Birimler hakkındaki sunuma hoş geldiniz.
Hadi başlayalım.
Şimdi size sorsaydım, yada söyleseydim: Ben..
..0.05 kilometre seyahat ettim - bazıları KİL-ometre diye telaffuz ediyor,
yada kil-O-metre.
.
Eğer 0.05 kilometre yol aldıysam, kaç..
..santimetre gitmiş olurum?
Bu soru işareti kadar santimetre.
İşin matematik kısmına girmeden önce, önemli olan bir şey de..
.."santi" ve "kilo" ön eklerinin ne anlama geldiğini bilmek.
Bunları ezberlemek iyi bir fikir, yada yeni başlamışsanız...
..bu gibi sorulara, sadece bir kağıda yazabilirsiniz,..
..daha sonra başvurabileceğiniz bir kaynak olsun diye.
"Kilo" 1000, "hekto" 100,"deka" da 10 demek.
Bunu on yıl kelimesinden hatırlayabilirsiniz (İngilizce decade "deca" kökünden geliyor ve 10 yıl demek).
Ve tabii ki, hiç bir ön ekiniz yoksa bu 1 demek.
Hiçbir ön ek yok.
Ön ek yoksa 1'e eşit.
"Desi" 0.1'e eşit, yada 1/10'a.
"Senti"-Hep karakterleri değiştiriyorum.
"Senti" 0.01'e eşittir, yada 1/100'e.
Ve "mili" de 0.001'e eşittir, bu da..
..1/1, 000'le aynı şey.
Benim hatırladığım yöntem ise "senti" için: eğer bir..
..kırkayak düşünürseniz, 100 ayağı vardır.
Bir miliped, bir milipedin 1000 ayağı olduğundan emin değilim, ama..
..biri miliped derse ima edilen şey binayaklı olduğudur,..
..çünkü "ped" ayak demek.
Şimdi sorumuza geri dönelim.
Eğer 0.05 kilometrem varsa, kaç santimetrem var?
Ne zaman böyle bir problemim olsa, aslında..
..numaramı metreye çevirmeyi seviyorum, çünkü..
..benim için çok kolay.
Ve aslında, bunu "km" diye kısaltacağım, ve..
..bunu da "cm" olarak kısaltabiliriz, santimetre yerine.
O zaman, 0.05 km diyelim.
Eğer bunu metreye çevirmek istiyorsam,..
..0.05 metreden büyük mü olacak, yoksa 0.05 metreden küçük mü?
Açıkçası, bir kilometre baya büyük bir uzunluk, bu yüzden..
..metre cinsinde çok daha büyük bir sayı olacak.
Yani bunu 1000 metreyle çarpabiliriz, ve de..
bunu 1 kilometreyle bölüp yapacağım.
Ve bu ne sonuç verir?
Eh, 0.05 çarpı 1000 50'ye eşit, değil mi?
Sadece 0.05'i 1000'le çarptım.
Ve birimleri ile, şimdi kilometre çarpı..
..metre bölü kilometrem var.
Ve kilometreler birbirlerini götürüyor.
Ve buna alışın diye, birimlere..
..sayılara davrandığınız gibi davranabilirsiniz,..
..veya değişkenlere.
Payda ve paydada aynı birimleriniz olduğu sürece,..
..bunları sadeleştirebilirsiniz, bunu da..
..birimleri eklemek yerine çarptığınızı düşünerek yapabilirsiniz.
Yani, kilometre çarpı metre bölü kilometreniz var,..
..ve bu da 50 metreye eşit.
Ve her adımdan sonra kontrol etmek her zaman iyi olur.
Genelde bu tip soruları yaparken, şöyle diyebilirsiniz: evet eğer..
..kilometreden metreye geçmek istiyorsam,..
..1000 sayısını kullanacağım, çünkü..
..kilometre ve metre arasındaki ilişki bu.
Ve her zaman şaşırabilirsiniz, peki, 1000'le çarpıyor muydum,..
..yoksa bölüyor muydum?
Ve her zaman şunu demelisiniz, eğer..
..kilometreden metreye geçiyorsam, 1 kilometre..
..1000 metredir, değil mi?
Bu yüzden 1.000 ile çarpma yapacağım.
Daha büyük bir sayı elde edeceğim.
İşte bu yüzden 0.05 ile başlayıp..
..1000'le çarptım ve 50 elde ettim.
Hadi problemimize geri dönelim.
0.05 kilometre 50 metreye eşit.
Ama henüz bitmedi.
Şimdi, bu 50 metreyi santimetreye çevirmeniz gerek.
Şimdi, aynı şeyi yapacağız.
50 metre çarpı-kaç tane-peki..
..metre ve santimetre araşındaki ilişki ne?
Eğer tabloya bakarsak, 100 olduğunu görürüz.
Ve size soracağım soru da, ben..
..100'le çarpacak mıyım, yoksa 100'e bölecek miyim?
Eh, bu da aynı şey.
Daha büyük bir birimden küçüğüne gidiyoruz, bu yüzden..
büyük birimlerden bir tanesi birçok küçük birime eşittir.
Bu yüzden çarpma yapacağız.
Yani her metre için 100 santimetremiz olduğunu söylüyoruz, değil mi?
Ve bu da mantıklı.
Metre başına 100 santimetre var.
Yani 50 metre çarpı metre başına100 santimetre eşittir..
..50 çarpı100, o da 5000 oluyor, sonra da metreler sadeleşiyor..
..ve santimetre kalıyor.
Yani bizim burada elde ettiğimiz sonuç 0.05 kilometre..
..5000 santimetreye eşittir.
Hadi başka bir soru yapalım.
Bence ne kadar çok örnek görürseniz, o kadar..
..mantıklı gelmeye başlar.
Ve her zaman görselleştirmeyi deneyin yaptığımızı, kullandığımız tabloyu.
Aksi takdirde, çarpmanız veya bölmeniz mi gerektiği..
..kafa karıştırıcı gelebilir.
Diyelim ki 422 desigram'ım var.
Gram bir kütle ölçüsüdür.
Bir gram aslında çok küçük bir miktar.
Bu aslında ölçtüğün birim-sanırım metrik..
..sistemde altını gramla ölçüyolar.
Ve ben bunu miligram'a çevirmek istiyorum.
Başlamadan önce, hadi bir kontrol edelim.
Büyük bir birimden küçük bir birime mi gidiyorum, yoksa küçük bir birimden..
..daha büyük bir birime mi?
Desigram gramın onda biri, ve ben de..
.. gramın binde birine gidiyorum.
Bunu yapmanın iki yolu var.
Grama çevirip sonra da diğer birime çevirebiliriz.
Bu bazen işleri kolaylaştırır.
Yada şöyle diyebiliriz, kaç miligram..
..bir desigram'a eşit?
Bir miligram, burada da gördüğümüz gibi 100..
..kat daha küçük, değil mi?
1/10'dan 1/1000'e gitmek için,..
..boyut olarak 100 kat azalmalısınız.
Böylece diyebiliriz ki 422 desigram çarpı her desigram başına 100..
..miligram.
Ve sonra da desigramlar sadeleşir, ve 422..
..çarpı 100, 42,200 miligram eder.
Şimdi, bunu yapmış olmanızın bir başka yolu da..
..bir önceki problemi yaptığımız gibi yapmak.
422 desigram'la başlarız, bunu grama çevirebiliriz.
Biz 422 diyebiliriz-bn dg diyeceğim.
Desigram, aslında bu çok yaygın bir birim değil.
Peki gram başına kaç desigram var?
Eğer gram'a gidiyorsak, 422 daha küçük..
..sayıda gram olacak, değil mi?
Bu yüzden şöyle diyebiliriz, 1 desigram..
..kaç gram'a eşit?
1 desigram şuna eşit-hayır, özür dilerim.
1 gram kaç desigram'a eşit?
1 gram 10 desigram'a eşittir.
Bunun mantıklı olmasının sebebi de eğer pay bölümünde 1 desigramımız varsa..
..paydada da desigramımız olmasını isteriz.
.
Yani eğer desigramları sadeleştirirsek, 422 desigram..
..10 ile böldüğümüz için 42.2 gram'a eşit olur.
Ve şimdi de gram'da miligram'a gidebiliriz.
Aslında bu kolay bir tane.
1 gram 1000 miligram'a eşit, bu yüzden..
..gram başına 1000 miligram diyebiliriz.
Gram'lar sadeleşir, ve biz de 42,200..
..miligram'la kalırız, değil mi?
42.2 çarpı 1000.
Umarım, bu sizin kafanızı çok karıştırmıyordur.
Önemli olan şey her zaman bir adım geri atmak ve..
..gerçekten görselleştirmek ve düşünmek,..
başladığımından daha büyük mü yoksa daha küçük bir sayı mı elde etmem gerek?
.
Bence şimdi bazı soruları denemeye hazırsınız.
İyi eğlenceler!