถนำทางได้
มีเพียงสัญญาณเดียวที่ทำให้เกิด ความสับสนเป็นแนวทางเท่านั้น
ผู้ป่วยไบโพลาร์พัฒนาความคิด และพฤติกรรมที่ผิดปกติ
รวมทั้งอาการทางจิต
เช่น คำพูดและพฤติกรรมที่ไม่เป็นระเบียบ
ความคิดหลงผิด
หวาดระแวง
และประสาทหลอน
สามารถเกิดขึ้นได้ในช่วงที่อาการ ของโรคไบโพลาร์รุนแรงขึ้น
นี่เป็นผลมาจากการที่สารสื่อประสาท ที่เรียกว่าโดพามีนมีมากเกินไป
แม้จะมีข้อมูลเชิงลึก แต่เราไม่สามารถปักธง ได้ว่าโรคไบโพลาร์เกิดจากสาเหตุเดียว
ในความเป็นจริง มันเป็นปัญหาที่ซับซ้อน
ตัวอย่างเช่น สมองส่วนอะมิกดะลา (amygdala) เกี่ยวข้องกับการคิด
ความทรงจำระยะยาว
และการประมวลผลทางอารมณ์
ในสมองส่วนนี้ ปัจจัยมีความหลากหลายพอๆ กับ พันธุกรรมและความบอบช้ำทางสังคม
อาจทำให้เกิดความผิดปกติ และกระตุ้นอาการของไบโพลาร์
ภาวะนี้มีแนวโน้มที่จะส่งต่อในครอบครัว
ดังนั้นเราจึงรู้ว่าพันธุกรรม มีส่วนเกี่ยวข้องกับมันมาก
แต่นั่นไม่ได้หมายความว่า มียีนไบโพลาร์เดี่ยวๆ
ในความเป็นจริง ความเป็นไปได้ ที่จะเกิดโรคไบโพลาร์
เป็นผลมาจากการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่าง หลายๆ ยีน
ในสูตรที่ซับซ้อน ที่เรายังคง พยายามทำความเข้าใจ
สาเหตุมีความซับซ้อน
และด้วยเหตุนี้การวินิจฉัยและการใช้ชีวิต กับโรคไบโพลาร์เป็นความท้าทาย
แต่นอกจากนั้นแล้ว โรคนี้สามารถควบคุมได้
ยาบางชนิดเช่น ลิเธียม สามารถช่วยจัดการ กับความคิดและพฤติกรรมที่มีความเสี่ยงได้
โดยทำให้อารมณ์คงที่
ยาที่ทำให้อารมณ์คงที่ ทำงานโดยการลด ความผิดปกติของกิจกรรมในสมอง
จึงช่วยเสริมสร้างศักยภาพ ในการเชื่อมต่อประสาท
ยาอื่นๆทีใช้บ่อยๆ มีทั้งยาต้านอาการทางจิต
ซึ่งจะเปลี่ยนผลของโดพามีน
และการรักษาทางจิตเวชด้วยไฟฟ้า
ซึ่งทำงานเหมือนการ ควบคุมในสมองอย่างรอบคอบ
ซึ่งบางครั้งใช้ในการรักษาแบบฉุกเฉิน
ผู้ป่วยไบโพลาร์บางคนปฏิเสธการรักษา
เนื่องจากกลัวว่าการรักษา จะทำให้อารมณ์หม่นหมอง
และทำลายความคิดสร้างสรรค์
แต่จิตเวชสมัยใหม่พยายามที่จะ หลีกเลี่ยงปัญหานี้อย่างจริงจัง
ปัจจุบัน แพทย์ทำงานร่วมกับ ผู้ป่วยแยกเป็นแต่ละกรณี
เพื่อจัดการรักษาและการบำบัดด้วยกัน
ที่ช่วยให้พวกเขามีชีวิตอยู่ได้ อย่างมีศักยภาพสูงสุดเต็มที่
และนอกเหนือจากการรักษา ผู้ป่วยไบโพลาร์สามารถได้รับประโยชน์
จากการเปลี่ยนแปลงที่ทำได้ง่ายกว่า คือ
ออกกำลังกายเป็นประจำ
พฤติกรรมการนอนที่ดี
งดยาเสพติดและแอลกอฮอล์
รวมถึงการยอมรับและการเอาใจใส่ ของครอบครัวและเพื่อน
อย่าลืมว่า โรคไบโพลาร์เป็นภาวะทางการแพทย์
ไม่ใช่ความผิดของผู้ป่วย
หรือตัวตนทั้งหมด
และเป็นสิ่งที่สามารถควบคุมได้
ด้วยยาต่างๆที่ทำหน้าที่จากภายใน
การยอมรับและความเข้าใจจาก ภายนอกจากเพื่อน และครอบครัว
และผู้ป่วยไบโพลาร์เองสามารถ เพิ่มขีดความสามารถ
เพื่อหาความสมดุลในชีวิต