Ben bir Hazarlıyım,
ve halkımın anavatanı Afganistan.
Tıpkı diğer yüzlerce ve binlerce Hazarlı çocuk gibi
ben de sürgünde doğdum.
Hazarlılara karşı devam eden zulüm ve uygulamalar
ailemi Afganistan'ı terk etmeye mecbur etti.
1800lerin sonlarında, Kral Abdur Rahman saltanatı
ile başlayan bir zulüm bu.
Kral, Hazar nüfusunun yüzde 63'ünü yok etti.
Kesilen başlarıyla minareler inşa ettirdi.
Bir çok sayıda Hazarlı, köle olarak satıldı
ve birçoğu da ülkeden kaçıp komşumuz İran ve Pakistan'a sığındı.
Benim ailemse Pakistan'a kaçanlardan...
Doğduğum şehir Quetta'ya yerleşmişler.
11 Eylül ikiz kuleler saldırısının ardından,
yabancı gazetecilerle birlikte ilk kez
Afganistan'a gitme şansı yakaladım.
Yalnızca 18 yaşındaydım ve ardıl tercüman olarak çalışıyordum.
Dört yıl sonra
temelli olarak Afganistan'a yerleşmenin güvenli olduğunu hissettim.
Belgesel fotoğrafçısı olarak
bir çok hikaye üzerinde çalıştım.
Üzerinde çalıştığım en önemli konulardan biri
dans eden Afgan çocuklarıydı.
Dehşet verici bir gelenek hakkında trajik bir hikaye bu.
Gelenek; uygulamada küçük çocukların aşiret ağaları ve toplumdaki
diğer güçlü erkeklerin önünde dans etmesini içeriyor.
Bu oğlanlar genellikle fakir ailelerden satın alınıyor ya da alıkonuluyorlar
ve seks köleleri olarak çalıştırılıyorlar.
Bu gördüğünüz Shukur.
Bir aşiret ağası tarafından Kabul'de kaçırılmış.
Aşiret ağası ve arkadaşları için
seks kölesi olarak çalışmaya zorlandığı başka bir vilayete götürülmüş.
Bu hikaye Washington Post'da yayınlandığında
ölüm tehditleri almaya başladım
ve Afganistan'ı terk etmeye zorlandım;
tıpkı daha önce ailemin zorlandığı gibi.
Ailemle beraber Quetta'ya döndüm.
2005'te bıraktığım şehir öyle değişmişti ki!
Bir zamanlar Hazarlar için huzurlu bir cennet olan yer
şimdi Pakistan'ın en tehlikeli şehrine dönüşmüştü.
Hazarlar iki küçük bölgeye hapsolmuş,
eğitim hakkından mahrum edilmiş,ötekileştirilmişlerdi.
Bu Nadir.
Onu çocukluğumdan beri tanırım.
Kamyoneti Quetta'da teröristlerce pusuya düşürüldüğünde yaralandı.
Daha sonra aldığı yaralar nedeniyle öldü.
1600 civarında Hazarlı
çeşitli saldırılarda öldürüldü.
3.000 kadarı yaralandı,
bir çoğu da kalıcı olarak sakat kaldı.
Hazar toplumuna yapılan saldırılar hep daha kötüye gitti,
o yüzden bir çoğunun ülkeden kaçmak istemesi sürpriz değildi.
Afganistan, İran ve Pakistan'dan sonra
En fazla Hazar nüfusuna sahip dördüncü ülke, Avustralya.
Pakistan'ı terk etmek gerektiğinde,
Avustralya en mantıklı seçenek olarak göründü.
Maddi olarak aileden yalnızca bir kişi ülkeyi terk edebilirdi
ve benim gitmeme karar verildi.
Sağ salim Avustralya'ya varıp ailemin geri kalanını
ileride yanıma almak için çalışacaktım.
Hepimiz risklerin ve
yolculuğun ne denli korkutucu olduğunun farkındaydık, üstelik
deniz yolculuğu sırasında sevdiklerini kaybetmiş bir sürü insanla tanıştım.
Herşeyi ardında bırakıp gitmek çok ciddi bir karardı
ve kimse bu kararı kolay almıyor.
Avustralya'ya öylesine uçuverecek olsaydım
bu 24 saatten az zamanımı alırdı.
Ancak vize almak mümkün değildi.
Benim yolculuğum çok daha uzun,
ve çok daha zorlayıcı ve bir o kadar da tehlikeliydi.
Uçakla Tayland'a,
sonra karayolu ve tekneyle Malezya ve oradan Endonezya'ya gitmek
yol boyunca, bir sürü insan ve kaçakçılara para ödemek,
zamanının büyük kısmını saklanarak ve
yakalanma korkusu içinde geçirmek
kesinlikle çok daha tehlikeliydi.
Endonezya'da 7 kişilik bir sığınmacı grubuna katıldım.
Jakarta'nın dışında bulunan Bogor kentinde
hepimiz aynı odayı paylaştık.
Bogor'da bir hafta geçirdikten sonra,
üç oda arkadaşımız tehlikeli olduğu için yolculuktan vazgeçti.
İki gün sonra eski bir teknenin
Christmas Adası'na giderken battığı haberini aldık.
Giden üç oda arkadaşımız; Nawroz, Jaffar ve Shabbir'in de
o teknede olduğunu öğrendik.
Yalnızca Jaffar kurtulmuştu.
Shabbir ve Nawroz'u bir daha gören olmadı.
Bu beni düşündürdü:
"Doğru şeyi mi yapıyordum?"
Devam etmekten başka çarem olmadığı sonucuna vardım.
Bir kaç hafta sonra, insan kaçakçıları bizi arayıp
yolculuğa başlamak için botun hazır olduğunu bildirdi .
Gece yarısı ana tekneye gitmek üzere
deniz motoruna bindik
Halihazırda aşırı yüklü olan tekneye bindik.
Tam 93 kişiydik.
Ve hepimiz güvertenin altındaydık
Kimsenin dışarı çıkmaması gerekiyordu.
Yolculuğun bu kısmı için
her birimiz 6000 dolar ödemiştik.
İlk gece ve gündüz sorunsuz geçti
ancak ikinci gece, hava değişti.
Dalgalar tekneye vuruyor, tekne resmen inliyordu.
Aşağıdakiler ise ağlıyor, dua ediyor, sevdiklerini anıyordu.
Herkes çığlık çığlığa.
Korkunç bir an.
Sanki kıyamet kopuyordu
ya da Hollywood filmlerindeki
dünyanın sonunu tasvir eden
felaket sahnelerinden birinde gibiydik.
Ama bu bizim filmimiz değil gerçeğimizdi.
Hiç bir umudumuz kalmamıştı.
Teknemiz suyun üzerinde
yaprak gibi savruluyordu
Dalgalar teknemizden çok daha büyüktü
ve su o kadar hızlı akıyordu ki pompalar başedemedi.
Hepimiz umudumuzu yitirmiştik.
Artık herşey bitmişti.
Kendi ölümümüzü izliyorduk
ve ben de bunu belgeliyordum.
Kaptan bize
başaramayacağımızı,
geri dönmemiz gerektiğini söyledi.
Güverteye çıkıp kimimiz el fenerlerimizi,
can yeleklerimizi sallayarak
kimimiz ise ıslık çalarak
geçen teknelerin dikkatini çekmeye çalıştık.
Sonunda küçük bir adaya rastladık.
Teknemiz kayalıklara vurdu.
Ben suya düştüm
ve kameramı, belgelediklerimi kaybettim.
En azından hafıza kartı kurtardığım için şanslıyım.
Kesif bir ormana gelmiştik.
Ne yapacağımızı tartışırken gruplara ayrıldık.
Hepimiz korkmuş ve şaşkındık.
Geceyi kumsalda geçirdikten sonra
hindistan cevizleri ve bir iskele gördük..
Hepimiz bulunduğumuz yerden tekneye doğru koştuk ve
doğruca Endonezya Deniz polisine teslim edildik.
Serang Gözaltı Merkezinde,
bir göçmen bürosu memuru geldi ve üzerimizi aradı
Cep telefonumu, 300$ paramı,
ve kaçamayalım diye ayakkabılarımızı aldı.
Ancak biz nöbetçileri gözleyip
sabah 4 sularında ateşin başına oturduklarında
dışarıya bakan pencerelerin camını kaldırıp
kaçıp gittik.
Dış duvarın yanındaki bir ağaca tırmandık
Cam kırıklarının üzerine yastık koyduk,
yatak örtüsünü kolumuza sardık.
Duvarı bu şekilde tırmandık.
Ve çıplak ayakla kaçtık.
Artık özgürdüm.
Önümde belirsiz bir gelecekle...
Tek kuruşum olmadan...
Sahip olduğum tek şey içinde fotoğrafların ve görüntülerin olduğu hafıza kartımdı.
Belgeselim SBS Dateline'da yayınlandığında
arkadaşlarımın çoğu durumumu öğrenmek
ve bana yardım etmek için geldi.
Hayatımı bir kez daha riske atamazdım.
Endonezya'da kalmaya karar verdim
ama diğer mülteciler gibi yıllarca
çalışamadan, hiçbir şey üretmeden
yaşamak en büyük korkumdu.
Ama benim açımdan işler biraz farklı gelişti.
Şanslıydım.
Bağlantılarım işe yaramıştı. UNCHR yoluyla süreci hızlandırıp
Mayıs 2013'te Avustralya'ya yerleştim.
Her mülteci benim kadar şanslı değil.
Belirsiz bir gelecekle yaşamak gerçekten zor.
Avustralya'daki mülteci sorunu
öyle politikleştirildi ki
insaniyetini yitirdi.
Mülteciler insanlara şeytan gibi gösteriliyor.
Umarım benim ve diğer Hazarlıların hikayesi
diğer insanların anavatanlarında
nasıl zorluk çektiği ve neden mülteci olmak için
böylesine büyük riske girdiği konusunda
insanlara fikir vermiştir.
Teşekkürler.
(Alkış)