Tôi muốn nói về công trình nghiên cứu của mình
về công nghệ có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống của chúng ta --
không chỉ trong cuộc sống hiện tại, mà còn mang ý nghĩa rộng lớn hơn,
trong bối cảnh lịch sử của thế giới
và vị trí của chúng ta trên thế giới:
Vậy câu chuyện ở đây là gì?
Ý nghĩa ở đây là gì?
Và, tôi muốn nói thông qua
câu chuyện nhỏ về điều tôi đã tìm thấy.
Điều đầu tiên mà tôi bắt đầu điều tra là
lịch sử của cái tên công nghệ.
Và ở Mỹ có 1 nơi lưu trữ bài diễn thuyết
của các vị tổng thống từ năm 1790.
Và mỗi bài diễn thuyết này thực sự là 1 tư liệu
tổng hợp những điều quan trọng nhất
của nước Mỹ vào thời điểm đó.
Nếu bạn tìm thử từ "công nghệ",
nó không được sử dụng cho đến năm 1952.
Vậy, công nghệ đã vắng bóng
trong suy nghĩ của con người mãi đến năm 1952, năm sinh của tôi.
Nhưng chắc chắn rằng, công nghệ
đã tồn tại từ trước đó mà ta chưa nhận ra,
nó giống như là ta đã thức tỉnh
sức mạnh này trong cuộc sống chúng ta.
Tôi đã nghiên cứu để tìm ra
lần đầu tiên từ "công nghệ" được sử dụng.
Đó là vào năm 1829,
phát kiến bởi 1 người, anh đã bắt đầu 1 chương trình giáo dục -
1 khóa học tập hợp các loại hình
nghệ thuật, thủ công, và công nghiệp -
và anh ta gọi đó là "Công nghệ".
Đó là lần đầu tiên từ này được sử dụng.
Vậy, cái vấn đề
đang bao quanh ta,
làm phiền ta ở đây là gì?
Alan Kay gọi, "Công nghệ là bất cứ thứ gì
được phát minh sau khi chúng ta sinh ra".
(Cười)
Những ý tưởng mà chúng ta thường nghĩ về công nghệ là:
Tất cả đó là công cụ mới.
Đó không phải đường, hay thuốc kháng sinh,
hay lốp xe máy; đó là 1 điều gì đó mới.
Bạn tôi Danny Hillis đã nói
"Công nghệ là thứ gì đó chưa hoạt động."
(Cười)
Điều này, cho thấy nó là 1 điều mới mẻ.
Nhưng chúng ta đều biết nó không mới.
Nó thực sự đã có từ lâu, hay
từ rất lâu.
Vậy, 1 cách khác để nghĩ về công nghệ, là
tưởng tượng 1 thế giới không có công nghệ.
nếu chúng ta xóa bỏ công nghệ khỏi thế giới ngày nay -
ý tôi là mọi thứ,
từ con dao đến mảnh vải -
chúng ta không thể tồn tại lâu, dưới góc nhìn là một loại vật.
Hàng tỷ người sẽ chết... một cách nhanh chóng.
Loài sói sẽ tấn công, và chúng không thể tự bảo vệ mình,
chúng ta không thể trồng hoặc kiếm đủ thức ăn.
Thậm chí những người đi săn cũng phải dùng những công cụ thô sơ.
Và như vậy, dù họ có công nghệ ở mức tối thiểu,
nhưng họ đã có 1 số công nghệ.
Và nếu chúng ta nghiên cứu các bộ tộc đi săn
và người Neanderthal, tộc người rất giống với người tối cổ,
ta tìm ra một thứ rất đáng tò mò về 1 thế giới không có công nghệ.
và đây là đường biểu diễn tuổi thọ trung bình của họ.
Chúng tôi không thể tìm được
hóa thạch nào của người Neanderthal sống hơn 40 tuổi
và tuổi thọ trung bình của hầu hết
những bộ tộc đi săn này là từ 20 đến 30.
Có rất ít trẻ em
vì chúng đã chết - tỷ lệ tử vong cao - và rất ít người già.
Và điều này giống với người hàng xóm San Francisco của bạn:
rất nhiều người trẻ.
Khi đến đó bạn nói, "Mọi người thật khỏe."
Tốt thôi, đó là vì họ đều trẻ.
Và điều đó tương tự với các bộ lạc đi săn
là bạn đã không sống qua tuổi 30.
Vậy, đó là 1 thế giới không có ông bà.
Và ông bà là người rất quan trọng,
bởi vì họ là người truyền lại sự mở mang văn hóa và thông tin.
Tưởng tượng 1 thế giới với con người chỉ từ 20 đến 30 tuổi.
Bạn có thể học được bao nhiêu?
Bạn không thể học nhiều điều trong đời,
nó quá ngắn,
và cũng không có ai có thể truyền lại những điều bạn đã học
Đó là 1 khía cạnh.
Đó là 1 cuộc đời ngắn ngủi. Nhưng cùng lúc đó
các nhà nhân chủng học biết rằng
hầu như các bộ tộc săn bắt trên thế giới,
với rất ít công nghệ, thực tế họ đã không
dành nhiều thời gian thu thập thức ăn mà họ cần:
3 đến 6 giờ một ngày.
Một vài nhà nhân chủng học gọi đó là xã hội giàu có nguyên bản.
Vì họ có quỹ thời gian cơ bản.
Vậy nên họ có thể lấy đủ thức ăn.
Nhưng khi sự khan hiếm diễn ra
và hạn hán kéo đến,
họ bắt đầu chết do đói.
Và đó là lý do họ không thể sống lâu.
Vậy, điều mà công nghệ đem lại,
thông qua những công cụ rất đơn giản như công cụ bằng đá đây -
thậm chí là những thứ nhỏ thế này -
thì những nhóm người đầu tiên này đã
có khả năng sinh tồn
giữa khoảng 250 động vật khổng lồ
ở Bắc Mĩ khi họ đến đó lần đầu tiên vào 10.000 năm trước.
Rất lâu trước kỉ nguyên công nghiệp
chúng ta đã tác động đến toàn hành tinh,
với chỉ 1 nền công nghệ nhỏ bé.
Một điều khác mà những con người đầu tiên phát minh ra là lửa.
Và lửa được dùng để làm sạch, một lần nữa,
tác động đến hệ sinh thái học của cỏ và toàn bộ lục địa,
và lửa cũng được dùng để nấu ăn.
Nó cho phép ta ăn tất cả các loại thức ăn.
Đó như 1 định nghĩa theo McLuhan,
là dạ dày ngoài,
tức là thức ăn cần được chế biến, và ta không thể làm ngược lại.
Và nếu chúng ta không có lửa, chúng ta thực sự không thể sống.
Cơ thể chúng ta phải thích nghi với chế độ ăn mới.
Cơ thể chúng ta đã thay đổi từ 10.000 năm qua.
Vậy nên, với một ít công nghệ,
con người đi từ 1 nhóm nhỏ 10.000 hoặc -
cùng số lượng với người Neanderthal -
đã gia tăng. Với sự phát minh ra ngôn ngữ
khoảng 50.000 trước,
dân số tăng một cách bùng nổ,
và trở thành loài chủ yếu trên hành tinh rất nhanh chóng
Và họ di cư đến những nơi còn lại trên thế giới với tốc độ 2 km/năm
đến khi, trong suốt hàng chục nghìn năm,
chúng ta đã chiếm đến từng mảnh đất
và trở thành giống loài chủ yếu,
chỉ với nền công nghệ nhỏ bé.
Và thậm chí vào lúc đó, với sự xuất hiện của nông nghiệp,
8.000 - 10.000 năm trước
chúng ta bắt đầu thấy khí hậu thay đổi.
Khí hậu thay đổi không là điều gì mới.
Điểm mới ở đây đó là mức độ. Trong suốt
kỉ nguyên nông nghiệp khí hậu đã thay đổi.
Và, sự sẵn có của nền công nghệ nhỏ bé
đã làm thế giới biến đổi.
Và ý nghĩa của điều này, đó là
công nghệ đã trở thành lực lượng mạnh mẽ nhất thế giới.
Tất cả mọi thứ chúng ta thấy ngày nay đang
thay đổi cuộc sống này, ta có thể tìm lại
để giới thiệu thêm những công nghệ mới.
Vậy, đó là 1 lực lượng mạnh mẽ nhất
đã giải phóng hành tinh này,
và về trình độ, tôi nghĩ
nó đã trở thành -- chúng ta.
Thực tế, nhân loại và mọi thứ chúng ta nghĩ về bản thân mình
là điều gì đó chúng ta đã phát minh ra.
Chúng ta đã tự phát minh ra mình.
Loài quan trọng nhất mà chúng ta thuần hóa
là chính chúng ta. Đúng không?
Vậy thì, loài người là phát minh tuyệt vời nhất của chúng ta.
Nhưng dĩ nhiên chúng ta vẫn chưa dừng lại.
Ta vẫn đang phát minh, và công nghệ cho phép ta -
tiếp tục phát minh chính chúng ta.
Đó là 1 thế lực mạnh, rất mạnh.
Tôi gọi toàn bộ điều đó là công nghệ của chúng ta,
mọi thứ chúng ta làm ra, giúp ích cho cuộc sống -
ta gọi đó là kỹ thuật. Đó là thế giới này.
Công việc định nghĩa công nghệ của tôi
là "những thứ có lợi do con người làm ra."
Không chỉ là búa hay tiện ích như laptop.
Nhưng đó còn là luật pháp. Và tất nhiên các thành phố đang tạo ra
những điều hữu ích hơn cho chúng ta.
Những điều này đến từ suy nghĩ của ta,
nó còn có nguồn gốc sâu xa
đến từ vũ trụ này.
Nguyên bản và nguồn gốc của công nghệ
trở lại với thuyết Big Bang,
theo hướng này, chúng ta là 1 phần
của chính những mảnh vụn
bắt đầu từ vụ nổ Big Bang
đi xuyên qua dải ngân hà và các vì sao,
trở thành cuộc sống, trở thành chúng ta.
Và 3 giai đoạn chính của vũ trụ sơ khai
là năng lượng, là nguồn lực chính;
sau đó khí bị lạnh đi, trở thành vật chất;
và rồi, với sự phát triển của 4 triệu năm về trước,
năng lượng chính trở thành thông tin.
Đó là cuộc sống: đó là quá trình thông tin
được tái cấu trúc và đổi mới trình tự.
Nguồn năng lượng này, theo tiên đề Einstein cho thấy
nó cân bằng, và bây giờ khoa học mới
về tính toán lượng tử cho thấy entropy,
thông tin, vật chất và năng lượng
có mối quan hệ, và là 1 chuỗi liên tục.
Bạn đặt năng lượng đi vào 1 hệ thống
và đầu ra là nhiệt, entropy
và extropy, theo thứ tự.
Đó là một trình tự gia tăng.
Trình tự đó đến từ đâu?
Chúng ta thực sự không biết.
Nhưng chúng ta biết xu hướng nó là vậy
xuyên suốt vũ trụ,
nó bắt đầu với 1 thứ như dải ngân hà;
và duy trì trình tự này trong hàng tỷ năm.
Các vì sao là cỗ máy hợp nhất nguyên tử
tự tổ chức và duy trì trong hàng tỷ năm,
trình tự này chống lại entropy thế giới.
Và hoa và cây cỏ là tương tự nhau, được mở rộng,
và công nghệ cơ bản là sự mở rộng của cuộc sống.
1 xu thế mà chúng ta nhận thấy ở mọi thứ
là nguồn năng lượng/ gam/ giây
chảy qua đây, thực sự đang tăng lên.
Lượng năng lượng đang tăng lên xuyên suốt trình tự nhỏ này.
Và lượng năng lượng trên mỗi gam/giây chảy qua cuộc sống
thực sự cao hơn so với 1 ngôi sao -
vì tuổi thọ kéo dài của ngôi sao,
hàm lượng năng lượng trong cuộc sống thực sự cao hơn.
Và hàm lượng năng lượng chúng ta thấy cao hơn hẳn
bất cứ nơi nào trong vũ trụ là nằm ở con chip PC.
Nó có nhiều năng lượng chảy qua trên mỗi gam/giây,
hơn bất cứ thứ gì khác chúng ta từng biết.
Điều tôi muốn đề nghị là nếu bạn muốn thấy
nơi công nghệ đang hướng tới, hãy tiếp tục quỹ đạo này,
và nghĩ rằng "Chuyện gì làm cho năng lượng trở nên dày đặc,
là nơi nó hướng đến". Và những gì tôi làm
là tập hợp tất cả những thứ tương tự nhau
và nhìn vào những khía cạnh khác nhau
của sự tiến hóa sự sống và nghĩ,
"Xu hướng chung của sự tiến hóa là gì?"
Và mọi thứ trở nên
phức tạp, đa dạng hơn,
trở nên chuyên biệt hóa hơn,
có mặt ở khắp nơi, và điều quan trọng nhất là:
Những thứ tương tự nhau này cũng là công nghệ.
Đó là nơi công nghệ hướng đến.
Thực tế, công nghệ đang thúc đẩy
mọi mặt của cuộc sống,
nếu ta thấy nó diễn ra; đó là sự đa dạng của cuộc sống,
những thứ ta làm ra ngày càng đa dạng.
Mọi thứ bắt đầu thoát ra khỏi khuôn khổ,
và trở nên chuyên biệt: Bạn có tế bào mô,
cơ, não. Và những điều tương tự xảy ra
như cái búa, ban đầu rất thô sơ
rồi từ từ trở nên chuyên biệt.
Tôi muốn nói là nếu có 6 vương quốc của sự sống,
thì ta có thể xem công nghệ
là vương quốc thứ 7.
Đó là nhánh tách ra từ hình mẫu con người.
Nhưng công nghệ có lộ trình của riêng nó,
như bất kỳ thứ nào khác.
Ví dụ, ngay đây, 3/4 năng lượng ta dùng
là cho chính những thiết bị công nghệ này.
Trong vận tải, nó không vận chuyển ta
mà vận chuyển thứ mà ta mua hoặc làm ra.
Tôi dùng từ "muốn". Công nghệ muốn.
Chú robot này muốn được sạc pin để có thêm năng lượng.
Con mèo của bạn muốn thêm thức ăn.
Và vi khuẩn, loài không hề có ý thức,
muốn di chuyển đến nơi có ánh sáng.
Đó là sự thôi thúc, và công nghệ cũng vậy.
Nó muốn cho chúng ta nhiều thứ,
và những điều chúng cho ta cơ bản là sự tiến bộ.
Chúng có thể vẽ mọi đường cong bạn muốn.
Sẽ không có sự tranh luận về sự tiến bộ,
nếu chúng ta thảo luận về giá của chúng.
Và điều khiến hầu hết chúng ta khó chịu,
đó là sự tiến bộ là hiện hữu,
nhưng chúng ta lại tự hỏi: Cái giá cho những thứ này là gì?
Tôi đã làm 1 cuộc khảo sát số lượng vật dụng trong nhà tôi,
và con số là 6.000. Những người khác lên đến 10.000 vật dụng.
Khi vua Henry của vương quốc Anh chết,
ông ấy có 18.000 đồ vật trong nhà,
và đó là tất cả sự giàu có của nước Anh.
Và với tất cả sự giàu có đó,
vua Henry không thể mua kháng sinh,
cũng không thể mua tủ lạnh, hay 1 chuyến du lịch hàng trăm dặm.
Trong khi người lái xe kéo này ở Ấn Độ
có thể dành dụm và mua kháng sinh
và anh ấy cũng có thể mua tủ lạnh.
Anh ấy có thể mua những thứ mà vua Henry không mua được.
Đó là vì sự tiến bộ.
Công nghệ là ích kỉ; là hào phóng.
Sự mâu thuẫn đó sẽ theo chúng ta mãi,
đôi khi nó muốn làm điều nó muốn,
và đôi khi nó làm điều đó cho chúng ta.
Chúng ta thấy bối rối khi nghĩ về công nghệ mới.
Bây giờ vị trí mặc định về việc khi nào
1 công nghệ mới xuất hiện, là chúng ta -
những người nói về nguyên tắc phòng bị,
điều rất phổ biến ở châu Âu,
nói đơn giản là "Đừng làm bất kì điều gì.
Khi bạn gặp 1 công nghệ mới, hãy dừng lại,
đến khi nó chứng minh nó vô hại."
Tôi nghĩ điều đó thực sự chả dẫn đến đâu.
Nhưng cái tôi gọi là nguyên tắc phòng bị,
là: Bạn có liên hệ với công nghệ.
Bạn thử nghiệm nó.
Bạn chắc chắn làm điều mà nguyên tắc phòng bị đã đề nghị,
bạn thử đoán trước, nhưng sau đó,
bạn lại luôn lừa nó,
không chỉ 1 lần, mà luôn luôn là vậy.
Và khi nó thay đổi khác với bạn mong muốn,
bạn ưu tiên rủi ro, bạn đánh giá không chỉ
những thứ mới, mà cả những thứ cũ.
Chúng ta sửa đổi, thay đổi vị trí của nó.
Và điều tôi muốn nói là
chúng ta tìm thấy 1 công việc mới cho nó.
Năng lượng nguyên tử, nhân bản
là ý tưởng tồi cho việc chế tạo bom.
Nhưng nó có thể là 1 ý tưởng tốt
để tái thiết năng lượng nguyên tử bền vững
cho điện năng, thay vì sử dụng than đốt.
Khi chúng ta có ý tưởng tồi, sự phản ứng lại ý tưởng đó
không phải là không có ý tưởng, nhưng là ngừng suy nghĩ thôi.
Sự đáp trả cho ý tưởng tồi -
giống như, bóng đèn vonfram -
là 1 ý tưởng tốt hơn. Đúng không?
Vậy, những ý tưởng tốt hơn thực sự - luôn đáp lại công nghệ
điều ta không thích
về cơ bản, tốt hơn công nghệ.
Và thực sự, công nghệ
là 1 phương pháp giúp tạo ra ý tưởng tốt hơn,
nếu bạn có thể nghĩ theo hướng đó.
Có thể phun DDT lên hoa màu là ý tưởng tệ.
Nhưng DDT được phun lên nhà,
sẽ là 1 thứ tốt nhất để loại bỏ gỉ sét,
bên cạnh đó, nó còn hạn chế côn trùng sinh sản và muỗi làm tổ.
Nhưng đó thực sự là ý tưởng tốt; đó là mặt tốt của công nghệ.
Vậy, công việc của chúng ta
là nguồn gốc cho suy nghĩ của trẻ con,
là tìm cho chúng những người bạn tốt,
là tìm cho chúng công việc tốt.
Và, mọi công nghệ là 1 nguồn sáng tạo
để tìm thấy đúng công việc.
Đó thực sự là con trai tôi, ở ngay đây.
(Cười)
Không có công nghệ xấu,
giống như không có đứa trẻ xấu.
Ta đừng nói chúng là trung lập, lạc quan.
Chúng ta chỉ cần tìm 1 nơi đúng với chúng.
Và rồi, điều công nghệ cho ta,
suốt thời gian dài, suốt các giai đoạn
mở rộng tiến hóa - ngay từ khi bắt đầu,
xuyến suốt sự hình thành động thực vật,
và sự tiến hóa của cuộc sống, của não bộ -
những thứ nó đang đem lại cho ta
đang tăng lên khác nhau:
tăng sự đa dạng, tăng các giải pháp,
tăng sự lựa chọn, cơ hội,
khả năng và sự tự do.
Đó là những gì ta có từ công nghệ.
Đó là lý do tại sao con người rời bỏ làng
và chuyển đến thành phố, là vì họ luôn
hướng về những cơ hội và khả năng.
Và chúng ta nhận thấy cái giá của nó.
Chúng ta phải trả cho điều đó, và ta thấy
chúng ta sẽ trả cái giá cho sự tự do,
lựa chọn và cơ hội gia tăng.
Thậm chí công nghệ muốn làm sạch nước.
Có phải công nghệ đã hoàn toàn thay đổi
tự nhiên?
Bởi vì công nghệ là phần mở rộng của cuộc sống,
song song với những thứ tương tự
mà cuộc sống muốn.
Tôi nghĩ công nghệ thích sinh học,
nếu chúng ta cho phép điều đó.
Sự chuyển động bắt đầu từ hàng tỷ năm trước
vẫn đang tiếp tục ở giữa chúng ta,
và sự lựa chọn của chúng ta,
trong công nghệ, đã sắp xếp chính chúng ta
với nguồn lực tốt hơn chúng ta tự làm.
Vậy, công nghệ không chỉ là những thứ nằm trong túi của bạn.
Nó không chỉ là tiện ích; không chỉ là thứ con người tạo ra.
Nó thực sự là 1 phần của câu chuyện rất dài,
1 câu chuyện tuyệt vời, bắt đầu từ hàng tỷ năm trước.
Và nó di chuyển giữa chúng ta,
ta đang mở rộng và đẩy nhanh tiến độ của nó
và ta có thể là 1 phần của nó qua việc
hiệu chỉnh công nghệ mà ta làm việc cùng.
Tôi rất biết ơn sự có mặt của các bạn hôm nay. Cảm ơn.
(Vỗ tay)