เมื่อนึกถึงเกม คุณอาจรู้สึกหลากหลายปนเป
บางทีอาจรู้สึกรำคาญ หรืออาจตั้งตารอ
ที่จะเล่มเกมใหม่ คุณอาจนอนดึก เพราะเล่นเกมอยู่
ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นกับฉัน
แต่เมื่อนึกถึงเกม หลายครั้งเรานึกถึง
เรื่องประมาณ การมองจากมุมผู้ยิง เกมคุณภาพ
ที่เราเรียกกันว่าเกมระดับ AAA
หรือบางทีอาจเล่นเกมในเฟซบุ๊ค
เกมนี้เป็นเกมที่ฉันกับหุ้นส่วนพัฒนาขึ้น
บางทีคุณอาจเล่นเกมในเฟซบุ๊ค และนั่นเป็นสิ่งที่
เรากำลังพัฒนากันอยู่ เป็นเกมเบาๆ
บางทีคุณอาจนึกถึงเกมกระดาน ที่น่าเบื่อเหลือเชื่อ
ที่ทำให้เราหลบไปไหนไม่ได้ ในช่วงเทศกาลฉลองวันขอบคุณพระเจ้า
นี่คงเป็นหนึ่งในเกมกระดานที่น่าเบื่อ สุดๆ
ที่คุณนึกออก
หรือบางทีคุณอาจอยู่ในห้องนั่งเล่น
เล่นเกม Wii กับลูกๆ หรืออะไรทำนองนั้น
และทราบไหมคะว่ามีเกมมากมายหลายประเภท
และนั่นเป็นสิ่งที่ฉันคิดอยู่บ่อยๆ
ฉันหาเลี้ยงชีพด้วยเกม ฉันโชคดีพอ
ที่ได้ทำงานนี้มาตั้งแต่อายุ 15 ซึ่งก็เหมาะแล้ว
เพราะฉันไม่เคยทำงานประจำ
แต่เราคิดถึงเกมในแง่ความสนุกสนาน และนั่นก็
สมเหตุสมผลดี แต่ลองนึกถึงเรื่องนี้สิคะ
อย่างเช่นเรื่อง เกมกีฬาโอลิมปิกปี ค.ศ. 1980
ฉันไม่รู้ว่าตอนนั้นพวกคุณอยู่ที่ไหน
แต่ฉันอยู่ในห้องนั่งเล่น เหตุการณ์นั้นเหมือนเรื่องทางศาสนา
ตอนนี้เป็นช่วงที่อเมริกาเอาชนะรัสเซีย
และนี่...แน่นอน ทางเทคนิคแล้วก็คือเกม
ฮอกกี้เป็นเกมกีฬา แต่จริงหรือ ใช่เกมแน่หรือ
ฉันหมายถึงว่า ผู้คนร้องห่มร้องไห้ ฉันไม่เคยเห็นแม่ร้องไห้
แบบนั้นหลังจากเล่นเกมเศรษฐี
และนั่นเป็นประสบการณ์ที่น่าทึ่ง
หรือ ถ้าใครในที่นี้มาจากบอสตัน
พอทีมบอสตันเรดซ็อกซ์ชนะเวิลด์ซีรีส์ หลังจาก...
ฉันว่าทีมไม่ได้ชนะมา 351 ปี
ตอนที่ทีมชนะเวิลด์ซีรีส์ น่าทึ่งมาก
ฉันอาศัยอยู่เมืองสปริงฟิลด์ในตอนนั้น
และสิ่งที่ดีที่สุดคือ
เวลาเข้าห้องน้ำแล้วปิดประตู
ฉันเห็น "สู้ๆ ซ็อกซ์" เขียนไว้ ทำให้คิดว่า จริงเหรอเนี่ย
หรือเวลาที่มองดูบ้านเรือน เพราะว่าทุกเกม
ฉันว่าแทบทุกเกมจะมีช่วงต่อเวลา
ดังนั้นพอฉันออกข้างนอก ก็ยังเห็นไฟจากบ้านหลังอื่นๆ
ยาวตลอดแนวเลย ส่วนเด็กๆ ก็ไม่ค่อยเข้าเรียน
เด็กๆ ไม่ค่อยไปโรงเรียนกัน
แต่ก็ไม่มีใครว่าอะไร ก็เรดซ็อกซ์นี่นา ใช่ไหม
การศึกษาก็สำคัญ แต่เรดซ็อกซ์ก็อีกเรื่องหนึ่ง
และเรารู้ว่าเส้นแบ่งอยู่ตรงไหน
นั่นเป็นประสบการณ์ที่น่าทึ่ง และขอย้ำอีกครั้ง ใช่แล้ว
นั่นคือเกม คงไม่มีเรื่องแบบนั้นในคอลัมน์ข่าว
คนคงไม่เอาแต่พูดว่า "ฉันตายตาหลับแล้ว
เพราะเรดซ็อกซ์ชนะ" ถึงจะมีคนยอมตายก็เถอะ
เพราะฉะนั้น เกมจึงเป็นสิ่ง ที่มีความหมายต่อเรามากกว่าที่คิด
มีความหมายกว่าที่คิดจริงๆ
ตอนนี้ จะขอเปลี่ยนหัวข้อเรื่องกะทันหัน
มีช่วงเวลาสามปี ที่เรียกได้ว่าทำงานประจำ
ฉันเป็นหัวหน้าภาควิชาในวิทยาลัย
สอนเรื่องเกม ขอย้ำอีกครั้งว่า นั่นเป็นงานจริงจัง
ตอนนั้นก็แค่ต้องเล่าว่าทำอย่างไร ไม่ต้องลงมือทำจริงๆ
ตอนทานมื้อเย็น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงาน
เวลาเป็นหัวหน้าภาควิชา ฉันต้องทำหน้าที่กินด้วย ซึ่งก็ทำได้ดีมาก
ครั้งนั้นฉันไปทานมื้อเย็นกับชายคนนี้ ชื่อซิก แจ็คสัน
คนที่อยู่ในภาพคือซิก ภาพนี้ก็เป็นภาพที่ซิกถ่ายด้วย
เขาเป็นช่างภาพ
เขาเดินทางไปทั่วประเทศเพื่อเก็บภาพ
ของตัวเอง และอย่างที่เห็น
ภาพชุดนี้มีชื่อว่า เขตสงวนชนพื้นเมืองฝีมือซิก และรูปนี้
เป็นรูปที่แสดงประเพณีดั้งเดิม เป็นรูประบำพระพิรุณ
และนี่เป็นรูปที่ฉันชอบที่สุด
เวลามองภาพนี้ บางทีคุณอาจเคยเห็น
ภาพแบบนี้มาก่อน นี่คือการแสดงออกทางวัฒนธรรมใช่ไหม
แต่ภาพนี้อยู่ในชุดที่ชื่อการลดทอนคุณค่า
สิ่งที่ฉันหลงใหลที่สุดในภาพชุดนี้
คือ คุณลองดูเด็กชายที่อยู่ในภาพสิคะ
พอนึกออกไหม เราเห็นว่าภาพนี้ สะท้อนประเพณีดั้งเดิม
ของชาวอเมริกันพื้นเมือง แต่จากนี้ ฉันอยากเปลี่ยนเชื้อชาติของคนในภาพ
ลองนึกดูว่าคนในภาพคือชายผิวดำ
คำพูดเช่น "ที่รัก มานี่สิ มาถ่ายรูปร่วมกับ ชายผิวดำคนนี้"
นึกออกใช่ไหม ว่าเอาเข้าจริงๆ ไม่มีใครพูดแบบนี้
นั่นเลยทำให้คนเราสับสน และการที่ซิกเป็นคนอเมริกันพื้นเมือง
นั่นก็ทำให้เขาสับสน ภาพโปรดของเขา...
ภาพของเขาที่ฉันชอบที่สุด แต่ฉันไม่ได้นำมาด้วย คือ
ภาพชาวอเมริกันพื้นเมือง ถ่ายภาพคนขาวกำลังถ่ายภาพ
ชาวอเมริกันพื้นเมือง (เสียงหัวเราะ)
ฉันบังเอิญได้ไปทานมื้อค่ำกับช่างภาพรายนี้
และเขาก็พูดคุยกับช่างภาพคนอื่นๆ
เกี่ยวกับการถ่ายภาพครั้งหนึ่ง
ซึ่งเกิดในเขตสงวนของชาวอเมริกันพื้นเมือง เขาพกกล้องขึ้นไป
เพื่อเก็บภาพ แต่เมื่อไปถึงที่นั่น
เขาก็พบว่าทำไม่ได้ เขาถ่ายภาพไม่ได้
ตอนนั้นเราเลยคุยกันกลับไปกลับมา
เกี่ยวกับคำถามนี้ ว่าคุณได้เก็บภาพกลับมาไหม
บทสนทนานั้นประทับใจฉันซึ่งเป็น นักออกแบบเกมมาก
เพราะว่า ฉันไม่เคยได้คิดถึงเรื่องแบบนี้
ว่าควรสร้างเกมเกี่ยวกับประเด็นหนักๆ แบบนี้หรือไม่
เพราะว่าเราแค่สร้างเกมที่ทำให้สนุก หรือ
ทำให้รู้สึกกลัว หรือสั่นประสาท
แต่สื่อทุกประเภทได้คำนึงถึงประเด็นนั้น
นี่คือลูกสาวฉัน นี่คือเมซซา ตอนที่เธอ
อายุเจ็ดขวบ วันหนึ่งที่เธอกลับมาจากโรงเรียน
ฉันก็ทำอย่างที่ทำทุกวัน ฉันถามเธอว่า
"วันนี้ทำอะไรที่โรงเรียน"
เธอบอกว่า "เราคุยกันเรื่องการขนส่งค้าทาส" (The Middle Passage)
นี่เป็นช่วงเวลาที่ยิ่งใหญ่ พ่อของเมซซาเป็นคนผิวดำ
และฉันรู้ว่าวันนี้จะต้องมาถึง แต่ไม่ได้คาดคิด
ว่าจะมาตอนเธอเจ็ดขวบ ไม่รู้ทำไมแต่คิดไม่ถึง
ถึงอย่างนั้นฉันก็ถามเธอว่า "ลูกรู้สึกอย่างไร"
ลูกเริ่มเล่าให้ฉันฟัง แล้วพวกคุณเอง
คนไหนที่เป็นพ่อแม่ คงเคยได้ยินชุดคำพูดพวกนี้
พวกเขาออกเดินเรือกันจากอังกฤษ แล้วลงใต้
จากอังกฤษมาที่แอฟริกา ข้ามมหาสมุทร
นั่นคือการเดินทางขนทาส จากนั้นก็มากันที่อเมริกา
ซึ่งเป็นที่มีการซื้อขายทาส ลูกเล่าให้ฉันฟัง
แต่อับราฮัม ลินคอล์น ได้รับเลือกให้เป็นประธานาธิบดี และเขา
ยกร่างกฎหมายเลิกทาส และทุกวันนี้พวกเขาเป็นอิสระ
หยุดไปประมาณ 10 วินาที
"ขอเล่นเกมได้ไหมคะ แม่"
ฉันก็คิดว่า เท่านี้เองเหรอ
นี่เป็นการขนทาส เป็นเหตุการณ์ที่สำคัญเหลือเชื่อเลยนะ
แต่ลูกฉันทำเหมือนกับว่า นี่เป็นแค่
การที่คนผิวดำออกไปล่องเรือสำราญอะไรทำนองนั้น
นั่นคือสิ่งที่เธอคิด
แต่สำหรับฉัน ฉันอยากให้เหตุการณ์นี้ มีค่ามากกว่านั้น
พอลูกถามว่าขอเล่นเกมได้ไหม ฉันเลยพูดว่า
"ได้" (หัวเราะ)
และฉันก็บังเอิญมีเจ้าพวกชิ้นเล็กๆพวกนี้
ฉันเป็นนักออกแบบเกม ก็เลยมีชิ้นไม้เล็กๆ อยู่ทั่วบ้าน
ฉันเลยพูดว่า "ได้ ลูกเล่นเกมได้" แล้วฉันก็ให้
ไม้ชิ้นเล็กๆ พวกนี้กับลูก บอกให้เธอทาสี
แบ่งเป็นครอบครัวต่างๆ นี่คือภาพของเมซซา
ตอนที่เธอ... ให้ตายเถอะ ฉันยังสะอื้นเลย เวลาได้ดูอีกครั้ง
เธอทาสีไม้ชิ้นน้อยๆ ให้เป็นครอบครัว
จากนั้นฉันก็หยิบบางชิ้นมา เอาไปใส่ในเรือ
นี่คือเรือ เห็นได้ชัดว่าทำอย่างลวกๆ (หัวเราะ)
และส่วนสำคัญอยู่ตรงที่ ฉันรวบชิ้นไม้มากำมือหนึ่ง
และเธอก็บอกว่า "แม่คะ แม่ลืมตัวลูกสีชมพู
และก็ลืมพ่อสีฟ้า
และแม่ก็ลืมอะไรอีกหลายอย่าง"
ลูกบอกว่า "เขาอยากไปด้วย" ฉันเลยพูดว่า
"ลูกรัก ไม่หรอก เขาไม่อยากไป นี่เป็นการขนทาสนะ
ไม่มีใครอยากขึ้นเรือขนทาส"
เธอเลยมองฉันด้วยสายตา
แบบที่ลูกนักออกแบบเกมจะมองแม่ตัวเอง
จากนั้นเราก็เดินทางข้ามมหาสมุทร ทำตามกฎที่ตั้งไว้ด้วย
เธอรู้ว่าเรือกำลังโต้คลื่นสูงมาก เลยพูดว่า
"เราไปไม่รอดแน่เลย"
และเธอก็ยังตระหนักว่า เรามีอาหารบนเรือไม่พอ
ลูกถามว่าต้องทำอย่างไร ฉันเลยตอบไปว่า
"ที่จริง เราอาจจะ..." อย่าลืมนะคะว่าเธอเพิ่งเจ็ดขวบ
"เราอาจจะโยนคนลงน้ำก็ได้
หรือเราอาจแค่หวังว่าเขาคงไม่ป่วย
แบบนั้นเราก็ข้ามฝั่งไปได้อย่างปลอดภัย"
แล้วตอนนั้นสีหน้าเธอก็เริ่มเปลี่ยนไป
ลูกพูดว่า... ขอโทษนะคะ นี่เป็นเหตุการณ์ตลอดหนึ่งเดือน...
ในประวัติศาสตร์คนผิวดำใช่ไหม
หลังจากผ่านไปหนึ่งเดือน ลูกพูดว่า
"เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นจริงๆ เหรอคะ"
ฉันตอบไปว่า "ใช่" แล้วเธอก็ถามต่อ "ถ้าหนูออกมา
จากในป่า" ในภาพนี้คือพี่น้องเธอ "ถ้าหนูออกมาจากในป่า
อวาลอนกับโดโนแวนอาจไม่อยู่แล้ว" "ใช่แล้ว"
"แต่หนูจะได้พบพวกเขาที่อเมริกา" "ไม่จ้ะ"
"แต่ได้พบกันล่ะ เราจะได้อยู่ด้วยกันใช่ไหม" "ไม่จ้ะ"
"เราอาจจะไม่ได้พบพ่อแล้ว" "ใช่จ้ะ"
เธอตกตะลึงมาก แล้วก็เริ่มร้องไห้
ฉันเองก็เริ่มร้องไห้ และพ่อเธอก็เริ่มร้องไห้
เราทุกคนร้องไห้กัน พ่อของแกไม่ได้คาดไว้
ว่าจะกลับจากที่ทำงานมาถึงบ้าน เพื่อมาพบกับการเดินทางขนทาส
แต่ก็นั่นล่ะนะ (หัวเราะ)
เราเล่นเกมนี้กัน และนั่นทำให้ลูกเข้าใจ
เธอเข้าใจเพราะว่า เธอได้ใช้วันเวลาร่วมกับคนเหล่านั้น
เรื่องราวเหล่านั้นไม่ใช่เรื่องไกลตัว ที่อ่านจากโบรชัวร์หรือหาดูได้ในภาพยนตร์
เหตุการณ์ครั้งนั้นเป็นประสบการณ์ ที่ทรงพลังอย่างเหลือเชื่อ
นี่คือเกมซึ่งเราตกลงใจกันเรียกว่า
โลกใหม่ (The New World) เพราะฉันชอบถ้อยคำนี้
ฉันคิดว่าโลกใหม่คงไม่น่าตื่นตาตื่นใจนัก
สำหรับคนที่โดนขนขึ้นเรือค้าทาส
แต่ตอนที่เหตุการณ์นี้เกิดขึ้น ฉันเห็นโลกทั้งโลก
ฉันตื่นเต้นมาก เพราะฉันผลิตเกม
มานาน 20 กว่าปี และก็ยังทำไปเรื่อยๆ
พื้นเพฉันเป็นคนไอริช
นี่คือเกมที่เรียกว่า Síochán Leat หรือ "ขอศานติสถิตกับท่าน"
เป็นการย่อประวัติครอบครัวฉันลงในเกมเดียว
แล้วก็ผลิตอีกเกมที่ชื่อ รถไฟ (Train)
ฉันผลิตเกมชุดที่ประกอบด้วยหกเกมย่อย
แต่ละเกมครอบคลุมประเด็นหนักๆ และถ้าคุณจะเล่นกับ
ประเด็นหนักๆ นี่เป็นเรื่องที่ต้องเล่น
ฉันจะปล่อยให้คุณคิดเองว่าเป็นประเด็นอะไร
แล้วฉันก็ยังผลิตเกม หนทางสายน้ำตา (the Trail of Tears)
เป็นเกมที่มีชิ้นไม้เล็กๆ 50,000 ชิ้น
ตอนที่เริ่มทำ ฉันรู้สึกบ้าคลั่งมาก
แต่ตอนนี้ก็กำลังทำอยู่
นี่ก็เป็นเรื่องเดียวกัน
ฉันหวังว่าฉันจะได้ถ่ายทอดวัฒนธรรม ผ่านทางเกมนี้
และเกมที่ฉันกำลังทำอยู่ ซึ่งก็คือ...
เพราะว่าฉันกำลังทำอยู่ เกมนี้มีอะไรที่ทำให้ฉันสะอื้นแทบบ้า
คือเกมที่ชื่อ คนครัวเม็กซิกัน (Mexican Kitchen Workers)
หลักๆ แล้วนี่เป็นเกมปัญหาทางคณิตศาสตร์
เป็นเศรษฐศาสตร์ของ คนลักลอบเข้าเมืองผิดกฎหมาย
และยิ่งฉันได้เรียนรู้วัฒนธรรมเม็กซิกัน
หุ้นส่วนฉันเป็นชาวเม็กซิกัน ยิ่งได้เรียนรู้มากเท่าไหร่
พวกเราส่วนใหญ่มองอาหาร ว่าเป็นสิ่งจำเป็นพื้นฐาน
ชาวเม็กซิกันก็คิดแบบนั้น แต่ยังมีอะไรที่มากกว่านั้นอีก
อาหารเป็นการแสดงความรัก เป็นการแสดงออก...
พระเจ้า ฉันสะอื้นเยอะกว่าที่คิดเอาไว้อีก
ฉันจะไม่มองที่รูปแล้วกัน
เป็นการแสดงออกถึงความสวยงาม เป็นวิธีพูดว่าฉันรักเธอ
วิธีแสดงความห่วงใย คุณจะต้องได้ยินเสมอ
เวลาที่มีใครพูดถึงย่ายายชาวเม็กซิกัน
ต้องมีคำว่า "อาหาร" อยู่ในประโยคแรกด้วย
ฉันคิดว่านี่เป็นวัฒนธรรมที่งดงาม การแสดงออกที่งดงาม
เป็นสิ่งที่ฉันอยากถ่ายทอดผ่านเกม
เกมจึงมีส่วนสร้างการเปลี่ยนแปลง มันเปลี่ยนวิธีที่เรามองประเด็นต่างๆ
เปลี่ยนมุมที่เรามองคน
ผ่านประเด็นต่างๆ และนั่นก็เปลี่ยนเราด้วย
เราเปลี่ยนแปลงในฐานะมนุษย์ โดยมีเกมเป็นสื่อ
เพราะเราได้เข้าไปมีส่วนร่วม เราลงเล่นด้วย
และเราก็ได้เรียนรู้เมื่อได้ลงเล่น ขอบคุณค่ะ (เสียงปรบมือ)