Εδώ και αιώνες,
οι άνθρωποι καταναλώνουν έντομα,
από σκαθάρια
μέχρι κάμπιες,
μεταναστευτικές ακρίδες,
ακρίδες,
τερμίτες,
και λιβελούλες.
Αυτή η συνήθεια έχει όνομα:
εντομοφαγία.
Οι αρχαίοι κυνηγοί μάλλον έμαθαν
από ζώα που έτρωγαν
έντομα πλούσια σε πρωτεΐνες,
και ακολούθησαν το παράδειγμα τους.
Καθώς εξελιχθήκαμε
και τα έντομα έγιναν μέρος της διατροφικής μας παράδοσης,
ανέλαβαν το ρόλο
και του βασικού πιάτου
και της λιχουδιάς.
Στην αρχαία Ελλάδα,
τα τζιτζίκια θεωρούνταν πολυτελή σνακ.
Ακόμα και οι Ρωμαίοι έβρισκαν τις προνύμφες των σκαθαριών
πεντανόστιμες.
Γιατί δεν μας αρέσουν πια τα έντομα;
Ο λόγος για την αντίδρασή μας είναι ιστορικός,
και η ιστορία μάλλον αρχίζει
γύρω στο 10.000 π.Χ. στη Γόνιμη Ημισέληνο,
ένα μέρος στη Μέση Ανατολή
που ήταν σημαντική γενέτειρα της γεωργίας.
Εκείνο τον καιρό, οι νομάδες πρόγονοι μας
άρχισαν να εγκαθίστανται στην Ημισέληνο.
Καθώς μάθαιναν τις γεωργικές καλλιέργειες
και εξημέρωναν τα ζώα,
οι συμπεριφορές άλλαξαν,
και εξαπλώθηκαν προς την Ευρώπη
και τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο.
Καθώς η καλλιέργεια εξαπλώθηκε,
οι άνθρωποι άρχισαν να περιφρονούν τα έντομα, βλέποντας τα ως παράσιτα
που κατέστρεφαν τις σοδειές τους.
Οι πληθυσμοί μεγάλωσαν,
και η Δύση αστικοποιήθηκε,
αποδυναμώνοντας τη σύνδεση με το συλλεκτικό παρελθόν μας.
Οι άνθρωποι ξέχασαν την πλούσια σε έντομα ιστορία τους.
Σήμερα, για τους ανθρώπους που δεν είναι εξοικειωμένοι με την εντομοφαγία,
τα έντομα είναι απλά ενοχλητικά.
Τσιμπάνε και δαγκώνουν
και μολύνουν την τροφή μας.
Τα θεωρούμε αηδιαστικά
και σιχαινόμαστε
την ιδέα να τα μαγειρέψουμε.
Σχεδόν 2.000 είδη εντόμων τρώγονται,
αποτελώντας μεγάλο μέρος της καθημερινής διατροφής
δύο δισεκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο.
Οι πιο ενθουσιώδεις καταναλωτές βρίσκονται στις τροπικές χώρες,
επειδή είναι αποδεκτό στις κουλτούρες τους.
Τα είδη σε αυτές τις περιοχές είναι επίσης μεγάλα,
ποικίλα,
και έχουν την τάση να μαζεύονται σε ομάδες ή σμήνη,
γεγονός που κάνει εύκολη τη συγκομιδή τους.
Για παράδειγμα, στην Καμπότζη της δυτικοανατολικής Ασίας,
μαζεύουν τεράστιες ταραντούλες,
τις ψήνουν
και τις πωλούν στις αγορές.
Στη δυτική Αφρική,
το ζουμερό σκουλήκι μοπάνε είναι βασική τροφή,
που τσιγαρίζεται σε πικάντικη σάλτσα
ή τρώγεται αποξηραμένο κι αλατισμένο.
Και στο Μεξικό, ψιλοκομμένα σκαθάρια
ψήνονται με σκόρδο, λεμόνι, και αλάτι.
Τα έντομα μπορούν να φαγωθούν ολόκληρα για να αποτελέσουν ένα γεύμα
ή να αλεστούν σε αλεύρι, σκόνη, και πάστα
για να προστεθούν στο φαγητό.
Αλλά δεν έχει να κάνει μόνο με τη γεύση.
Είναι επίσης υγιεινά.
Οι επιστήμονες λένε ότι η εντομοφαγία
θα μπορούσε να είναι μία οικονομική λύση
για αναπτυσσόμενες χώρες που έχουν έλλειψη τροφίμων.
Τα έντομα μπορεί να περιέχουν ως και 80% πρωτεΐνες,
τις θεμέλιους λίθους του οργανισμού μας,
και έχουν επίσης υψηλή περιεκτικότητα σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα,
ίνες,
και μικροθρεπτικά συστατικά, όπως οι βιταμίνες και τα μέταλλα.
Ξέρατε ότι τα περισσότερα φαγώσιμα έντομα
περιέχουν την ίδια ποσότητα
ή και παραπάνω σίδηρο από το μοσχάρι,
γεγονός που τα καθιστά έναν τεράστιο, ανεκμετάλλευτο πόρο
αν αναλογιστεί κανείς ότι η έλλειψη σιδήρου
είναι το πιο συχνό διατροφικό πρόβλημα στον κόσμο;
Το σκουλήκι αλεύρου είναι ένα ακόμα θρεπτικό παράδειγμα.
Οι προνύμφες του κίτρινου σκαθαριού είναι γηγενείς στην Αμερική
και καλλιεργούνται εύκολα.
Έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνες,
πολλά υγιή μέταλλα,
και περιέχουν ως και 50% πρωτεΐνη,
σχεδόν όση και η αντίστοιχη ποσότητα μοσχαριού.
Για να τα μαγειρέψετε, σοτάρετε τα σε βούτυρο και αλάτι
ή ψήστε τα και περιχύστε τα με σοκολάτα
για ένα τραγανό σνακ.
Ό,τι πρέπει να ξεπεράσετε σε αίσθημα αηδίας,
το κερδίζετε σε θρέψη και γεύση.
Τα έντομα μπορεί να είναι πεντανόστιμα.
Τα σκουλήκια αλεύρου έχουν τη γεύση των ψημένων καρπών.
Οι ακρίδες μοιάζουν με τις γαρίδες.
Κάποιοι λένε ότι τα τριζόνια,
μυρίζουν όπως το ποπ κορν.
Η καλλιέργεια εντόμων προς κατανάλωση
έχει επίσης λιγότερο περιβαλλοντικό αντίκτυπο
από ό,τι η εκτροφή ζώων,
επειδή τα έντομα εκπέμπουν λιγότερα αέρια θερμοκηπίου
και χρειάζονται λιγότερο χώρο, νερό και τροφή.
Κοινωνικοοικονομικά, η παραγωγή εντόμων
θα βελτίωνε το επίπεδο ζωής στις αναπτυσσόμενες χώρες
αφού οι φάρμες εντόμων είναι μικρές,
ιδιαίτερα παραγωγικές,
και ταυτόχρονα σχετικά φτηνές για την συντήρηση τους.
Τα έντομα μπορούν επίσης να μετατραπούν
σε μία πιο βιώσιμη πηγή τροφής για τα εκτρεφόμενα ζώα,
όπου μπορούν να εκτραφούν με βιολογικά απόβλητα,
όπως τα φλούδια λαχανικών,
που αλλιώς θα καταλήξουν να σαπίζουν στις χωματερές.
Πεινάτε ακόμα;
Αντιμέτωποι με ένα πιάτο ψητών τριζονιών,
οι περισσότεροι άνθρωποι θα οπισθοχωρούσαν
στην ιδέα όλων αυτών των ποδιών και κεραιών
κολλημένες ανάμεσα στα δόντια τους.
Σκεφτείτε όμως τον αστακό.
Κατά βάση είναι ένα γιγάντιο έντομο
με πολλά πόδια και κεραίες,
που θεωρούσαμε κάποτε
ένα κατώτερο, αηδιαστικό φαγητό.
Τώρα ο αστακός θεωρείται λιχουδιά.
Μπορεί το ίδιο να γίνει και με τα έντομα;
Κάντε μια δοκιμή!
Βάλτε το έντομο στο στόμα σας,
και απολαύστε το τραγάνισμα.