Bir arkadaşınıza parti için yardım ediyorsunuz,
size şöyle bir mesaj atıyor,
''Bob, bir DJ ve bir palyaço da gelsin.''
Oldukça etkileniyorsunuz.
Bob'un bu kadar yetenekli olduğunu hiç bilmiyordunuz.
O gün geldiğinde ise,
yetenekli olmadığı ortaya çıkıyor
ve aslında üç farklı kişi getirmeniz gerekiyordu.
Bob'la sessiz ve palyaçosuz partide otururken
DJ kelimesinden sonra konulacak bir virgül ile
bu karışıklığı önleyebileceğinizi fark ediyorsunuz.
İngilizce'de ve, veya, ya da gibi ana bağlaçtan hemen önce konan
bir sıralama listesi sonundaki virgüle
seri virgül veya Oxford virgülü denir.
Bu virgül her zaman dil meraklılarını çılgına çevirdi
çünkü büyük dil kurumları bile kullanımı yönünde bir karara varamıyor.
İronik bir şekilde Oxford virgülü ABD'de çok daha yaygın,
AP Style Book hariç, MLA, Chicago Style Manual
ve ABD Devlet Yayım Ofisi tarafından kullanımı tavsiye ediliyor.
BK ve diğer İngilizce konuşulan ülkelerde,
imla kılavuzlarının çoğu bu virgülü desteklemiyor,
isminden ötürü Oxford Üniversitesi Yayını hariç.
Peki seri virgülden niçin kaçınılıyor?
Temel argümanlardan biri
bağlacın ayrı bir ögeyi belirtmek için genellikle yeterli olduğu.
Talihsiz davet listenizdeki gibi yeterli olmadığı durumda
bu ögelerin sırasını değiştirmek yeterli olacaktır.
Gazeteciler de virgülü istemiyorlar çünkü önemli ölçüde yer kaplıyor
ve yazının dağınık görünmesine yol açıyor.
Hatta bazen tek başına bile karışıklık yaratabiliyor.
Örneğin, arkadaşınız mesajı ''Bob, bir DJ ve bir yavru köpek.'' olsaydı
muhtemelen bunların farklı ögeler olduğunu anlarsınız.
Yavru köpekler sevimli ama pek de iyi DJ olamıyorlar.
Virgül sebebiyle Bob'ın DJ olduğunu düşünebilirsiniz.
ve tüm ihtiyacınız olan o ve bir köpek.
Oxford virgülü argümanı yıllardır öylesine tartışmalara sahne oldu ki
bir nevi ateşkes üzerinde anlaşıldı.
Yaygın görüşe göre kullanımı isteğe
ve karışıklığı gidermede yardım edip etmeyeceğine bağlı.
Öncelikle, Oxford virgülü kullanımınızı
bir yazı dizisi boyunca istikrarlı bir şekilde sürdürmeniz gerek.
Yani sadece ihtiyaç sonucu kullanmak bir çözüm değil.
Ayrıca dil bilgisinde bir kuralın isteğe bağlı olması da biraz tuhaf.
Parti davet listesini doğru anladığınızı varsayın,
peki devamı şöyle olsa; ''harika vakit geçirdiler;
ninjalar, korsanlar, vikingler, genç ve olgun.''
Oxford virgülü standard olsaydı bu cümledeki yokluğunu fark eder
ve genç ve olgun ibaresinin listelenen misafirleri nitelediğini anlardınız.
Bu durumda, bu ibarenin partiye gelen bir grup genç ve yaşlıyı mı kastettiğini
her zaman merak edeceksiniz.
Sonuç olarak, Oxford virgülü kullanımı faydalı ya da can sıkıcı olabilir
fakat sizin ne düşündüğünüz isteğe bağlı pek çok husus gibi
muhtemelen yetiştirilme tarzınızla alakalı.
Lise öğretmenleriniz bunu savunuyor muydu?
Kullanıyor olmanız muhtemel.
İlk editörünüz bundan hoşlanmıyor muydu? Siz de aynı hissediyorsunuzdur.
Belki de bir sayfa üzerindeki minik bir simge yüzünden
bu kadar tartışma yaratılması biraz saçma.
Ne de olsa endişe etmemiz gereken çok daha büyük sorunlar var.
Ancak bazen küçük şeyler büyük fark yaratabiliyor.