Xin chào.
Tôi tên là Matthew Williams,
và tôi là một nhà vô địch.
Tôi giành được huy chương vàng ở ba bộ môn thể thao
và bộ môn thi đấu quốc gia khác nhau ở Canada,
thi đấu cấp độ quốc tế ở bộ môn bóng rổ
và rất tự hào được đại diện cho Canada
trên trường quốc tế.
(Vỗ tay)
Tôi tập luyện bóng rổ và trượt băng tốc độ năm ngày một tuần,
làm việc với các huấn luyện viên hàng đầu
và những nhà tư vấn về khả năng trí tuệ
để đạt được phong độ tốt nhất trong bộ môn tôi tham gia.
Tất cả những điều này tôi có được là nhờ Thế Vận Hội Đặc Biệt.
Điều này có thay đổi cách nghĩ của bạn về tôi
và thành tích tôi đạt được không?
Thế giới không hề xem những người như tôi là những nhà vô địch.
Cách đây không lâu, những người như tôi bị xa lánh và cách ly.
Đã có nhiều thay đổi từ khi Thế Vấn Hội Đặc Biệt được thành lập vào năm 1968,
nhưng trong nhiều trường hợp,
những người bị khuyết tật trí tuệ
trở nên vô hình với cộng đồng.
Mọi người dùng từ ngữ xúc phạm trước mặt tôi nhưng họ cho là không sao.
Đó là "retard" - người thiểu năng hay "retarded" - bị thiểu năng
sử dụng nhằm xúc phạm người khác.
Họ không hề nghĩ họ đã gây tổn thương tôi và những người bạn đến mức độ nào đâu.
Tôi không muốn các bạn cho là tôi đến đây vì tôi là trường hợp cần giúp đỡ.
Tôi có mặt ở đây vì vẫn còn nhiều bất ổn trong cách thức
nhiều người nhìn nhận những cá nhân bị khuyết tật trí tuệ
hoặc, thường thì
họ không thèm nhìn nhận.
Các bạn có biết Thế Vận Hội Thế Giới diễn ra năm nay?
Tôi là một trong hơn 6.500 vận động viên bị khuyết tật trí tuệ
từ 165 đất nước đến tranh tài tại Los Angeles (LA).
Có hơn 62.000 khán giả xem lễ khai mạc,
và có phát sóng trực tiếp trên kênh TSN và ESPN.
Các bạn thậm chí có biết chuyện đó không?
Các bạn nghĩ gì khi nhìn thấy những người như tôi?
Hôm nay tôi đến đây để thách thức các bạn
nhìn nhận chúng tôi một cách bình đẳng.
Thế Vận Hội Đặc Biệt biến đổi khả năng tự nhận thức của những vận động viên
bị khuyết tật trí tuệ
và nhận thức của những người xem.
Đối với những ai không biết rõ,
Thế Vận Hội Đặc Biệt dành cho những vận động viên bị khuyết tật trí tuệ.
Thế Vận Hội Đặc Biệt khác với Thế Vận Hội và Thế Vận Hội dành cho Người Khuyết Tật
Chúng tôi cung cấp các chương trình thể thao chất lượng cao, kéo dài quanh năm
dành cho những người bị khuyết tật trí tuệ
việc này làm thay đổi cuộc đời và nhận thức của nhiều người.
Phong trào này đã thay đổi cuộc đời tôi
và cuộc đời của rất nhiều người khác nữa.
Đồng thời cũng làm thay đổi
nhận thức của thế giới đối với những người bị khuyết tật trí tuệ.
Tôi bị động kinh và khuyết tật trí tuệ bẩm sinh.
Khi lớn lên, tôi chơi khúc côn cầu cho đến năm 12 tuổi.
Càng lớn lên, tôi càng thấy
khó khăn hơn để theo kịp mọi người,
nên tôi cảm thấy giận dữ và bực tức.
Có lúc, tôi không chơi thể thao gì cả,
không giao du với bạn nhiều lắm
cảm giác bị bỏ rơi và thấy buồn.
Có một giai đoạn những người bị khuyết tật trí tuệ
bị cách ly khỏi xã hội.
Không ai cho rằng họ có thể chơi thể thao,
huống chi là trở thành một thành viên có giá trị trong xã hội.
Vào thập niên 1960, TS. Frank Hayden,
một nhà khoa học tại Đại Học Toronto,
nghiên cứu hiệu quả của việc tập thể dục thường xuyên
lên mức độ khỏe mạnh của trẻ em bị khuyết tật trí tuệ.
Khi sử dụng đến nghiên cứu khoa học chính xác,
TS. Hayden và những nhà nghiên cứu khác
rút ra kết luận rằng
chỉ đơn giản do thiếu cơ hội được tham gia
nên dẫn đến việc trẻ kém khỏe mạnh đi.
Nhiều người nghi ngờ việc những người bị khuyết tật trí tuệ
có thể hưởng lợi từ những chương trình rèn luyện thể trạng
và cơ hội tham gia tranh tài ở các môn thể thao.
Nhưng những nhà tiên phong như TS. Hayden và Eunice Kennedy Shriver,
người sáng lập Thế Vận Hội Đặc Biệt,
vẫn kiên trì,
và các vận động viên Thế Vận Hội Đặc Biệt chứng minh là họ đã đúng
gấp bốn triệu rưỡi lần.
(Vỗ tay)
Trước khi tham gia Thế Vận Hội Đặc Biệt,
tôi hơi lo lắng
vì tôi còn trẻ, nhút nhát, không tự tin
và không có nhiều bạn bè cho lắm.
Tuy nhiên, khi tôi đến tham gia, mọi người rất hay khuyến khích tôi,
hỗ trợ tôi, và để tôi được là chính mình
mà không hề phán xét.
Hiện tại tôi là một cầu thủ bóng rổ và vận động viên trượt băng
tôi đã thi đấu ở cấp độ tỉnh thành và quốc gia,
và trong năm nay đã nỗ lực để lọt vào Thế Vận Hội Thế Giới Mùa Hè ở LA,
ở đó tôi là thành viên của đội bóng rổ Canada đầu tiên
từng được tham gia Thế Vận Hội Thế Giới.
(Vỗ tay)
Tôi là một trong hơn bốn triệu rưỡi vận động viên trên thế giới,
và tôi đã nghe nhiều câu chuyện tương tự.
Trở thành vận động viên ở Thế Vận Hội Đặc Biệt
giúp chúng tôi khôi phục lòng tự trọng và phẩm cách.
Thế Vận Hội Đặc Biệt cũng giúp giải quyết những nhu cầu sức khỏe quan trọng.
Các cuộc nghiên cứu cho thấy rằng, trên trung bình,
những người đàn ông bị khuyết tật trí tuệ
chết sớm hơn 13 năm so với những người đàn ông bình thường,
và những phụ nữ bị khuyết tật trí tuệ
chết sớm hơn 20 năm so với những phụ nữ bình thường.
Thế Vận Hội Đặc Biệt giúp chúng tôi khỏe mạnh
bằng cách làm chúng tôi năng động
và chơi thể thao.
Các huấn luyện viên cũng dạy cho chúng tôi về dinh dưỡng và sức khỏe.
Thế Vận Hội Đặc Biệt cũng cung cấp việc kiểm tra sức khỏe miễn phí
cho những vận động viên gặp khó khăn trong giao tiếp với bác sĩ
hoặc trong việc tiếp cận y tế.
Ở Thế Vận Hội Mùa Hè năm 2015,
tôi và các đồng môn trong đội Canada chơi cho đội bóng rổ Nigeria.
Ngày trước khi trận đấu diễn ra,
đội bóng rổ Nigeria kiểm tra sức khỏe ở chương trình Vận Động Viên Khỏe Mạnh,
bảy trong số mười thành viên
được phát dụng cụ trợ thính miễn phí
và đó là lần đầu tiên trong đời họ được nghe rất rõ.
(Vỗ tay)
Sự thay đổi ở họ thật kỳ diệu.
Họ trở nên hào hứng hơn, vui vẻ hơn và tự tin hơn
vì huấn luyện viên có thể giao tiếp bằng lời nói với họ.
Và họ rất xúc động
vì được nghe âm thanh của bóng rổ,
âm thanh của tiếng còi
và tiếng khán giả cổ vũ trong khán đài --
những âm thanh mà chúng ta cho là hiển nhiên phải có.
Thế Vận Hội Đặc Biệt không chỉ biến đổi vận động viên trong môn thể thao họ chọn.
Thế Vận Hội Đặc Biệt còn làm thay đổi cuộc đời của họ ngoài sân cỏ.
Năm nay, kết quả nghiên cứu cho thấy
gần phân nửa số người lớn ở Mỹ
không hề biết đến một người nào đó bị khuyết tật trí tuệ,
và số lượng 44% người Mỹ
không có bất kỳ mối liên hệ cá nhân nào với người khuyết tật trí tuệ
là những người không dễ dàng chấp nhận và tích cực cho lắm.
Rồi còn đó từ ngữ gây xúc phạm
chứng tỏ rằng những người bị khuyết tật trí tuệ
vẫn còn vô hình
trong mắt rất nhiều người.
Họ sử dụng từ đó một cách bình thường hay khi cần sỉ nhục ai đó.
Năm ngoái, tổng số tweet nhắc đến chữ này là chín triệu lần,
và điều này gây tổn thương sâu sắc
cho tôi và hơn bốn triệu rưỡi vận động viên khác trên toàn cầu.
Mọi người không cho rằng đó là xúc phạm,
nhưng thực sự thì có.
Như đồng vận động viên và sứ giả toàn cầu John Franklin Stephens đã viết
trong bức thư ngỏ gửi tới một chuyên gia về chính trị,
vị này đã dùng từ đó để xúc phạm,
"Hãy tham gia Thế Vận Hội Đặc Biệt cùng chúng tôi.
Thử xem ông có thể rời khỏi đây mà không có thay đổi gì trong tim mình."
(Vỗ tay)
Năm nay, tại Thế Vận Hội Mùa Hè 2015,
mọi người xếp hàng trong nhiều giờ
chỉ để được vào xem đêm cuối cùng của cuộc thi cử tạ.
Khán đài đông nghẹt khi đồng đội của tôi là Jackie Barrett,
biệt danh "Chú Nai Xứ Newfoundland"
nhấc tạ nặng 655 pound (khoảng 297 kg)
và gánh tạ nặng 611 pound (khoảng 277 kg)
(Vỗ tay)
anh đặt ra những kỷ lục khủng cho Thế Vận Hội Đặc Biệt.
Jackie là người giữ kỷ lục trong số tất cả các vận động viên cử tạ ở Newfoundland
không chỉ trong Thế Vận Hội Đặc Biệt, mà tất cả vận động viên cử tạ.
Jackie là một ngôi sao lớn ở LA,
và kênh ESPN đăng trực tiếp lên Twitter những cú nhấc tạ phá kỷ lục của Jack
và khiến mọi người kinh ngạc với màn biểu diễn của anh.
Cách đây năm mươi năm, rất ít người hình dung những người khuyết tật trí tuệ
có thể làm được những chuyện như vậy.
Năm nay, 60.000 khán giả ngồi chật ních sân vận động LA Memorial nổi tiếng
để xem lễ khai mạc Thế Vận Hội Thế Giới
và cổ vũ vận các động viên đến từ 165 nước
trên toàn thế giới.
Trái ngược với việc bị cách ly,
lúc này chúng tôi được cổ vũ và hoan nghênh.
Thế Vận Hội Đặc Biệt dạy các vận động viên
trở nên tự tin và tự hào về bản thân.
Thế Vận Hội Đặc Biệt dạy cho thế giới
rằng những người bị khuyết tật trí tuệ
xứng đáng được tôn trọng và chấp nhận.
(Vỗ tay)
Hiện tại, tôi có những ước mơ và đạt được thành tích trong thể thao,
có các huấn luyện viên tuyệt vời,
được tôn trọng và có phẩm cách
được khỏe mạnh hơn,
và tôi đang theo đuổi sự nghiệp trở thành huấn luyện viên cá nhân.
(Vỗ tay)
Tôi không còn phải trốn, phải bị ăn hiếp
và tôi đang có mặt ở đây diễn thuyết trên sân khấu TED.
(Vỗ tay)
Thế giới trở nên khác biệt nhờ vào Thế Vận Hội Đặc Biệt,
nhưng vẫn còn rất nhiều thứ phải làm.
Cho nên nếu lần tới bạn nhìn thấy ai đó bị khuyết tật trí tuệ,
tôi hy vọng bạn thấy được khả năng của họ.
Lần tới nếu ai đó xung quanh bạn sử dụng từ ngữ xúc phạm,
bạn hãy cho họ biết nó gây tổn thương biết bao nhiêu.
Tôi hy vọng bạn suy nghĩ tới việc tham gia Thế Vận Hội Đặc Biệt.
(Vỗ tay)
Tôi muốn chia sẻ với bạn thêm một ý cuối cùng.
Nelson Mandela đã từng nói,
"Thể thao có sức mạnh làm thay đổi thế giới"
Thế Vận Hội Đặc Biệt đang làm thay đổi thế giới
bằng cách biến đổi bốn triệu rưỡi vận động viên
và cho chúng tôi một không gian để tự tin hơn,
được gặp bạn bè,
không bị phán xét
được cảm giác và thực sự trở thành những nhà vô địch.
Cảm ơn các bạn rất nhiều.
(Vỗ tay)