Fan doctori Martin Luter King Jr.
1968 yilgi nutqida Fuqoro Huquqlari Harakati haqida firk yuritar ekan,
shunday deydi, "Eng so'ngida
yodimizda qoladigani dushmanlarimizning so'zlari emas
balki do'stlarimizning sukunatidir."
Muallim sifatida men bu fikrni o'zimga tadbiq etdim.
Har kungi hayotimizda, atrofimizda
biz sukunatning oqibatlariga shohidmiz.
Ular bizga diskriminatsiya,
vahshiylik, qatliom va urush ko'rinishida namoyon bo'ladi.
Sinfimda men o'quvchilarimni
o'z hayotlarida she'riyat orqali sukunatni kashf etishga chorlayman.
Birgalikda biz sukunat bo'shlig'ini to'ldiramiz,
uni tanib bilib, unga nom beramiz,
sukut uyat manbai bo'lishi shart emasligini tushunishga intilamiz.
O'quvchim o'z kechinmasini bo'lisha oladigan tinch sinf muhit
yaratish uchun doskada 4 asosiy tamoyillarni yozdim.
Bular sinfimning oldida
va yil boshida har bir o'quvchi ularni imzolaydi,
tanqidiy nazar bilan o'qi, tushunib yoz, aniq gapir, o'z haqiqatingni so'zla.
So'nggi fikr meni juda ko'p o'yga soladi - o'z haqiqatingni so'zla.
Va men shuni tushundimki,
o'quvchilarimdan qo'rqmay gapirishni so'rar ekanman,
unda o'zim ham o'z haqiqatimni so'zlashim kerak
hamda, haqchil bo'lolmagan damlarim haqida ularga ochiq aytishim kerak.
Men ularga, Nyu Orleansda Katolik oilasida uyg'ayar ekanman, ro'za paytida
inson uchun eng mazmunli narsa bu nimadandir voz kechish,
nimadandir qurbon bo'lish deb uqtirilgan edi.
Bu, Xudo muqaddas degan tushungizni isbotidir.
Men gazli ichimliklar, McDonald's, fri-kartoshkani, o'pishish,
va boshqa narsalardan voz kechdim.
Lekin bir yili, gapirishdan ham voz kechdim.
O'z ovozim menga eng qadrli bo'lgani uchun uni qurbon keltirishim kerak deb o'yladim.
Ammo, undan allaqchon voz kechganimni tushunmagandim.
Hayotimda odamlarga o'zimning gapim o'rniga ular istagan gapni aytdim,
o'zimga, men boshqaning vijdoni emasman, o'z hayot yo'limni topishim kerak derdim,
ba'zida hech narsa demasdim, sukutimni bilmaslik bilan oqlardim,
sukunat rizo alomati ekanligini bilmasdim.
Kristian gey bo'lgani uchun do'pposlanganda indamadim,
hech narsani ko'rmaganday boshimni egib ketaverardim.
Jovonimni bir necha hafta ocholmadim.
Undagi qulf tilimga so'lingan qulfni eslatardi.
Ko'chadagi uysiz odam menga qaraganda e'tibor ham bermagandim.
Unga olma berishdan ko'ra, Apple telefonim bilan band edim.
Maktabga mablag' yig'ish kechasida bir ayol shunday dedi,
"Siz bilan fahrlanaman, bu qasshoq, aqlsiz bolalarni o'qitish qiyin bo'lsa kerak."
Indamadim, chunki bizga o'quvchining hurmatidan ko'ra, pul muhimroq edi.
Biz boshqaning gapiga quloq solishga juda ko'p vaqt ajratamiz,
u aytmayotgan narsaga e'tibor bermaymiz.
Sukunat qo'rquvning qo'ldig'idir.
U - kamchiliklaringiz tufayli,
tilingizni tiyishga majburlaydi.
U - o'pkangizda xavf sezib, ko'kragizdan chekinuvchi havo.
Sukunat - Ruandadagi qatliom. Sukunat - Katrina to'foni.
U - kafan etmaganda quloqqa chalinadigan sado.
U - qopqon yopilgandan song eshitiluvchi ovoz.
U kuydiradi. U kishan. U imkoniyat. U og'riqdir.
Kurashlaringiz sizni tanlaganda o'ylagani fursat yo'q.
Sukunat ikkilanishimdan foydalanishiga yo'l qo'ymayman.
Kristianga shersan, mardlik va zakovat ma'badisan, deyman.
O'sha uysiz odamdan ismini so'rayman,
kuni haqida qiziqaman,
chunki ba'zan odamzot inson bo'lishni hohlaydi.
U ayolga esa, o'quvchilarim shunchalik zukkoki
hatto Toroning transendentalizmini tushunishadi,
"Wire" seryalining bir qismini ko'rdim deb
bolalarni bilaman deb oylamang, deyman.
Bu yil nimadandir voz kechish o'rniga
har kunimni tilim ostida mikrofon
qo'yilgan kabi yashayman, qo'rquvim ostida minbar bor kabi.
Chunki, sizda ovoz bor ekan, jamoa minbariga hech xojat yo'q!
Rahmat.
(Qarsaklar)