Όταν σκεφτόμαστε τα κλασσικά έργα τέχνης,
τα φανταζόμαστε συνήθως να βρίσκονται σε ένα μουσείο.
Αλλά συχνά ξεχνάμε ότι πολλά από αυτά τα έργα
δεν δημιουργήθηκαν έχοντας κατά νου ένα μουσειακό σκηνικό.
Τι συμβαίνει σε ένα έργο τέχνης
όταν αυτό απομακρύνεται από τα αρχικά επιδιωκόμενα πλαίσιά του;
Πάρτε για παράδειγμα το Άγαλμα του Δαβίδ, του Μικελάντζελο,
που απεικονίζει το νεαρό ήρωα που σκότωσε
το γιγαντιαίο αγροίκο, τον Γολιάθ,
όντας οπλισμένος μόνο με το θάρρος του και τη σφεντόνα του.
Όταν ο Μικελάντζελο άρχισε να σμιλεύει ένα κομμάτι ολόλευκου μάρμαρου
για να εκφράσει αυτή τη διάσημη βιβλική ιστορία,
οι Φλωρεντίνοι σκόπευαν να τοποθετήσουν το τελικό προϊόν
στην κορυφή του μεγάλου τους καθεδρικού ναού.
Το άγαλμα ύψους πέντε μέτρων
όχι μόνο θα ήταν εύκολα ορατό σε αυτό το ύψος,
αλλά και η τοποθέτησή του δίπλα σε άλλα έντεκα αγάλματα
ηρώων της Παλαιάς Διαθήκης
που υψώνονται πάνω από τους παρατηρητές τους
θα είχε μεγάλη θρησκευτική σημασία,
αναγκάζοντας το θεατή να κοιτάξει με δέος προς τους ουρανούς.
Αλλά όταν ο Μικελάντζελο ολοκλήρωσε το έργο, το 1504,
τα σχέδια για τα άλλα αγάλματα είχαν ήδη αποτύχει,
και οι Φλωρεντίνοι συνειδητοποίησαν ότι η τοποθέτηση στη στέγη
ενός τόσο μεγάλου αγάλματος
θα ήταν πιο δύσκολη απ' όσο είχαν φανταστεί.
Επιπλέον, το άγαλμα είχε τόσες πολλές λεπτομέρειες
και ήταν τόσο ζωντανό,
μέχρι και τις φουσκωμένες φλέβες στο χέρι του Δαβίδ
και την αποφασιστικότητα στο πρόσωπό του,
που ήταν κρίμα να το κρύψουν τόσο μακριά από το θεατή.
Ένα συμβούλιο πολιτικών και καλλιτεχνών
συνεδρίασε για να αποφασίσει τη νέα θέση του αγάλματος.
Στο τέλος αποφάσισαν να το τοποθετήσουν μπροστά από το Παλάτσο ντέλλα Σινιορία,
που είναι το δημαρχείο και η βάση της νέας κυβέρνησης των Ρεπουμπλικανών.
Αυτή η νέα θέση άλλαξε τη σημασία του αγάλματος.
Η οικογένεια των Μεδίκων, που για γενιές κυβερνούσαν την πόλη
ελέγχοντας τις τραπεζικές δραστηριότητες, είχε εξοριστεί πρόσφατα,
και η Φλωρεντία ήταν τώρα μια ελεύθερη πόλη,
που δεχόταν απειλές από όλες τις πλευρές από πλούσιους και ισχυρούς αντιπάλους.
Ο Δαβίδ, σύμβολο τώρα της ηρωικής αντίστασης ενάντια στις ελάχιστες πιθανότητες,
τοποθετήθηκε έτσι ώστε το έντονο βλέμμα του,
που τώρα ήταν ένα βλέμμα αυστηρής προειδοποίησης,
να εστιάζει κατευθείαν προς τη μεριά της Ρώμης,
της βάσης του Καρδιναλίου Τζιοβάννι ντε Μέντιτσι.
Αν και το άγαλμα καθ' αυτό δεν είχε αλλάξει,
η τοποθέτησή του άλλαξε σχεδόν κάθε του διάσταση
αλλάζοντας τη σημασία του από θρησκευτική σε πολιτική.
Αν και ένα ομοίωμα του Δαβίδ βρίσκεται ακόμα στο Παλάτσο,
το αυθεντικό άγαλμα μετακινήθηκε το 1873
στην Γκαλερία ντελ Ακαντέμια, όπου παραμένει ακόμα και σήμερα.
Στο τακτικό, ήσυχο περιβάλλον του μουσείου,
δίπλα σε πολυάριθμα ημιτελή αγάλματα του Μικελάντζελο,
οι απροκάλυπτες θρησκευτικές και πολιτικές ερμηνείες χάνονται,
δίνοντας χώρο στην ανεπηρέαστη ατένιση του
καλλιτεχνικού και τεχνικού ταλέντου του Μικελάντζελου.
Αλλά ακόμα και εδώ, ο έξυπνος θεατής ίσως να παρατηρήσει
ότι το κεφάλι και το χέρι του Δαβίδ φαίνονται δυσανάλογα μεγάλα,
μια υπενθύμιση ότι δημιουργήθηκαν για να παρατηρούνται από κάτω.
Επομένως, το πλαίσιο όχι μόνο αλλάζει τη σημασία
και την ερμηνεία ενός έργου τέχνης καθ' όλη τη διάρκεια της ιστορίας του,
αλλά μερικές φορές μπορεί να κάνει αυτή την ιστορία να επανεμφανιστεί
με τους πιο απροσδόκητους τρόπους.