Hãy giơ tay nếu bạn đã từng thấy ai đó ở thành phố của bạn
đứng ở một góc phố, tay cầm một tấm biển như thế này.
Tôi nghĩ ai cũng đều thấy.
Nếu bạn thành thực,
bạn đã bao giờ tự hỏi, Liệu họ có thực sự có ý như vậy?
Nếu chúng ta cho họ một công việc, họ có thực sự nhận nó?
Và công việc đó sẽ có ý nghĩa như thế nào với họ?
Đây là câu chuyện về điều đã xảy ra ở thành phố của tôi.
khi chúng tôi quyết tìm giải pháp,
tìm hướng giải quyết khác cho nạn ăn xin trên đường phố,
và giúp đỡ mọi người qua triết lý giá trị của lao động.
Chiến dịch "Có một cách tốt hơn".
Tên chiến dịch là "Có một cách tốt hơn"
bởi tôi tin có một cách tốt hơn để kiếm được số tiền bạn cần
thay vì phải ăn xin ở một góc phố.
Tôi tin rằng có một cách tốt hơn để giúp những người cần được giúp đỡ
hơn là trao họ vài đồng tiền lẻ qua cửa xe ô tô
Ta biết mọi công việc đều có giá trị riêng.
Chúng ta cũng hiểu rằng mọi người sẽ sẵn sàng đầu tư vào bản thân họ
nếu họ tin rằng cộng đồng nơi họ sinh sống sẵn lòng đầu tư vào họ trước.
Và bởi vì chúng ta đều rất hào hứng thể hiện lòng tốt và sự trắc ẩn,
tặng tiền cho một ai đó đang cần luôn khiến ta cảm thấy tốt hơn.
Nhưng nếu bạn hỏi một người ăn xin, đa số họ sẽ nói với bạn rằng
những đồng tiền lẻ bạn trao không được sử dụng để thỏa mãn cái bụng đói,
mà chỉ để làm thỏa mãn những cơn nghiện.
Nhưng có một cách tốt hơn.
Tôi tên là Richard Berry.
Tôi có một trong những công việc tuyệt vời nhất trên thế giới.
Tôi là thị trưởng của một thành phố tuyệt vời ở Mỹ.
Thành phố Albuquerque, New Mexico
Ngày 17 tháng 7 năm 2015, tôi ăn trưa tại thành phố tuyệt vời của mình
và khi đang trên đường về tòa thị chính,
tôi thấy một người đàn ông đứng ở một góc phố.
Như bạn thấy, anh ấy đang cầm một tấm biển
với dòng chữ anh ấy cần một công việc.
Nhưng nếu bạn nhìn bức ảnh kỹ hơn,
bạn sẽ thấy có tấm bảng xanh ở trên đầu anh ấy,
với nội dung: Nếu bạn cần sự giúp đỡ, thức ăn hay chỗ ở
hoặc nếu bạn muốn ủng hộ,
xin hãy gọi tới Dịch vụ Cộng đồng qua số 311.
Vậy sao lại có người cầm biển đứng dưới tấm bảng của tôi?
Ta tự hỏi liệu có ai gọi tới số 311 kia không?
và thực tế, họ có gọi --
Chúng tôi nhận được 11.000 cuộc gọi.
Tôi đã đặt các tấm bảng ở 30 nút giao thông.
Và chúng tôi đã cung cấp cho họ thức ăn, nơi ở cũng như các dịch vụ.
Nhưng vẫn có người đứng dưới tấm bảng kia,
cầm tấm biển ghi anh ấy cần việc làm.
Đơn giản: Anh ấy cần việc làm.
Nên tôi quyết định làm điều hiếm gặp nơi chính phủ.
Tôi quyết định đơn giản hóa giải pháp, thay vì phức tạp hóa nó lên.
Tôi quay trở lại văn phòng của mình, và tập hợp các nhân viên lại.
Tôi nói: "Chúng ta sẽ tin tưởng anh bạn kia, và cả
những người như anh ấy.
Anh ấy cần một công việc, ta sẽ cho anh ấy một công việc.
và trong lúc đó chúng ta sẽ biến thành phố này trở nên tốt đẹp hơn."
Bạn thấy đó, Albuquerque là một nơi tuyệt đẹp.
Nơi đây cao một dặm,
có dãy núi Sandia Mountains ở phía Đông,
có dòng sông Rio Grande chảy qua trung tâm thành phố;
là cái nôi của lễ hội Albuquerque International Balloon Fiesta.
Vào một ngày như hôm nay,
buổi sáng bạn có thể trượt tuyết và buổi chiều đi đánh golf.
Nhưng sẽ luôn có việc cần làm --
như nhổ bỏ cỏ dại, nhặt rác.
Nếu bạn định làm một chiến dịch tương tự ở thành phố bạn,
bạn phải tự hỏi mình 2 câu hỏi.
Câu đầu tiên: Còn điều gì chưa làm ở thành phố bạn không?
Nếu bạn trả lời là không,
hãy cho tôi số của Thị trưởng thành phố bạn,
bởi tôi sẽ cần lời khuyên.
(Cười)
Nhưng câu hỏi thứ hai bạn phải đặt ra là:
Các giải pháp cho nạn ăn xin của bạn có hiệu quả không?
Nếu thành phố của bạn tương tự Albuquerque,
và đang dùng biện pháp trừng phạt như chúng tôi từng,
phạt tiền những người ăn xin hay những người cho họ tiền
Tôi xin nói rằng các giải pháp đó không thực sự hữu hiệu
và tôi biết bạn đã không thực sự giải quyết được phần gốc của vấn đề này.
Vì vậy, nếu bạn có việc cần làm
và bạn cần những người đang cần kiếm việc,
có một giải pháp hữu hiệu hơn.
Và tin tốt là, giải pháp này không hề phức tạp.
Đây là một chiếc xe oto van Dogde 2006
Chiếc xe này đã được để không trong nhiều năm liền.
Chúng tôi thay mới bánh xe, và bọc logo quanh xe.
Chiếc xe này đã được lái tới các góc phố, nơi những người ăn xin xuất hiện ---
chúng tôi tìm tới họ.
Chúng tôi dừng xe, rời xe
và hỏi liệu họ có muốn làm công việc một ngày
thay vì dành cả ngày để đứng ăn xin.
Và nếu bạn tự hỏi họ có thực sự muốn điều đó ---
chúng tôi mất khoảng một giờ để xe đầy chỗ trong buổi sáng,
bởi hầu hết mọi người đều sẵn lòng nhận làm một công việc trong ngày.
Nhưng hơn cả một chiếc xe van,
bạn cần có một người cực kỳ tuyệt vời ngồi lái chiếc xe ấy.
Và anh lái xe cực kỳ tuyệt vời của tôi có tên là Will.
Đây là anh ấy mặc chiếc áo màu vàng.
Will làm việc ở một tổ chức phi lợi nhuận của địa phương.
Will làm việc với người vô gia cư suốt.
Những người ăn xin tin tưởng anh ấy,
anh ấy tin tưởng họ,
anh ấy nhiệt tình.
Tôi thích nói: Ở đâu có Will (= ý chí), ở đó có cách.
Vậy nên nếu bạn định thực hiện chiến dịch ở thành phố của mình,
bạn cần kiếm được một chàng Will,
bởi anh ấy thực sự là một trong những điều làm nên thành công của chiến dịch
ở thành phố Albuquerque.
Và bạn cần một tổ chức phi lợi nhuận tuyệt vời.
Với chúng tôi, đó là St. Martin's Hospitality Center.
Tổ chức này đã có ở chỗ chúng tôi từ 30 năm trước.
Họ cung cấp dịch vụ tư vấn, thức ăn, chỗ ở,
và nếu họ không làm được,
họ biết người có thể giúp đỡ.
Nhưng ở họ có một điều đã giúp đỡ tôi - Thị trưởng,
họ làm việc lanh lẹ, linh hoạt.
Bạn thấy đấy, tôi cần hai tuần,
đôi khi là hai tháng,
để chỉ dẫn một nhân viên mới làm quen với thành phố.
Vậy nên bạn có thể tưởng tượng --
xe van Dodge cũ của tôi,
anh chàng Will tuyệt vời của tôi,
tổ chức phi lợi nhuận tốt ở địa phương,
họ đi tới các góc phố, gặp một người ăn xin,
họ hỏi: "Anh có muốn một công việc ngày không?"
Người ăn xin trả lời: "Có,"
và Will nói, "Tuyệt! Tôi sẽ trở lại trong sáu tuần nữa để đón anh."
(Cười)
Nó sẽ thất bại mất.
Sự linh hoạt là rất cần thiết khi thực hiện chương trình này.
Và họ làm các thủ tục giấy tờ,
hợp đồng bảo hiểm,
và tất cả các việc mà tôi không thể nhanh chóng hoàn thành khác.
Chúng tôi trả người ăn xin chín đô-la một giờ.
Họ được bao ăn một bữa tại nơi làm việc.
Vào cuối ngày,
chúng tôi chở họ về lại St. Martin's,
và cung cấp các dịch vụ tư vấn cho họ.
Cho đến hiện tại,
với một chương trình thí điểm và vài ngày một tuần,
cùng một người lái xe tuyệt vời trên chiếc xe van Dodge,
chúng tôi đã dọn sạch 400 khu đô thị trong thành phố Albuquerque.
Chúng tôi đã nhặt hơn 117.000 cân Anh rác thải và cỏ dại.
Tôi không rõ liệu bạn đã bao giờ cân một cây cỏ lăn,
nhưng chúng rất nhẹ,
nên bạn có thể tưởng tượng được khối lượng mà chúng tôi đã thu gom được.
Thành phố của tôi có 6.000 nhân viên,
và không gì tuyệt hơn bộ phận xử lý rác thải của tôi.
Chúng tôi gửi các xe tải lớn vào cuối ngày,
và giúp những người ăn xin chất lên xe
những thứ họ thu nhặt được trong ngày,
và rồi chúng tôi lái xe tới bãi rác.
Tôi may mắn khi có các nhân viên
sẵn lòng làm việc bên cạnh những người ăn xin.
Họ làm đẹp cho thành phố trong khi làm đẹp cho đời sống của họ.
Và như bất kỳ điều gì khác -- việc này cần các nguồn lực giúp đỡ.
Nhưng tin tốt là việc này không tốn quá nhiều nguồn lực.
Chúng tôi bắt đầu với một chiếc xe cũ,
một anh chàng tuyệt vời,
một tổ chức địa phương,
và 50.000 đô-la.
Nhưng chúng tôi còn cần niềm tin từ cộng đồng.
May mắn là, nó đã được tạo dựng từ nhiều năm trước khi chiến dịch ra đời.
Chúng tôi có chương trình "Albuquerque Heading Home",
mô hình cứu trợ Nhà ở cung cấp nhà cho người vô gia cư nhiều năm,
và tôi nói với mọi người rằng chúng tôi muốn làm theo cách khác,
tôi bảo có một cách thông minh hơn để làm điều tử tế.
Hiện chúng tôi đã cung cấp 650 căn cho người vô gia cư lâu năm,cần trợ giúp y tế,
những người gần như sẽ chết trên phố ở thành phố của tôi.
Chúng tôi giao việc nghiên cứu cho trường đại học.
Chúng tôi nói với những người nộp thuế là họ có thể tiết kiệm 31.6 phần trăm
so với chi phí của việc bỏ mặc ai đó tự sinh tự sát trên phố.
Chúng tôi đã tiết kiệm hơn năm triệu đô-la khi cấp nhà cho 650 người.
Chúng tôi có được niềm tin của cộng đồng.
Nhưng vẫn cần có thêm cuộc nói chuyện thẳng thắn với nhau
trong một cộng đồng,
bởi chúng tôi muốn mọi người hiểu rằng
khi họ trao những tờ 5 đô-la qua cửa sổ xe ô-tô,
họ có thể đang thu hẹp cơ hội giúp đỡ người khác
của chính họ, và đây là lý do:
Những tờ 5 đô-la có thể được dùng để mua đồ ăn nhanh hôm nay --
đa phần sẽ được dùng để mua ma túy và rượu.
Cùng là tờ 5 đô-la ấy,
nếu bạn đưa cho một nhà trú ẩn của chúng tôi,
bảy người sẽ no bụng trong hôm nay.
Và nếu bạn đưa số tiền đó cho các bếp ăn từ thiện địa phương,
chúng tôi có thể giúp 20 người được no bụng.
Mọi người hỏi, "Albuquerque có 600.000 dân -- một triệu dân ở khu vực đô thị --
Nó sẽ không phù hợp ở chỗ tôi, thành phố tôi quá to hay quá nhỏ."
Tôi không đồng tình; nếu có người ăn xin ở một khu phố,
bạn có thể làm điều này.
Nếu bạn sống ở một thành phố có tám triệu rưỡi dân,
bạn có thể làm được.
Bạn làm gì không quan trọng.
Điều quan trọng là giá trị của lao động, chứ không phải điều bạn làm.
Bạn có thể làm bất cứ điều gì.
Nên tôi cho rằng ở đâu cũng làm được điều đó.
Và mọi người nói với tôi,
"Thị trưởng, chiến dịch này đơn giản quá,
nó không thực hiện được theo cách này đâu."
Nhưng thưa các bạn:
khi bạn đi tới một góc phố
và cố gắng hiểu một người ăn xin bằng sự trân trọng và tôn trọng,
có thể là lần đầu tiên trong đời bạn, hoặc đời họ,
và bạn nói với họ rằng bạn tin tưởng họ
và đây là thành phố của họ và bạn
và rằng bạn rất cần sự giúp đỡ của họ để làm thành phố này trở nên tốt đẹp hơn,
và bạn hiểu rằng đây không phải là câu trả lời cho mọi vấn đề của họ,
nhưng ít nhất, đây là sự khởi đầu,
một điều kỳ diệu sẽ xảy ra.
Khi họ bước vào nơi làm việc và bắt đầu làm việc cùng nhau,
bạn sẽ thấy nhiều điều kỳ diệu xuất hiện.
Họ thấy tính đồng đội; họ thấy họ có thể tạo nên sự khác biệt,
Và vào cuối ngày,
khi họ trở về St. Martin's trên chiếc xe van Dodge cũ,
họ sẽ sẵn lòng đăng ký vào bất kỳ dịch vụ nào họ cần ---
Tư vấn lạm dụng chất gây nghiện, sức khỏe tinh thần,...
Cho đến hiện tại, qua chương trình thí điểm của mình,
chúng tôi đã cung cấp việc trong 1.700 ngày.
Chúng tôi đã giúp 216 người kiếm được cơ hội việc làm dài hạn.
Hai mươi người đạt đủ điều kiện của mô hình cứu trợ Nhà ở của chúng tôi,
chương trình Heading Home,
và họ đã được cấp nhà ở.
Và hơn 150 người nhận được trợ giúp từ các dịch vụ về
lạm dụng chất gây nghiện và sức khỏe tinh thần
thông qua chiến dịch "Có một cách tốt hơn".
Đây là tôi vào hai tuần trước,
khi đang ở St. Martin's,
thực hiện một khảo sát
diễn ra hai năm một lần.
Tôi đang phỏng vấn một người đàn ông vô gia cư,
lấy thông tin về ông ấy, hỏi ông ấy từ đâu đến,
làm thế nào đến được đây,
chúng tôi có thể làm gì để giúp đỡ ông ấy.
Bạn có thể thấy ông ấy đang cầm tấm biển giống anh bạn ở bức ảnh năm 2015,
giống tấm biển tôi cầm lúc nãy.
Vậy bạn hãy tự hỏi: Chiến dịch này có làm nên điều khác biệt?
Câu trả lời là Có.
Albuquerque hiện đang là một trong những thành phố dẫn đầu
trong việc đấu tranh với các vấn đề xã hội khó trị và dai dẳng
trong cuộc sống của ta.
Cùng với Albuquerque Heading Home,
chiến dịch "Có một cách tốt hơn",
tỷ lệ người vô gia cư không nơi trú ẩn ở thành phố Albuquerque
đã giảm 80 phần trăm so với năm ngoái.
Kể từ khi tôi làm Thị trưởng,
tỷ lệ dân vô gia cư nhiều năm ở thành phố chúng tôi
đã giảm 40 phần trăm.
Theo định nghĩa của HUD,
chúng tôi đã đạt mức Functional Zero,
nghĩa là chúng tôi đã chấm dứt được vấn nạn vô gia cư lâu năm
ở Albuquerque,
bằng việc hành động có mục đích.
(Vỗ tay)
Nên tôi rất vui khi thông báo rằng các thành phố đang nghe điều này,
các thị trưởng đang liên hệ chúng tôi --
Chicago, Seattle, Denver, Dallas --
và đang tiến hành thực hiện các chương trình
nhằm mang triết lý giá trị của lao động vào thực tế.
Và tôi rất háo hức học hỏi thêm từ họ.
Tôi rất muốn tìm hiểu thêm về các thử nghiệm của họ,
về các chương trình thí điểm của họ,
để ta có thể áp dụng biện pháp có chọn lọc trên toàn quốc
qua triết lý giá trị lao động.
Và tôi muốn tán dương họ --
các Thị trưởng, cộng đồng, tổ chức phi lợi nhuận --
vì những điều họ đang làm.
Vậy người tiếp theo là ai?
Bạn và thành phố của bạn đã sẵn sàng tiếp bước chưa?
Bạn đã sẵn sàng nghĩ khác đi về các vấn đề xã hội dai dẳng này chưa?
Bạn đã sẵn sàng để nâng đỡ mọi người trong cộng đồng của bạn
qua triết lý giá trị lao động,
và khiến thành phố bạn tốt đẹp hơn theo nhiều cách chưa?
Nếu bạn đã sẵn sàng, tôi hứa với bạn sẽ có một cách tốt hơn.
Cảm ơn các bạn.
(Vỗ tay)