Geçen haftam bu şekilde göründüğü gibiydi.
Ne yaptım,
kiminleydim,
uyanık olduğum her saat için duyduğum esas duygular
Geçenlerde kaybettiğim babamı düşündüğüm gibi duygular gelseydi
veya tam anlamıyla endişe ve vesveselerden kaçabilseydim
ve biraz takıntılı olduğumu düşünüyorsanız
muhtemelen haklısınız.
Ama şüphesiz, bu canlandırmadan,
benim hakkında bu diğerinden daha fazla şey öğrenebilirsiniz,
bu görüntülere muhtemelen daha aşinasınız
ve hatta şu an telefonunuzda olması muhtemel.
Attığınız adımlara ait çubuk grafikler,
uyku kaliteniz için dairesel grafikler
sabah koşularınızın rotası.
Benim işim verilerle çalışmak.
Bir veri görselleştirme tasarım şirketi işletiyorum,
bu şirkette bilginin erişilebilir olması için görsel sunumlar yardımıyla
yollar geliştirip tasarlıyoruz.
Yıllar sonra işimden öğrendiğim şey
veriyi ve onların gerçek potansiyelini gerçekten anlayabilmek için
bazen onları unutup
onların içini görmemiz gerekir.
Çünkü veri her zaman sadece gerçekliği göstermek için kullandığımız bir araçtır.
Onları her zaman başka bir şeyin yerini tutar gibi kullanırız
ama asla gerçek değiller.
Şimdi bir dakikalığına bunu
ilk olarak anladığım zamana geri dönelim.
1994'te 13 yaşındaydım.
İtalya'da bir gençtim.
Politika ile ilgilenmek için çok gençtim
ama bir iş adamı olan Silvio Berlusconi'nin
ılımlı sağ için başkanlığa koştuğunu biliyordum.
Biz çok liberal bir şehirde yaşadık
ve babam Demokrat Parti'de bir politikacıydı.
Kimsenin Berlusconi'nin seçilebileceğini düşünmediğini hatırlıyorum -
bir seçenek bile olamazdı.
Oldu ama.
O hissi çok iyi hatırlıyorum.
Tam bir sürpriz oldu,
babam şehirde ona oy veren kimseyi tanımadığına dair yemin ediyordu.
Bu ilk kez elimdeki verinin
gerçeklikten tamamen saptırılmış bir görüntü verdiği zamandı.
Veri örneğim oldukça sınırlı ve çarpıktı,
muhtemelen sebep buydu, düşündüm ki bir fanusta yaşadım
ve yeterince dışarıyı görme şansım olmadı.
Şimdi 8 Kasım 2016'ya, ABD'ye geri gidelim
internet anketleri,
istatistiksel modeller,
başkanlık seçiminde olası bir sonuçta anlaşan tüm uzmanlar.
Bu sefer yeterince veri var gibi görünüyordu
ve içinde yaşadığımız kapalı dairenin dışını görmek daha kolaydı
ama yine yapamadık.
Çok tanıdık bir duyguydu.
Önceden de yaşamıştım.
sanırım bu defa verinin bizi yanılttığını söylemek doğru olur
ve oldukça şaşırtıcı şekilde.
Verilere güvendik
ama olan şey,
en saygın gazetede bile
her şeyi iki basit yüzdeli sayıya indirgeme saplantısıdır,
etkili bir başlık atmak amacı
bizi bu iki sayıya ve yalnızca
bu iki sayıya odakladı.
Mesajı basitleştirmek
ve umulan kırmızı ve mavi güzel bir harita çizmek amacıyla
asıl noktayı tamamen kaçırdık.
Hikayeler olduğunu bir şekilde unuttuk
bu sayıların ardındaki insanoğlunun hikayelerini
Farklı bir durumda
fakat çok benzer bir noktada,
bu kadın tarafından takımıma tuhaf bir sorun sunuldu.
Bir çok veriyle bize geldi
fakat en sonunda olası en insancıl hikayelerden birini açıklamak istedi.
Bu kadın Samantha Cristoforetti.
İlk İtalyan kadın astronottu
ve Uluslararası Uzay İstasyonuna
altı ay süren bir sefer öncesi bizimle görüştü.
Bize dedi ki: "Ben uzaya gidiyorum
ve edineceğim veriyle insanlara ulaşmak için anlamlı bir şeyler
yapmak istiyorum''
Uluslararası Uzay İstasyonu'na bir görev
terabaytlarca veri ile sonuçlanır,
hayal edebileceğiniz her şey hakkında;
Dünya etrafında yörüngeler,
ISS'in hızı ve konumu
ve sensörlerinden gelen binlerce canlı yayının tümü.
Düşünebileceğimiz tüm somut veriye sahiptik,
seçimden önce tıpkı uzmanlarda olduğu gibi,
o halde tüm bu sayıların anlamı nedir?
İnsanlar sayıların hatrına, veriyle ilgilenmez
çünkü sayılar asla asıl nokta değildir.
Onlar daima bir sonu ifade ederler.
Açıklamamız gereken hikaye şu,
minik bir kutuda bir insan var,
başınızın üstünde, uzayda uçan
ve aslında onu, açık bir gecede çıplak gözle görebilirsiniz.
Böylece bir bağlantı kurmak için verileri kullanmaya karar verdik
Samantha ve onu aşağıdan izleyen tüm insanlar arasında
"Uzayda Arkadaşlar" adıyla tasarladığımız
Samantha'ya "merhaba" diyebileceğiniz basit bir web uygulaması geliştirdik
bulunduğunuz yerden
ve aynı anda çevrimiçi olan tüm insanlara "merhaba"
dünyanın her yanından
Tüm bu "merhabalar" haritada görünen izler bıraktı.
Samantha uçarken
ISS'ten Twitter kullanarak
her gün herkese el sallıyordu.
Bu olay insanların görev verilerini çok farklı bir açıdan görmelerini sağladı.
Bütün bunlar teknolojiden daha çok insan doğası ve merakımızla ilgili oldu.
Yani veri deneyimi güçlendirdi,
insanoğlunun hikayeleri ise yön vericiydi.
Binlerce kuıllanıcının çok olumlu yanıtları
bana çok önemli bir ders verdi:
Verilerle çalışma, soyutu ve sayılamazı, görülebilen,
hissedilebilen ve hayatlarımızla ve davranışlarımızla
doğrudan yeniden bağlanabilen bir şeye dönüştürme
yollarını tasarlamak demektir.
Ancak bu süreçte
sayılar ve teknoloji takıntısının bizi yönlendirmesine izin verirsek
elde edilmesi zor olan bir şeye dönüşür.
Ama verileri, ifade ettikleri hikayelere bağlamak için daha fazlasını yapabiliriz.
Teknolojiyi tamamen kaldırabiliriz.
Birkaç yıl önce bu diğer kadınla karşılaştım,
Stefanie Posavec --
veri hakkındaki tutku ve saplantısını benimle paylaşan Londralı bir tasarımcı.
Birbirimizi tanımıyorduk
ama çok radikal bir deney yapmaya karar verdik,
sadece veri kullanarak iletişim kurmak,
başka bir dil yok
ve verimizi paylaşmak için hiç teknoloji kullanmamayı seçtik.
Aslında tek iletişim yolumuz
eski moda postane kanalıyla olacaktı.
"Sevgili Veri" için bir yılda her hafta,
birbirimizi tanımak için kişisel verimizi kullandık;
haftalık paylaşılan olağan başlıklar çerçevesinde kişisel veriler,
hislerimizden,
partnerlerimizle ilişkilerimize,
yapılan iltifatlardan çevremizdeki seslere.
Daha sonra bir kartpostal boyutunda bir kağıda elle çizeceğimiz,
her hafta Londra'dan
benim yaşadığım şehre, New York'a ve New York'tan
onun yaşadığı şehre,
Londra'ya göndereceğimiz kişisel bilgilerimiz.
Kartpostalın ön yüzünde veri görselimiz var
ve arka yüzünde
tabii ki diğer kişinin adresi
ve görseli anlamada gerekli açıklayıcı işaretler var.
Projenin ilk haftasında
gerçekten çok sıkıcı ve kişisel olmayan bir başlık seçtik.
Bir haftada zamanı kaç kere kontrol ederiz?
İşte benim kartın ön yüzü:
Her küçük sembolün, zamanı kontrol ettiğim
tüm zamanları gösterdiğini görebilirsiniz,
günler ve farklı saatler için kronolojik olarak yerleştirilmiş --
gerçekten karmaşık hiçbir şey yok.
Fakat zaten bu anlarla ilgili
anekdotsal detayları nasıl eklediğimi işaretlerde görüyorsunuz.
Aslında farklı sembol türleri neden o zamanı işaretlediğimi --
ne yaptığımı gösteriyor.
Sıkıldım mı? Acıktım mı?
Geciktim mi?
Saate öylesine mi baktım yoksa bilerek mi kontrol ettim?
İşte işin püf noktası --
verilerimi kullanarak günlerimi
ve kişiliğimi gösterme.
Örneğin, asla bitmeyen geç kalma endişemi keşfetmek ve açığa çıkarmak için
verileri bir mercek veya bir süzgeç olarak kullanma,
mutlaka her zaman dakik olsam da.
Stefania ve ben bir yılı 'şimdilik' bilgisayarların bir araya getiremeyeceği
nüanslara odaklanmaya bizi zorlaması için
verilerimizi elle toplayarak
sadece aktivitelerimizi değil,
kullandığımız kelimeleri ve fikirlerimizi de incelemek için
verileri kullanarak harcadık.
Söylediğimiz ve bize söylenen
"Teşekkür" sözlerini izlediğimiz ve çoğunlukla tanımadığım insanlara
teşekkür ettiğimi fark ettiğim üç sayılı haftada olduğu gibi.
Görünen o ki garsonlara karşı aşırı teşekkür ediciyim
ama kesinlikle bana yakın olanlara yeterince teşekkür etmiyorum.
Bir yıl boyunca
bu tür hareketlere bilfiil dikkat edip onları sayma işlemi
bir ritüel halini aldı.
Gerçekten bizi değiştirdi.
Kendimizle daha uyumlu hale geldik,
davranışlarımız ve çevremiz konusundaki farkındalığımız arttı.
Bir yıl boyunca Stefanie ve ben ortak veri günlüğümüz sayesinde
her an temas halindeydik,
ama sadece kendimizi bu sayıların içine koyduğumuz için bunu yapabiliyorduk,
en kişisel hikayelerimizi onlara ekleyerek.
Bu sayıların gerçekten anlamlı olması
ve bizi temsil etmesi için tek yol buydu.
Kişisel verilerinizi görselleştirmeye başlamanızı veya yabancı bir
mektup arkadaşı bulmanızı istemiyorum.
Fakat her tür veriyi
görüşmenin başlangıcı olarak
düşünmenizi istiyorum,
sonu olarak değil.
Çünkü veri tek başına asla bir çözüm olmayacaktır.
Veriler nedenle bizi çok kötü yanılttı
çünkü gerçeği yansıtacak doğru miktarda içerik bulundurmada
başarısız olduk,
incelikli, karmaşık ve girift bir gerçeklik.
Bu iki sayıya bakmaya devam ettik,
onları saplantı yaptık,
dünyamız bir çift rakama
ve bir at yarışına dönüşebilirmiş gibi davranarak,
gerçek hikayeler,
gerçekten önem arz edenler,
başka yerdelermiş gibi.
Bu hikayelere sadece modellerle ve algoritmalarla bakarak kaçırdığımız şey
"veri insanlığı" adını verdiğim şeydir.
Rönesans insanlığında,
Avrupa aydınları
kendi dünya görüşlerinin merkezine Tanrı yerine insan doğasını koydular.
Veri evreninde de benzer şeylerin
olması gerektiğine inanıyorum.
Günümüzde açıkça veri, Tanrı gibi kabul görüyor --
şu anımız ve geleceğimiz için mutlak doğrunun koruyucusu.
Bugün sizinle paylaştığım deneyimler
veriyi içtenlikle insan doğamızın temsilcisi yapmak
ve artık bizi yanıltmayacaklarını garantilemek için
onları toplama, işleme, analiz etme ve gösterme konusunda empati,
hata ve insani vasıflar içeren
yollar tasarlamaya başlamak gerektiğini öğretti.
Sonunda, yalnızca daha verimli olmak için
veriyi kullanma yerine, hepimizin daha insani olmak için
veriyi kullanacağı bir anı görüyorum.
Teşekkür ederim.
(Alkışlar)