Tak wyglądał mój zeszły tydzień.
Co robiłam,
z kim byłam,
główne emocje, jakie odczuwałam w każdej godzinie od obudzenia,
czy uczucie spowodowała myśl o tacie,
który niedawno zmarł,
albo czy dałoby się uniknąć zmartwień.
Jeśli myślicie, że mam obsesję,
pewnie macie rację.
Ale ewidentnie z tej wizualizacji
możecie się dowiedzieć o mnie o wiele więcej niż z tej,
której obrazy są wam zapewne bardziej znajome
i które pewnie macie na własnych telefonach.
Wykresy pokazujące kroki, które przeszliście,
pokazujące jakość snu,
trasę porannego biegania.
W pracy mam do czynienia z danymi.
Prowadzę firmę projektującą wizualizacje danych.
Projektujemy i rozwijamy sposoby udostępniania informacji
przez ich wizualną reprezentację.
Praca nauczyła mnie przez lata,
że aby w pełni zrozumieć dane i ich prawdziwy potencjał,
trzeba o nich zapomnieć
i zamiast tego przejrzeć je na wylot,
bo dane są narzędziem do reprezentacji rzeczywistości.
Zastępują coś innego,
ale nigdy nie są tym czymś.
Cofnijmy się na moment do czasu,
gdy pierwszy raz zrozumiałam to osobiście.
W 1994 miałam 13 lat.
Byłam nastolatką we Włoszech.
Byłam za młoda, by interesować się polityką,
ale wiedziałam, że biznesmen Silvio Berlusconi
startuje w wyborach prezydenckich jako umiarkowany prawicowiec.
Żyliśmy w bardzo liberalnym mieście
i mój ojciec był politykiem w Partii Demokratycznej.
Pamiętam, jak nikt nie przypuszczał, że Berlusconi wygra,
nie było takiej możliwości.
Ale to się wydarzyło.
Pamiętam bardzo wyraźnie to uczucie.
To była kompletna niespodzianka,
a tata przysięgał, że w mieście nie zna nikogo, kto na niego głosował.
Wtedy po raz pierwszy
dane, które posiadałam, w pełni zniekształciły rzeczywistość.
Moje dane były po prostu dość ograniczone i zniekształcone,
więc pewnie dlatego żyłam w bańce
i nie miałam za wiele okazji, aby wyjrzeć poza nią.
Przewińmy do 8 listopada 2016 roku
w Stanach Zjednoczonych.
Ankiety internetowe,
modele statystyczne,
wszyscy eksperci zgodni co do przewidywanych wyników wyborów.
Tym razem wyglądało na to, że mamy dość informacji
i wiele szans na wyjrzenie poza zamknięte koło, w którym żyjemy,
ale jak widać - nie mieliśmy.
To uczucie było bardzo podobne.
Odczuwałam to wcześniej.
Chyba można śmiało powiedzieć, że dane tym razem nas zawiodły
i to dość spektakularnie.
Wierzyliśmy w dane
W rzeczywistości
nawet szanowane gazety miały obsesję
ograniczania wszystkiego do dwóch liczb,
żeby stworzyć mocny nagłówek,
żeby skupić uwagę na dwóch cyfrach
i tylko na nich.
Żeby uprościć wiadomość
i narysować piękną i wyraźną czerwono-niebieską mapę,
zupełnie straciliśmy sedno.
Jakoś zapomnieliśmy, że to są historie,
ludzkie historie ukryte za liczbami.
W innym kontekście,
ale zmierzając do tego samego,
pewna kobieta rzuciła nam niespotykane wyzwanie.
Przyszła do nas z dużą ilością danych,
ale docelowo chciała opowiedzieć jedną z najbardziej ludzkich historii.
Jest to Samantha Cristoforetti.
Jest pierwszą włoską astronautką
i skontaktowała się z nami przed lotem
na 6-miesięczną misję
na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).
Powiedziała: "Lecę w kosmos
i chcę zrobić coś wartościowego z danymi z misji,
żeby sięgnąć ludzi".
Misja na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej
wiąże się z terabajtami danych
o wszystkim, co można sobie wyobrazić:
o okrążaniu Ziemi,
o szybkości i pozycji ISS
i o tysiącach innych informacji z czujników.
Mieliśmy wszystkie twarde fakty, jakie tylko przyszły nam do głowy,
tak jak eksperci przed wyborami,
ale jaki jest sens tych wszystkich liczb?
Ludzi nie interesują dane same w sobie,
bo to nie o liczby chodzi.
Liczby to środki do celu.
Historia, którą musieliśmy opowiedzieć,
mówiła o człowieku w blaszanej puszce
lecącej w kosmosie nad naszymi głowami,
gdzie można ją zobaczyć gołym okiem podczas bezchmurnej nocy.
Zadecydowaliśmy zrobić z danych więź
między Samanthą i wszystkimi obserwatorami z dołu.
Zaprojektowaliśmy i stworzyliśmy coś, co nazywamy "Przyjaciele w kosmosie".
To aplikacja internetowa, która pozwala powiedzieć "cześć" Samanthcie
z dowolnego miejsca
i "cześć" do wszystkich ludzi, którzy są w danym czasie online
na całym świecie.
Każde "cześć" zostawiało widoczne znaki na mapie,
podczas gdy Samantha przelatywała nad nami
i machała do nas codziennie,
używając Twittera z ISS.
To umożliwiło pokazanie ludziom danych z misji w innej perspektywie.
Nagle wszystko zaczęło dotyczyć ludzkiej natury i ciekawości
bardziej niż technologii.
Dane zasilały to doświadczenie,
ale to ludzie je napędzali.
Niesamowicie pozytywny odzew tysięcy użytkowników
nauczył mnie ważnej lekcji:
praca z danymi oznacza projektowanie sposobu
na transformację czegoś abstrakcyjnego i niepoliczalnego
w coś, co można zobaczyć, poczuć i powiązać
z naszymi życiem i zachowaniem,
co jest trudne do osiągnięcia,
jeśli pozwolimy obsesji liczb i reszty technologii
objąć prowadzenie.
Ale możemy zrobić więcej, aby połączyć dane z historiami, które reprezentują.
Możemy całkowicie usunąć technologię.
Kilka lat temu spotkałam kobietę,
Stefanię Posavec,
projektantkę z Londynu, która wraz ze mną dzieli pasję i obsesję dotyczącą danych.
Nie znałyśmy się,
ale postanowiłyśmy przeprowadzić bardzo radykalny eksperyment,
rozpoczynając komunikację wyłącznie za pomocą danych,
bez innego języka
i bez żadnej technologii do ich propagowania.
Porozumiewałyśmy się wyłącznie
przez staromodną pocztę.
Z tytułem "Drogie Dane", co tydzień przez rok
poznawałyśmy się przez osobiste dane
dotyczące cotygodniowych nudnych tematów,
od naszych uczuć
do interakcji z partnerami,
od usłyszanych komplementów do dźwięków otoczenia.
Informacje osobiste, które później ręcznie rysowałyśmy
na papierze wielkości pocztówki,
które co tydzień wysyłałyśmy z Londynu do Nowego Jorku,
gdzie mieszkam,
i z Nowego Jorku do Londynu, gdzie ona mieszka.
Front pocztówki to rysunek z danymi,
a tył
zawiera dane adresata
i legendę, jak zinterpretować rysunek.
W pierwszym tygodniu projektu
wybrałyśmy zimne i nieosobiste tematy.
Ile razy na tydzień patrzymy na zegarek?
Na froncie mojej kartki widać,
że każdy mały symbol
przedstawia patrzenie na zegarek
zorganizowany chronologicznie według dni i godzin,
nic skomplikowanego.
Ale potem w legendzie dodałam
dodałam detale sytuacyjne dotyczące tych momentów.
Różne typy symboli wskazują, dlaczego sprawdzałam godzinę:
co robiłam?
Nudziło mi się? Byłam głodna?
Byłam spóźniona?
Sprawdziłam specjalnie, czy po prostu przypadkowo spojrzałam na zegarek?
To jest kluczowa kwestia:
reprezentowanie szczegółów moich dni i mojej osobowości
przez zbieranie danych.
Używanie danych jako soczewki albo filtra, żeby odkrywać i odsłaniać, na przykład,
mój ciągły lęk przed spóźnieniem,
choć zawsze jestem na czas.
Wraz ze Stefanie spędziłyśmy rok ręcznie zbierając dane,
żeby zmusić się do skupienia na niuansach, których komputery nie mogą zebrać,
przynajmniej na razie.
Używałyśmy danych do badania naszych umysłów i używanych słów,
a nie tylko działań.
Gdzieś w trzecim tygodniu,
kiedy śledziłyśmy ilość "dziękuję", które mówimy i otrzymujemy,
okazało się, że głównie dziękuję ludziom, których nie znam.
Najwyraźniej kompulsywnie dziękuję kelnerkom i kelnerom,
ale stanowczo za mało dziękuję ludziom, którzy są blisko mnie.
Po roku
proces aktywnego zauważania i liczenia tego typu zachowań
stał się rytuałem.
Właściwie to nas zmieniło.
Zestroiłyśmy się ze sobą,
z większą świadomością zachowań i otoczenia.
Po roku Stefanie i ja związałyśmy się na głębokim poziomie
przez wspólny pamiętnik danych,
ale mogłyśmy to uczynić tylko dlatego, że umieściłyśmy się w tych liczbach,
dodając do nich kontekst osobistych historii.
Tylko tak dane zyskiwały znaczenie
i reprezentatywność.
Nie proszę, żebyście zaczęli rysować osobiste dane
albo żebyście znaleźli przyjaciela po drugiej stronie oceanu.
Proszę o postrzeganie danych
- wszystkich rodzajów danych -
jako początku konwersacji,
a nie jej końca.
Same dane nie dadzą nam nigdy rozwiązania.
To dlatego dane tak bardzo nas zawiodły:
zapomnieliśmy dodać odpowiednią ilość kontekstu,
żeby pokazać rzeczywistość
pełną niuansów, komplikacji i szczegółów.
Przyglądaliśmy się tym dwóm liczbom,
mieliśmy na ich punkcie obsesję
i udawaliśmy, że świat można zredukować
do kilku cyfr i wyścigu konnego,
gdy prawdziwe historie,
te naprawdę istotne
były gdzieś indziej.
Przy patrzeniu na historie przez same tylko modele i algorytmy
zabrakło czegoś, co nazywam "humanizmem danych".
W renesansowym humanizmie
europejscy intelektualiści
umieszczali w centrum świata ludzkość zamiast Boga.
Wierzę, że coś podobnego musi się stać
w świecie danych.
Obecnie dane są, jak widać, traktowane jak Bóg:
opiekun niezawodnej prawdy dla teraźniejszości i przyszłości.
Doświadczenia, którymi się dziś podzieliłam,
nauczyły mnie tworzyć dane wiarygodnie reprezentujące ludzką naturę.
Żeby zapewnić, że nas więcej nie zawiodą,
trzeba zacząć celowo włączać empatię, niedoskonałości
i ludzkie cechy do metod,
w jakie zbieramy, przetwarzamy, analizujemy i przedstawiamy dane.
Widzę miejsce, w którym dane,
zamiast służyć tylko wzrostowi wydajności,
posłużą wzrostowi humanizmu.
Dziękuję.
(Brawa)